SAVE THE DATE! Politiek en praktijk komen samen op De Groene Stad Charta Bijeenkomst in de Tweede Kamer. Spreker is o.a. het CDA Tweede Kamerlid Jacco Geurts
Wanneer? Woensdag 6 februari 2019 van 15.00 tot 17.30 uur.
Waar? Internationaal Perscentrum Nieuwspoort in het Tweede Kamergebouw in Den Haag.
Eén van de activiteiten van stichting De Groene Stad is dat ze zich als kennisplatform richt op de beïnvloeding van politiek en bestuur. Dat doen we richting gemeenten en provincies, maar ook op landelijk niveau. Met regelmaat brengen we het belang van ‘natuurlijk groen’ onder de aandacht van Kamerleden en hun beleidsmedewerkers.
Een actueel thema is natuurinclusief bouwen. De Groene Stad pleit hier al langer voor. Achtergrond is natuurlijk de grote uitdaging om bij een groeiende bevolking voldoende nieuwe woningen te bouwen, maar tegelijkertijd de leefbaarheid van de steden op peil te houden en de landelijke gebieden te ontzien. De Groene Stad vindt het van groot belang dat we de steden leefbaar houden terwijl het gebruik intensiever wordt.
De Groene Stad Charta bijeenkomst zal plaatsvinden in Nieuwspoort op woensdag 6 februari van 15.00 tot 17.30 uur. Het programma is nog niet definitief, maar zeker is dat Tweede Kamerlid Jacco Geurts zal spreken. We zijn in overleg met andere sprekers en gasten van ministeries, steden, provincies en uit de vastgoedsector. De rol van stichting De Groene Stad is om kennis vanuit de wetenschap en praktijk te vertalen in suggesties voor nieuw beleid van gemeenten, provincies en de Rijksoverheid. Belangenbehartiging en lobby dus. Jazeker, maar altijd gebaseerd op een solide fundament van inhoudelijke argumenten.
Motie Geurts
De Groene Stad was zeer verheugd dat begin november de motie van Jacco Geurts (CDA) – ondersteund door D66 en de CU – met een ruime meerderheid werd aangenomen door de Tweede Kamer. Geurts pleit voor de totstandkoming van een landelijk programma ‘natuurinclusieve steden’. De gevolgen van de verstedelijking voor de natuur moet meer aandacht krijgen. Het gaat daarbij om de bouw van nieuwe woningen, maar ook om bestaande wijken. Er moet meer aandacht worden gegeven aan groen in de straten. Bij het opstellen van het programma moeten volgens de motie Geurts steden, provincies, natuurvrijwilligers en de meest betrokken ministeries samen gaan werken.
Aanwezig zijn op 6 februari in Den Haag? Dat kan maar laat het ons wel even weten via een emailbericht want er zijn beperkt aantal plaatsen. Stuur een bericht naar info@degroenestad.nl en u krijgt van ons een bevestiging.

Griffioen is een familiebedrijf dat voeling houdt met ontwikkelingen in de samenleving en daar in de bedrijfsvoering op in speelt. De toetreding van deze gerenommeerde vaste plantenkweker tot de kring van Groene Stad Charta Partners onderstreept dat. Vanuit een rijke traditie heeft Griffioen Wassenaar zich ontwikkeld tot een marktgericht, internationaal opererend, innovatief bedrijf.
De basis van Griffioen Wassenaar werd in 1923 gelegd door de grootvader van de huidige directeur Bert Griffioen. Hij begon als één van de eersten in Nederland een vaste plantenkwekerij.
Alles in dit 95 jaar oude bedrijf draait om vaste planten. Griffioen Wassenaar bedient er twee verschillende markten mee: consumenten via de tuincentra en de professionele markt van het openbaar groen.
Met het ‘Hello Garden’ thema heeft het bedrijf zich de afgelopen jaren ontwikkeld tot een gerenommeerde speler op de tuincentrummarkt in Noordwest Europa. Vaste planten voor de consument dus. Parallel daaraan heeft Griffioen een goede naam opgebouwd bij Nederlandse gemeenten met het vaste plantenconcept ‘Green to Colour’. Griffioen ontwerpt en verzorgt kleurige, duurzame beplantingen in de openbare ruimte. Van ontwerp tot realisatie.
Bert Griffioen over zijn keus om de Groene Stad te gaan ondersteunen: ‘Maatschappelijk verantwoord ondernemen behoort tot de kernwaarden van ons bedrijf. Net als vele andere mensen van goede wil staan we regelmatig stil bij de vraag ‘hoe laten we de aarde achter voor volgende generaties?’. We zetten ons al langer op verschillende manieren in om een bijdrage te leveren aan een betere, ‘groenere’ wereld. Dat komt terug in onze bedrijfsvoering, in ons sortiment en in het goed doordachte ‘Green to Colour’ programma. Duurzaamheid is een belangrijk vertrekpunt in ons denken en doen. Wij vinden dat deze opvatting al jaren op een goede, creatieve en inhoudelijke manier wordt uitgedragen door stichting De Groene Stad. Het is een belangrijk initiatief dat geboren is in de groene sector. Aan de verdere groei van De Groene Stad dragen we als Griffioen graag een steentje bij’.

‘Onze kracht is dat we kennis weten toe te passen in de praktijk!’
We spreken met Henk Raaijmakers, bestuurslid van De Groene Stad over het werk van de stichting. Raaijmakers is een echte praktijkman die naast het werk in zijn bedrijf, veel ideëel en bestuurlijk werk doet. Zijn bedrijf – kwekerij ‘De Oude Aa’ – ligt in Deurne. Het kweken en vermeerderen van Camellia, Rododendron en verschillende soorten klein-fruitplanten is het specialisme van dit klassieke familiebedrijf.
Wat is het verhaal van De Groene Stad?
De Groene Stad bepleit het beter benutten van de potentie van groen. We kampen in de Nederlandse steden met waterbergingsproblemen, hittestress, fijnstof, vervuiling door verkeer en zo meer. Groen draagt belangrijk bij aan de oplossing ervan. We hameren op het belang van doordachte toepassing van meer groen in de steden. Bij het maken van plannen moeten parken, plantsoenen geen stoffering zijn die je achteraf aanbrengt, maar moet van meet af aan onderdeel zijn van stedelijke plannen. We richten ons op de lokale politiek, gemeentelijke diensten en hun adviseurs. Bedrijven en gemeenten vormen onze achterban.
Dat doen we niet op basis van vage idealen of aannames. Ons appèl is en onze adviezen zijn gefundeerd. We hebben als Groene Stad samen met Wageningen alle bestaande onderzoek naar de effecten van groen op een rij gezet. Het project heet De Groene Agenda. Ze zijn gepubliceerd op onze site www.degroenestad.nl onder het kopje ‘Factsheets’. Die inzichten samen met de praktijkervaring van onze achterban, maken ons verhaal sterk.
Is stichting De Groene Stad toe aan een ‘next level’?
Was dat maar waar! Je ziet wel dat er een voorhoede ontstaat van grote gemeenten, bedrijven, stadsplanologen en architecten die ‘om’ zijn. Maar we zijn er nog lang niet. Bovendien men kan het idee van vergroening wel omarmen, maar gaat er tijd zitten in de integratie van een nieuwe visie in het dagelijks doen en laten van een organisatie. Verder constateren we dat onze Groene Stad boodschap bij veel middelgrote en wat kleinere gemeenten nog niet echt is doorgedrongen.
Kan dat, het ‘vergroenen’ van steden? 
Jazeker! Als Groene Stad onderscheiden we twee uitdagingen voor onze steden. Voor uitbreidingsplannen, nieuwe wijken is het eenvoudig: groen behoort een integraal onderdeel van de planvorming te zijn. Vanaf het eerste moment. Daar ligt een verantwoordelijkheid voor stadsontwerpers en de lokale politiek. Moeilijker is het ‘vergroenen’ van bestaande steden, daar is de ruimte beperkt. Dat vergt creatieve, innovatieve oplossingen. Je moet groen aanbrengen op plaatsen waar het nooit heeft gestaan. Denk aan binnentuinen, groene daken, maar ook aan groen binnen in de gebouwen.
Wat is het verhaal naar de burgers?
Bewoners moeten accepteren dat het doordacht toepassen van meer groen in hun stad veel voordelen, maar ook een aantal nadelen heeft. Meer groen geeft meer schaduw, dempt temperatuurstijgingen, vangt fijnstof af, zuivert de lucht, verfraait enz. Die voordelen zijn op het esthetische na, vaak onzichtbaar. Wel voelbaar trouwens. Maar er zijn ook een paar nadelen. Bomen verliezen bladeren, in de zomer heb je mogelijk meer insecten en ze hebben ruimte nodig. In onze visie moeten burgers álle facetten van groen accepteren. Dat ik vind dat de voordelen het ruim winnen van de nadelen, verbaast u vast niet… We moeten slim zijn, gebruik maken van onze kennis. We moeten steden helpen die in de praktijk toe te passen.
Daar komen de Chartaleden in beeld?
Het bijzondere is dat we als stichting De Groene Stad een brug weten te slaan tussen wetenschap en de praktijkervaring van onze Chartaleden. Dat zijn vooral bedrijven en gemeenten. We kunnen kennis koppelen aan de vraag. Verder hebben we een groot netwerk van bevlogen adviseurs, politici, journalisten en topambtenaren. En we hebben toegang tot veel goede, gerealiseerde praktijkvoorbeelden. Dat geeft ons een bijzondere, ik durf zelfs te zeggen unieke positie. Met de juiste insteek en kennis van zaken aan de slag gaan, adviseren… dat is onze meerwaarde.
En de toekomst? 
We schenken veel aandacht aan openbaar groen. En aan groen rond zorginstellingen, scholen en bedrijven. Dat is prima, maar ik zie voor de toekomst een groter accent richting woningbouwcorporaties, particuliere huizenbezitters. Samen bezitten ze een groot oppervlak aan grond. Bewoners kunnen eisen stellen aan de gemeente als het om de kwaliteit van de woonomgeving gaat. Druk van onderaf dus. Verder geloof ik in gezamenlijke initiatieven van bewoners. Dat kunnen buurtinitiatieven zijn zoals stadstuinbouw of het onderhouden van delen openbaar groen. Het samen bezig zijn met groente en fruit ‘uit eigen tuin’ verbindt mensen. Het zal ook het respect voor het vakwerk dat Nederlandse tuinders, boerenbedrijven en fruittelers al zoveel jaren leveren, vergroten. Burgers gaan immers zelf ervaren wat er allemaal bij komt kijken voordat je uit eigen tuin groenten of fruit kunt oogsten.
Dus het werk van De Groene Stad is nog niet afgerond?
Nog lang niet. Het gaat de goede kant op met de waardering van groen als het gaat om het oplossen van eigentijdse stadsproblemen, maar er is nog een wereld aan groen te winnen. We zijn erg blij dat een groeiend aantal toonaangevende bedrijven De Groene Stad ondersteunt. Het geeft veel nieuwe, positieve energie.
 
 
 

Donderdag 27 september zijn de eindresultaten van het project ‘Ecosysteemdiensten van boomkwekerijgewassen; de baten van bomen en groen in de stad’ gepresenteerd. De eindresultaten bestaan uit 4 factsheets en een bomenposter voor boomkwekers en planners en beheerders van groen.
In de factsheets en bomenposter is alle wetenschappelijke kennis van de positieve effecten van bomen en groen op de leefomgeving in de stad samengevat. De factsheets behandelen vier thema’s: klimaat & temperatuur, luchtkwaliteit, biodiversiteit en waterberging
Ze bieden zowel informatie voor de onderbouwing van beleid en beslissingen over groen als praktische informatie voor het daadwerkelijk realiseren ervan. In aanvulling daarop zijn de bijdragen van ruim 120 boomsoorten aan de 4 thema’s samengevat in één boomsoortenposter die het mogelijk maakt om de juiste soorten te kiezen voor de gewenste doelen.
Alle factsheets en de boomsoortenposter zijn via de site van Wageningen Plant Research als pdf te downloaden en in gedrukte vorm op te vragen. Houdt onze website in de gaten voor meer informatie!

Anna Yudina schreef ‘De Groene Stad’. Het boek verscheen dit voorjaar bij Terra in een Nederlandse vertaling. Op uitnodiging van stichting De Groene Stad gaf ze een lezing op de Vakbeurs Openbare Ruimte. Tijdens haar geïnspireerde betoog – de presentatie werd zeer goed bezocht – koos ze als uitgangspunt de stelling dat groen en architectuur wel degelijk goed kunnen samengaan.
Ze presenteerde een groot aantal zeer gevarieerde, innovatieve projecten. Ze combineerde – net als in haar boek – futuristische en realistische projecten. Het ging om het uiterlijk en om het innerlijk van gebouwen, maar ook voorbeelden van projecten waar water en lucht een prominente plaats innemen.
Een greep. ‘Repair’ is het Australische paviljoen op de Biënnale van Venetië 2018 waar duizenden planten een in het oog springende plaats krijgen. Het illustreert het verlies van groen door bebouwing. ‘Breath Austria’ was een grootschalige inzending van Oostenrijk op de Expo 2015 in Milaan. Het was een groot bos waarmee het belang van schone lucht werd benadrukt. In het concept ‘Baubotanik’ zijn constructies die normaal gemaakt worden van beton en/of staal vervangen door bomen. Bijzonder was ook ‘Migrating Floating Gardens’, waarbij door het gebruik van drones  ‘vliegende tuinen’ worden gerealiseerd die kunnen worden ingezet als ‘milieu-ambulances’ als er lokaal sprake is van luchtvervuiling. Anna Yudina’s gaf nog veel andere inspirerende voorbeelden van hoe groen en (stedelijke) architectuur verenigd kunnen worden.
Na Anna Yudina’s presentatie volgde een geanimeerde discussie aan de hand van stellingen. Deelnemers waren De Groene Stad Chartaleden Marwin Dekkers van M. van den Oever Boomkwekerijen, Jacqueline Baar van Biomygreen B.V., Toon Ebben van Boomkwekerij Ebben en Brenda Swinkels van Van den Berk Boomkwekerijen.

De presentatie van het project Wonderwoods – twee torens van 70 en 90 meter hoog met als kenmerk veel binnen en buiten groen – trok op de Vakbeurs Openbare Ruimte een volle zaal. Wonderwoods is een gezamenlijk project van MSVA Architects uit Amsterdam en de Italiaan Stefano Boeri. Deze laatste is bekend van het Bosco Verticale in Milaan. Het project wordt opgeleverd in 2022. Ontwikkelaars zijn G&S Vastgoed en Kondor Wessels Projecten. De lezing op Vakbeurs Openbare Ruimte werd verzorgd door Matthias Kooijman; architect van MVSA Architects en Timo Cents; landschapsarchitect van Arcadis.
De twee torens van Wonderwoods voorzien in een mix van wonen, werken, ontspanning, cultuur en horeca. Er worden ongeveer 300 koop- en huurwoningen gerealiseerd. Een deel wordt verhuurd volgens het innovatieve concept ‘Key Worker Housing’. En maar liefst 27 km2 ruimte wordt ingeruimd voor kantoren, fitness- en yoga ruimtes en een ‘Playlab’, een ruimte waar jong en oud op een interactieve manier kennis kan maken met innovaties.
Wonderwoods zal – er worden 360 bomen 9.640 struiken en heesters geplant – voorzien in gezondheidsvoordelen. Zo zal het groen 5,4 ton CO2 opnemen,  41,4 ton zuurstof produceren, fijnstof afvangen en hittestress verminderen. En het onderhoud? Volgens Matthias Kooijman worden ‘hoveniers getraind tot abseilers’ in plaats van ‘abseilers tot hoveniers’. Verder is er volgens hem – in overleg met boomkwekers – in het ontwerp ook met de seizoenen rekening gehouden… Kale bomen geven het project een heel ander en ongewenst aanzien dan wat de architecten voor ogen stond…

Als iets duidelijk werd uit de lezing van Aad van Leeuwen; Objectbeheerder Groen van Stadsbeheer Rotterdam, is het wel dat Rotterdam heel actief is als het op vergroening aankomt. Het geheim achter de vele, innovatieve initiatieven van de gemeente Rotterdam is volgens Aad van Leeuwen ‘gedegen assetmanagement’. ‘We wegen verschillende belangen met als doel het creëren van meerwaarde, tegen elkaar af. Groen vertegenwoordigt een waarde en die willen we zichtbaar maken’.
Het innovatieve karakter van de initiatieven van Rotterdam blijkt o.a. uit het project waarbij elektriciteit uit bomen wordt opgewekt. Daarmee worden de sensoren voor interactieve verlichting op fietspaden gevoed. Ook bewonderingswaardig zijn de Groene Maasoevers. Tussen 2010 en 2012 ondergingen ze een groene metamorfose. Hierdoor is dit deel van de stad, aldus Aad van Leeuwen ‘van achterplaats uitgegroeid tot een front van de stad’.
Bij het onderhoud van al het groen in de gemeente maakt Rotterdam gebruik van een meerjaren onderhoudsprogramma. Centraal daarin staat een ‘digitale behoeftekaart’ waarin overzichtelijk kan worden bijgehouden waar en wanneer onderhoud nodig is. Al met al kunnen we concluderen dat Rotterdam met recht de Stad van Innovatie genoemd kan worden. Ook als het gaat om vergroening!

Met meer dan 6400 bezoekers en 450 exposanten was de Vakbeurs Openbare Ruimte op 26 en 27 september een groot succes. De Groene Stad was niet alleen vertegenwoordigd op het Kennisplein De Groene Stad, maar organiseerde ook drie lezingen. Op één van de hoofdpodia sprak Anna Yudina, auteur van het boek De Groene Stad waarin futuristische bouwprojecten worden behandeld. Aad van Leeuwen van de Gemeente Rotterdam presenteerde een aantal innovatieve groenprojecten in ‘zijn’ Rotterdam en de architecten Matthias Kooijman en Timo Cents presenteerden het project ‘Wonderwoods’, twee gebouwen waarin architectuur en groen op een unieke manier zijn vervlochten waardoor in hartje Utrecht een ‘verticaal bos’ zal verrijzen. Elders op onze website vindt u verslagen en de presentaties van de lezingen.

Groene Stad Plein op Vakbeurs Openbare Ruimte drukbezocht
Op de Vakbeurs Openbare Ruimte sprak Anna Yudina – schrijfster van het dit voorjaar verschenen boek De Groene Stad – over de integratie van natuur in de architectuur. Ze presenteerde tijdens haar drukbezochte Groene Stad lezing inspirerende futuristische projecten die in de komende jaren zullen worden gerealiseerd.
In de stand van De Groene Stad ontstond het initiatief voor een nieuw boek. Samen met stichting De Groene Stad en een aantal bedrijven uit de achterban van De Groene Stad, gaat Yudina werken aan een boek over gerealiseerde projecten. Ze gaat in op voorbeelden van wijken en gebouwen waarin ‘groen’ en duurzaamheid al vanaf een pril stadium een volwaardige plaats kreeg in de planvorming. Eén van de hoofdstukken behandelt de vraag hoe de kennis en ervaring van boom- en vaste plantenkwekers kan worden overgedragen aan architecten, stadsplanners en projectontwikkelaars. Het boek zal naar verwachting in de loop van 2019 verschijnen.
De Groene Stad werkte op de Vakbeurs samen met NL Greenlabel. Het gezamenlijk ingerichte Groene Stad Kennisplein was één van de drukst bezochte delen van deze succesvolle beurs. Dit jaar lag het aantal bezoekers met bijna 6400 ruim 6% hoger dan in 2017. Het aantal exposanten bedroeg ca. 450.
 

Jazeker, dat is vanaf 2022 te zien in Utrecht. In het stationsgebied worden twee torens van 70 en 90 meter hoog gebouwd. Een in het oog springend onderdeel van het ontwerp is het groen.
Maar liefst 360 bomen 9.640 struiken zullen de binnen- en buitenkant sieren. Een verticaal bos. Het groen kan 5,4 ton aan CO2 opnemen. Het biedt bewoners, maar ook vogels en insecten een groen, gezond en klimaatbestendig onderdak. Wonderwoods is een gezamenlijk project van MVSA Architects (Roberto Meyer) en Stefano Boeri Architetti (Stefano Boeri), de architect van het Bosco Verticale in Milaan.
Kennismaken?
Wilt u nu al kennismaken met Wonderwoods, het eerste Nederlandse voorbeeld van ‘een verticaal bos’? Dat kan op donderdag 27 september om 15.00 uur in de collegezaal van De Groene Stad en NL Greenlabel op de Vakbeurs Openbare Ruimte in de Jaarbeurs in Utrecht.
Presentatie
Het project wordt in woord en beeld gepresenteerd door twee sprekers.
Matthias Kooijman         Architect van MVSA Architects
Timo Cents                         Landschapsarchitect van Arcadis Landschapsarchitectuur & stedenbouw
Groene verstedelijking
Wethouder Victor Everhardt is verantwoordelijk voor het Utrechtse Stationsgebied. Hij is ingenomen met het project: ‘Wonderwoods is een aanwinst voor de stad. Er komen twee unieke torens die de groene, gezonde en duurzame verstedelijking uitstralen die we in Utrecht zo graag willen en die de toon zetten voor het nieuwe Beurskwartier’.
Het Groene Stad Plein
In Hal 2 van de Jaarbeurs vindt u het Groene Stad Plein. Tijdens de Vakbeurs Openbare Ruimte op 26 en 27 september organiseert Stichting De Groene Stad daar een aantal lezingen met als thema de versmelting van natuur en architectuur.
Wij hopen u te mogen begroeten op de Vakbeurs Openbare Ruimte! Inschrijven voor de Vakbeurs en de lezing kan gratis via https://www.openbareruimte.nl/nl/bezoeker/registreer