Berichten

European Nurserystock Association (ENA) bestaat 25 jaar

De Europese overkoepelende organisatie van boomkwekerijorganisaties, European Nurserystock Association (ENA), is  opgericht in 1991 en bestaat op 19 oktober 2016 een kwart eeuw. 
Om dit heugelijke feit te vieren zal de ENA 25 bomen planten. Bomen symboliseren leven en dragen volop bij aan de kwaliteit van onze leefomgeving. Deze 25 bomen symboliseren ook de miljarden (ja miljarden) bomen die in de afgelopen 25 jaar gekweekt zijn door Europese boomkwekerijbedrijven, welke hun weg gevonden hebben naar steden, dorpen en prachtige bossen.
De ENA, opgericht in 1991, is een in België geregistreerde en erkende organisatie, waar inmiddels boomkwekerijorganisaties uit 19 landen bij zijn aangesloten: België, Bulgarije, Denemarken, Finland, Frankrijk, Duitsland, Griekenland, Hongarije, Ierland, Italië, Nederland, Noorwegen, Polen, Portugal, Servië, Spanje, Zweden, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk. ENA vertegenwoordigt meer dan 17.000 kwekerijen, die gezamenlijk boomkwekerijproducten kweken op meer dan 100.000 hectare. Gezamenlijk bieden zij werkgelegenheid aan meer dan 100.000 werknemers. ENA-leden zijn daarmee goed voor ongeveer 80% van de totale omzet van boomkwekerijproducten.
Op of rond  woensdag 19 oktober zullen de deelnemende organisaties namens de ENA in elk van de landen in totaal 25 bomen planten. Namens Nederland zijn de branche organisaties Anthos en LTO, samenwerkend binnen de Raad voor de Boomkwekerij, vertegenwoordigd binnen de ENA. Beide organisaties hebben in dit kader wethouder Revis van de Gemeente Den Haag bereid gevonden op donderdag 27 oktober om 16.00 uur samen met Henk Raaijmakers, voorzitter van de Raad voor de Boomkwekerij, een Koningslinde (Tilia europaea ‘Pallida’) te planten in de Paleistuin te Den Haag.
Met het planten van deze boom geven beide organisaties blijk aan het feit dat zij staan voor het belang van groen in de samenleving. Anderzijds erkennen zij het belang van samenwerking en kennisdeling op Europees niveau via de ENA.

Annemiek van Loon: ‘bomen zijn essentieel om een stad leefbaar te maken’

Annemiek van Loon is een van de auteurs van het boek ‘leve(n)de speelplekken’. Dit boek is recent uitgegeven door de Bomenstichting en vooral gewijd aan het belang voor kinderen van de aanwezigheid van bomen. Als bomenconsulent heeft zij uiteenlopende werkzaamheden. Tijd voor een interview met haar over het boek, het beleid rondom bomen en het belang van bomen en groen voor een stad en kinderen.  
U bent bomenconsulent. Kunt u kort uitleggen wat dat inhoudt en waar u zich dagelijks mee bezig houdt?
‘Mijn beroep is heel divers maar bomen staan centraal. Ik heb jaren lesgegeven op het HBO, Larenstein in Velp. Vanuit het docentschap beplantingsleer, vegetatiekunde en Urban forestry heb ik mezelf uiteindelijk gespecialiseerd in de bomen. Mijn werkzaamheden gaan over advisering voor de technische inrichting van groeiplaatsen in druk stedelijk gebied tot aan het stimuleren van biodiversiteit door middel van ecologisch beheer. Hierover schrijf ik, adviseer ik, geef cursussen en versterk ik gemeentelijke teams bij de totstandkoming van nieuwe plannen. Momenteel werk ik voor de gemeente Bronckhorst aan een bomenbeleids- en beheerplan. Daarin worden keuzes gemaakt over hoe er nu en in de toekomst met de bomen moet worden omgegaan. Want wanneer het om bomen gaat moet je ver vooruit kijken. Binnen een beleidsplan wordt daarom rekening gehouden met klimaatkwesties, stedelijke ontwikkeling, ondergrondse infrastructuur maar ook vragen over de voordelen en nadelen van bomen langs een drukke weg spelen een rol bij de planvorming.’
‘Belangrijk is dat je ook goed luistert naar de inwoners zelf. Wat willen zij met bomen en groenaanleg? Onder de inwoners is heel veel kennis aanwezig. Bomenkennis maar ook onmisbare kennis over de geschiedenis, cultuurhistorie en het dagelijkse gebruik van het gebied. Allemaal belangrijke aspecten om een duurzaam plan te maken. Binnen een stad moet er voor bomen plek gemaakt worden. Over 50 jaar moeten er in steden nog steeds bomen te zien zijn, die behouden zijn gebleven dankzij ons huidige groenbeleid.’
Vindt u dat gemeenten in hun omgevingsbeleid genoeg aandacht hebben voor groen en bomen?
‘Nee, al is er wel een positieve ontwikkeling. Natuur en bomen staan wel hoog op de agenda maar wanneer daadwerkelijk gekozen moet worden tussen een parkeerplaats of een boom dan blijkt de parkeernorm zwaarder te wegen. Juist in de uitvoering is nog veel winst te behalen. Als je niet weet hoe een boom groeit kun je hem niet goed houden en kun je een nieuwe boom ook niet goed aanplanten.’
‘Mensen vinden groen en bomen vaak een vanzelfsprekendheid, maar een boom groeit niet vanzelf, zeker niet in een stad. Bewustwording over het belang van bomen voor de stad en meer kennis over hoe bomen nu werkelijk groeien kan enorm helpen om te voorkomen dat bomen onbedoeld uit onze steden verdwijnen. Dit boek is daarvoor een prima middel.’
‘Het lijkt soms wel of een boom té vanzelfsprekend is, daardoor wordt er onder andere vaak te weinig aandacht besteed aan de aanplant. Als je een boom aanplant moet je het besef hebben deze op die plek uit moet kunnen groeien. Met bomen moet je 40 of 80 jaar vooruit durven kijken. Daarom is een goede groeiplaats zo belangrijk’
Binnen een gemeente moeten er ook bomen gekapt worden. Soms is een boom niet meer veilig. Soms is de boom in een slechte conditie waardoor deze heel veel tijd en geld aan beheermaatregelen kost. Deze bomen nemen de plek in van een boom die het op die plaats veel beter zou doen. Ook dan moet je naar de toekomst kijken. Het blijven investeren is een must om steden groen te houden. Bomen die onvoldoende functioneren kunnen dan beter worden vervangen door bomen met toekomst. Denken in ontwikkeling is belangrijker dan denken vanuit behoud. Dat is ook een belangrijk aspect in de communicatie naar bewoners. En natuurlijk doe je voor sommige bijzondere bomen harder je best. Het boek Leve(n)de speelplekken laat ook zien hoe je bomen oud kunt laten worden en hoe je jonge bomen duurzaam aanplant.’
Waarom is het belangrijk dat mensen meer te weten komen over de positieve eigenschappen van bomen?
‘Overal waar bomen zijn er mensen met klachten. Bijvoorbeeld dat er te veel bladval is, dat ze de zon wegnemen en ga zo maar door. En ja, een boom weet altijd wel iets te bedenken om mensen pesten. Als je daar echter de positieve effecten tegenover zet, wordt tijdelijke overlast voor deze mensen veel acceptabeler. Wanneer je je verder verdiept in bomen en de positieve effecten, ga je ze ook meer waarderen. Bomen zorgen bijvoorbeeld voor de afname van heat islands tijdens hittegolven. Bomen verkoelen de stad enorm. Ze zorgen voor schaduw en verdampen bovendien enorme hoeveelheden water. Met bomen is het prettiger om buiten te zijn en kinderen worden mindere blootgesteld aan de zon. Hoe minder bomen je in de stad hebt, des te minder je die effecten hebt. Er zijn de afgelopen jaren al veel dure airco’s aangeschaft voor basisscholen. Maar je kunt ook verkoeling realiseren door op een strategische manier bomen te planten. Die filteren bovendien veel fijn stof uit de lucht’
‘We hopen dat dit boek helpt om de positieve effecten van bomen meer mee te laten tellen. En dat mensen voorbij hun eigen tuintje gaan kijken. De voordelen van bomen wegen uiteindelijk veel zwaarder dan de nadelen.’
Afgelopen week is het boek ‘Leve(n)de Speelplekken, Bomen in het Middelpunt’ gepubliceerd. Waar kwam dat idee vandaan?
‘Het initiatief voor dit boek kwam van de Bomenstichting onder leiding van Hanna Hirsch. De aanleiding daarvoor was een gesprek met de VHG, de beroepsorganisatie van de Nederlandse hoveniers. Die heeft vorig jaar zomer een ‘Handleiding Groene Schoolpleinen’ uitgebracht over het belang en de mogelijkheden op het gebied van natuurlijk spelen. Een prima uitgangspunt, maar wij merkten dat er ruimte was voor aanvullende informatie wat betreft het belang en de mogelijkheden van bomen. De VHG stond open voor een aanvulling van de Bomenstichting van enkele pagina’s voor beide websites. Dit is in al het enthousiasme een boek geworden met acht hoofdstukken.’
Het moest een boek worden dat voor iedereen interessant is om te lezen, ook voor iemand die niet per se opgeleid is in bomen. Door het allemaal wat speelser te brengen kun je toch aandacht krijgen voor belangrijke basale dingen.’
Voor wie is het boek bedoeld en wat willen jullie ermee bereiken?
‘We hebben ingestoken op beleidsmedewerkers en plannenmakers, maar de uiteindelijke doelgroep voor die plannenmakers zijn de kinderen. Dat is de indirecte doelgroep van het boek. Aan de hand van Pien, een meisje dat ‘alles’ weet over bomen, wordt kinderen op een laagdrempelige manier allerlei nuttige informatie over bomen verschaft. Dat maakt de informatie een stuk toegankelijker, ook voor volwassenen. Kinderen gaan zichzelf vragen stellen en dit boek geeft daarvoor hele goede input. Het is niet alleen om te lezen, maar het jaagt kinderen ook naar buiten, om zelf te onderzoeken en uit te vinden. We hopen dat er een besef ontstaat dat bomen voor een stad heel belangrijk zijn. Als je je gaat verdiepen in de positieve eigenschappen van bomen, wat zij doen voor een stad en de mensen in een stad, zal iedereen het belang ervan inzien. Met dit boek hopen wij dit te bereiken.’
pientje
 
In ‘Levende Speelplekken’ leren kinderen aan de hand van Pien alles over bomen en natuur. Waarom is het belangrijk dat kinderen op jonge leeftijd hiermee te maken krijgen en kennis opdoen van de natuur?
‘Er zijn al veel onderzoeken gedaan waarbij duidelijk is geworden dat kinderen baat hebben bij buiten leren en spelen. Een trendsetter was een aantal jaren geleden het boek ‘Het laatste kind in het bos’ van R. Louv. Dit boek gaat over de negatieve gevolgen van het feit dat kinderen steeds minder naar buiten gaan. Je ontwikkelt je motorisch veel beter als je buiten speelt. Het klimmen in een boom is nadenken, je wordt op je vingers getikt als je iets nog niet kunt. Een mooie, dikke boom prikkelt de fantasie, vergeleken bij een hapklare speeltuin. Wat je als kind meekrijgt draag je de rest van je leven mee. Daarnaast zijn we in dit land nogal opruimerig. Er zijn geen overhoekjes meer waar kinderen kuilen kunnen graven en met afgebroken takken kunnen rommelen. Je moet kinderen de ruimte geven om de natuur in te gaan, om in bomen te klimmen en vies te worden. Bomen geven mensen én kinderen heel veel.’
 

Tilburg vervangt niet-vitale bomen

Tilburg investeert de komende jaren extra in groen. De gemeente trekt daar in de periode 2016-2018 2,8 miljoen euro voor uit. Bomen die in slechte conditie zijn, worden vervangen.
Tot en met 2018 maken 900 bomen plaats voor vitale exemplaren. Door het vervangen van bomen neemt de kwaliteit van het groen in de stad toe. In 2015 is een inventarisatie gemaakt van alle 90 duizend bomen in het openbaar gebied. Daaruit blijkt dat 1 procent van alle bomen van slechte kwaliteit is en dus vervangen moet worden. Om de werkzaamheden uit te voeren, vraagt de gemeente per wijk een omgevingsvergunning aan. Bij monumentale bomen die vervangen moeten worden, wordt een omgevingsvergunning per boom aangevraagd.
Op deze kaart staat waar bomen herplant worden en in welke gebieden een kapvergunning is aangevraagd.
Duurzaam
Bomen die vervangen worden, staan in Tilburg-Noord, Berkel-Enschot, Udenhout, West en Oude Stad. De gemeente vervangt geen bomen in straten die de komende jaren opnieuw worden ingericht. De bomen in deze straten worden vervangen tijdens de herinrichting. In de meeste situaties worden de bomen vervangen door een exemplaar van dezelfde soort. Soms kan dit niet. Dan wordt bekeken welke boom past bij de situatie. Hierbij houdt de gemeente rekening met de biodiversiteit in de wijk. Alle nieuwe bomen zijn duurzaam en milieuvriendelijk gekweekt. Het plan voor de nieuwe bomen heeft de gemeente afgestemd met de stichting Stadsbomen.
Uitvoering
De aannemer start half september met de voorbereidingen. Die bestaat uit het uitvoeren van een onderzoek van de huidige groeiplaats. Daarna worden de slechte bomen gekapt, vervolgens kunnen de nieuwe geplant worden. De werkzaamheden worden zorgvuldig uitgevoerd. Andere bomen die in de omgeving worden goed beschermd tijdens de werkzaamheden. De aannemer informeert de omwonenden.
Bron: tilburg.nl

Extra geld voor vervangen van bomen in Rotterdam

Ze staan in straten, op pleinen, langs wegen en singels en in plantsoenen en parken. De gemeentelijke bomenexperts houden de Rotterdamse bomen goed in de gaten. Ze controleren de groei en ontwikkeling van de bomen en bepalen welk onderhoud nodig is.
Voor bomen die gevoelig zijn voor ziekten of die een aanrijding of ophoging van de weg hebben doorstaan, is extra aandacht. Bomen die een gevaar voor de omgeving vormen, worden gesnoeid en als het niet anders kan gerooid.
Dode of zieke bomen vervangen
In oktober en november worden 1343 dode of zieke bomen verspreid door de hele stad gerooid. Hiervan is voor circa 800 grotere bomen de benodigde kapvergunning aangevraagd en verleend. Bomen die een acuut gevaar voor de omgeving zijn, worden zo snel mogelijk weggehaald. Op een plek waar een boom is weggehaald, wordt waar mogelijk weer een nieuwe boom geplant. Herplanten is niet altijd mogelijk. Voor een nieuwe boom moet namelijk wel voldoende ruimte zijn om uit te groeien.
Meer bomen terug geplant
De afgelopen jaren zijn niet overal bomen terug geplant. Nu is er extra geld beschikbaar om alsnog nieuwe bomen te planten waar dat kan. In november en december worden daarom 1811 bomen geplant. Op de interactieve plattegrond staat waar individuele bomen worden gerooid en aangeplant. Onderaan de plattegrond kunt u inzoomen op de plattegrond, of zoeken op uw wijk of straat.
Boomvervangingsprojecten
Naast de individuele bomen vervangt de gemeente in een aantal straten alle of een deel van de bomen. Het gaat dan om bomen die allemaal tegelijk zijn geplant en nu oud en onveilig zijn, zoals populieren of wilgen. Of om bomen die dezelfde ziekte hebben en daardoor erg zwak zijn, zoals kastanjes met de kastanjebloedingsziekte.
Een overzicht van deze boomvervangingsprojecten volgt hier binnenkort. Bewoners worden geïnformeerd over de straten waar alle bomen worden vervangen. De bomen worden deze winter vervangen.
Bron: Rotterdam.nl

Elke geboorte een nieuwe boom

Breda krijgt een geboortebos. Binnen vier maanden moet het college een plek daarvoor hebben gevonden
Dat heeft de Bredase gemeenteraad besloten. In het geboortebos wordt bij de geboorte van elke Bredanaar een boom geplant.
Het bos draagt bij aan de groene stad die Breda is en wil blijven. En dient om de betrokkenheid van de inwoners te vergroten bij natuur en milieu. Verder past het in de gemeentelijke doelstelling om in 2044 niet meer bij te dragen aan opwarming van de aarde.
Bron: gemeente.nu

Wageningen: wetenschap strijdt tegen 'versteende' steden

Onderzoek naar hittebestendige boomrassen
Wie zich dagelijks bezighoudt met ‘groen’, ‘De Groene Stad’ en de strijd tegen de verstening van het (relatief) schaarse groen in de Europese steden, zou soms bijna denken dat zijn boodschap ‘Groen Moet’ nu toch zo langzamerhand wel overal is doorgedrongen. Toch is dat in de praktijk nog niet overal het geval. Men hoeft maar om zich heen te kijken in willekeurig welke Europese stad om te beseffen dat, naast verkeer, ‘bouwen’ de meest in het oog springende menselijke activiteit is. Gemeentebesturen zouden in de komende jaren veel meer aandacht aan aanleg en onderhoud van groen moeten geven.
Bomen bedreigd
Daarom is het goed regelmatig de website van de Landbouwuniversiteit Wageningen te raadplegen: dat is een instelling die zich werkelijk, actief en op wetenschappelijk niveau inzet voor een groenere stad. Praktijkonderzoek Plant & Omgeving (PPO) zoekt concreet naar bomen die bestand zijn tegen de steeds extremere weersomstandigheden waar wij onder andere in Europa mee te maken hebben.
Dat is een urgent vraagstuk, want men heeft vastgesteld dat enerzijds de noodzaak van ‘meer groen’ in de stad steeds urgenter wordt, terwijl anderzijds het gevaar bestaat dat de klassieke West-Europese bomen het op termijn laten afweten vanwege de klimaatverandering. Toenemende hitte, maar ook extremere weersomstandigheden zoals hevige buien en zelfs periodes met strenge vorst bedreigen onze bomen.
In Zuidoost-Europa zijn de mensen van PPO opzoek naar varianten van de bij ons bekende eik en esdoorn, die onder meer beter bestand zijn tegen het extreme weer dat we in onze streken steeds vaker zullen moeten meemaken. Het onderzoek heeft niet alleen betrekking op de hittebestendigheid van de Zuid-Europese bomen, maar ook op de eventuele risico’s  van de introductie van in onze streken nog onbekende ziekten en plagen.
Groene daken en gevels
Naast ‘meer bomen in de stad’ blijft ook de strijd voor groene gevels en daken vragen om aandacht. Groene gevels en daken helpen bij het bestrijden van wateroverlast – ze nemen water op, dat anders linea recta in de soms overbelaste riolen verdwijn. Bovendien helpt, zoals bekend, een groene omgeving bij het dempen van temperatuurschommelingen.

Europese fietstocht Trees Connect

Op 5 juni 2016 passeert de Europese fietstocht ‘Trees Connect’ in Brugge. Bedoeling van de fietstocht is om geld in te zamelen om bomen te planten langs de Europese fietsroute R1 die het Franse Boulogne-sur-Mer verbindt met het Russische Sint-Petersburg.
Die fietsroute loopt door negen Europese landen en is 3.600 km lang. Tijdens de eerste editie van ‘Trees Connect’ vorig jaar van Berlijn naar Sint-Petersburg werden 200 resistente iepen geplant. De idee achter het evenement is om de Europese landen met behulp van bomen symbolisch met elkaar te verbinden.
Het project wordt gesteund door de Duitse boomkwekerij Lorberg die de bomen levert.
De fietsers zijn op 28 mei gestart in Berlijn en zullen op 7 juni aankomen in Londen.
Bron: cgconcept.be
 

Kennis over groen in de stad beschikbaar maken voor gemeente en kweker

Planten en bomen in de stad zijn niet langer louter een kostenpost. Tegenwoordig zetten ambtenaren van de gemeente ze welbewust in om het leven in de stad aangenamer te maken. Met dank aan Praktijkonderzoek Plant & Omgeving (PPO) dat kennis over groen in de stad beschikbaar maakt.
Bomen en planten in de stad bieden nogal wat voordelen. Zo laten bomen de temperatuur in de stad dalen, ze dempen geluid, ze leggen CO2 vast en vangen fijn stof weg. En dan helpt beplanting op de grond of op daken, ook nog om water op te vangen, zodat bij een hevige regenbui het riool niet overbelast raakt.
Tegenstrijdige effecten
Maar niet elke boom of plant is even goed in het vastleggen van CO2 of het wegvangen van fijn stof. Wie de verkeerde beplanting aanlegt of dat op de verkeerde plaats doet, kan zelfs het klimaat in de stad verslechteren. Daarnaast stelt elke soort specifieke eisen aan de groeiomstandigheden om zich goed te kunnen ontwikkelen. Groen planten in de stad vergt dan ook veel kennis over de verschillende bomen en beplanting en het effect ervan.
Onderzoekers van PPO pluizen de internationale literatuur over de werking van groen in de stad na en maken die toegankelijk voor gemeentes, kwekers en hoveniers. Die kennis geven ze weer in overzichtelijke brochures en vakbladartikelen.
Lijsten van boomsoorten
Zo stellen ze bijvoorbeeld lijsten op van boomsoorten, met per boomsoort het effect op de luchtkwaliteit. Dit doen ze op basis van algemene eigenschappen van een boom. De gemeenteambtenaren hebben hier veel profijt van omdat ze hierin bijvoorbeeld zien dat een wintergroene boom de lucht beter zuivert dan een boom die zijn blad in de winter verliest. Ook het totale bladoppervlak is van belang; dus een grote boom vangt meer vervuilende stoffen weg dan een kleine boom.
Omgekeerd kunnen planners en beheerders van groen de beplanting zo uitkiezen dat ze verschillende doelen dienen. Wie bomen als windsingels neerzet, kan bijvoorbeeld energiekosten besparen, omdat de gebruiker van het gebouw minder hoeft te stoken.
Geschikt voor gevels en daken
Specifiek voor de kwekers en hoveniers zetten de onderzoekers op een rij welke planten geschikt zijn om gevels en daken mee te beplanten. Dit geeft beide bedrijfstakken een idee van wat zij hun klanten op het gebied van dak- en gevelgroen kunnen leveren. Zo maken de onderzoekers de onderzoekskennis beschikbaar voor de praktijk.
Bron: wageningenur.nl

Onderzoek toont aan: bomenrijke straat goed voor gezondheid

Wonen in een groene wijk met veel bomen in de straat zorgt er voor dat bewoners zich gezonder voelen.
Dat blijkt uit een onderzoek van de University of Chicago, zo meldt het Nederlandse Gezondheidsnet.
De wetenschappers keken naar de bevolking van Toronto, een grote stad in Canada. Ze onderzochten het verband tussen een groene omgeving en gezondheid. Hiervoor combineerden ze satellietbeelden en informatie over bomen met gegevens uit 31.000 ingevulde vragenlijksten over hoe mensen hun gezondheid in het algemeen ervaarden, cardiometabole aandoeningen zoals hartziekten en diabetes en psychische klachten uit de Ontario Health Study.
Gezonder voelen
Uit verschillende analyses bleek dat mensen die in een wijk wonen met een hogere dichtheid aan bomen in de straat zich een stuk gezonder voelen en minder vaak last hebben van cardiometabole ziekten. Tien extra bomen per huizenblok bleken hoe gezond bewoners zich voelden in ongeveer dezelfde mate te verhogen als een inkomensstijging van 9000 euro per jaar of zeven jaar jonger zijn. De onderzoekers corrigeerden deze resultaten voor demografische factoren, zoals inkomen, leeftijd en opleiding.
Hoewel de onderzoekers een verband vonden tussen de hoeveelheid groen en gezondheid, is niet bewezen dat bomen je gezondheid verbeteren of op welke manier ze dat zouden doen. Mogelijk verhogen ze de luchtkwaliteit en misschien verminderen ze stress of zetten ze bewoners aan tot bewegen.
Bron: cgconcept.be

Gemeente Leiden zoekt bomen voor op de Groene Kaart

De gemeente Leiden roept inwoners om bomen aan te melden voor de Groene Kaart. Bomen op de Groene Kaart hebben een beschermde status en mogen niet zonder een vergunning gekapt worden.Tot en met 5 juni kan iedereen bomen aanmelden voor de nieuwe Groene Kaart 2016.
Het gaat hier om alle bomen in de openbare ruimte met een stamomtrek van 45 cm of meer, bomen die onderdeel uitmaken van een boomstructuur en alle bomen en houtopstanden in boomgebieden zoals parken, volkstuincomplexen of sportparken.
De Groene kaart is te vinden op www.leiden.nl/bomen.
Om de aanvraag te verduidelijken vraagt de gemeente om een foto en/of plattegrond mee te sturen. Elke boom in de stad kan worden aangemeld.
Bron: Unity.nu