Berichten

De Groene Stad geeft Workshop op Dag van de Stad: Meer biodiversiteit in de stad? Ja het kan!

De Stad van de Toekomst leeft en is groen. ‘Groen’ is een belangrijk thema tijdens de Dag van de Stad, op 30 oktober 2017 in de Werkspoorkathedraal in Utrecht. Welke planten en dieren verwelkomen we wel en welke niet in de stad en vooral: welke inzet is er nodig om de gewenste biodiversiteit te realiseren, welke zijn de randvoorwaarden? Deze en dergelijke onderwerpen komen aan de orde tijdens een werksessie, georganiseerd  door de Stichting De Groene Stad.
Deelnemers aan de discussie zijn in elk geval mensen uit de wetenschap en praktijk, zoals Robbert Snep van Wageningen Environmental Research, Jacqueline Baar van Biomygreen  en stadsecoloog Mischa Cilissen van de gemeente Tilburg.  In beginsel zijn alle bezoekers aan de Dag van Stad in Werkspoorkathedraal op 30 oktober welkom in het themapaviljoen van De Groene Stad met als enige restrictie|: vol is vol. De Workshop Biodiversiteit begint om 14.00 uur en zal ongeveer 45 minuten duren. Wij hopen u daar te ontmoeten!

Staatssecretaris Van Dam: 1,5 miljoen euro extra voor mooiste natuurgebieden van Nederland

Staatssecretaris Martijn van Dam van Economische Zaken trekt 1,5 miljoen euro extra uit om de kwaliteit en toegankelijkheid van natuurgebieden in Nederland te verbeteren en om de Nationale Parken in binnen- en buitenland op de kaart te zetten. In totaal is er nu 4 miljoen euro tot 2018 voor versterking van de Nederlandse natuurgebieden en –landschappen.
De staatssecretaris zet een deel van het extra geld in voor de winnaars van de publieksverkiezing van het Mooiste natuurgebied van Nederland die van 10 tot 31 oktober wordt gehouden. Hij verhoogt het bedrag dat de drie mooiste natuurgebieden krijgen van 100.000 naar 300.000 euro. Vandaag sloot de inschrijftermijn voor natuurgebieden die willen meedoen aan de publieksverkiezing. Een vakjury onder voorzitterschap van professor Pieter van Vollenhoven gaat de inzendingen nu beoordelen op basis van een aantal vooraf vastgestelde criteria. Op 10 oktober maakt de jury bekend welke gebieden zijn genomineerd voor de publieksverkiezing. Van 10 oktober tot en met 31 oktober kan het publiek vervolgens zijn stem uitbrengen via de speciale verkiezingswebsite www.mooistenatuurgebied.nl waarop ook alle informatie over de verkiezing te vinden is.
Met de publieksverkiezing wil staatssecretaris Van Dam mensen meer betrekken bij wat onze natuur te bieden heeft en natuurgebieden de kans geven zich te ontwikkelen tot nationale iconen, net zoals bijvoorbeeld Amsterdam, Hollandse tulpen en molens. Onder meer door te investeren in de kwaliteit van de natuur, verbeteren van de toegankelijkheid en het versterken van de voorzieningen moeten de gebieden aantrekkelijker worden voor binnen- en buitenlandse bezoekers. Hierbij is het van groot belang dat er een goede balans blijft tussen het beschermen van de natuur en het beleven van de natuur.
Ook de andere gebieden die deelnemen aan de verkiezing en de bestaande Nationale Parken profiteren van de extra middelen. Zo worden de natuurgebieden en parken bijvoorbeeld ondersteund met kennis en kunde om ingediende plannen en ambities waar te maken. Zo levert het ministerie van Economische Zaken inhoudelijke expertise en onderzoeksgegevens voor de versterking van Nederlandse natuurgebieden.
Bron: rijksoverheid.nl

VHG Groenprijs voor Green Deal 1.000 hectare nieuwe stedelijke natuur

Dinsdag 6 september, was het Duurzame Dinsdag. In de Oude zaal van de Tweede Kamer nam staatsecretaris Dijksma van Infrastructuur en Milieu de koffer in ontvangst met maar liefst 511 voorstellen om Nederland duurzamer te maken. Ook werden er prijzen uitgereikt voor de meest innovatieve ideeën en projecten. De VHG Groenprijs ging naar de Green Deal 1.000 hectare nieuwe stedelijke natuur, een initiatief van onder andere NL Greenlabel.
Het project 1.000 hectare nieuwe stedelijke natuur richt zich op nieuwe manieren van inrichten en onderhouden van groen in steden waarbij biodiversiteit en duurzaamheid centraal staan. Het uitgangspunt is het ontwikkelen van platforms, waarbij gemeentes en ontwikkelaars makkelijk kunnen aanhaken om stedelijk gebied om te toveren in natuurlijk en duurzaam groen. NL Greenlabel wil dit faciliteren. Hiervoor is een greendeal opgezet waarin wordt samengewerkt met diverse organisaties, zoals Vlinderstichting, bureau Regelink, overheden en ondernemers in het groen.
Jury-oordeel
De jury was onder de indruk van het enthousiasme waarmee partijen in dit project samenwerken: “Provincies, gemeenten én ondernemende hoveniers lopen direct warm voor dit initiatief, en dat biedt veel kansen. NL Greenlabel biedt iedereen de mogelijkheid om initiatief te nemen. Juist dat maakt dit idee zo sterk”, aldus het juryrapport.

Natuur doet het goed in Amsterdam

Het gaat steeds beter met de natuur in Amsterdam, zo blijkt uit het boekje ‘Amsterdamse Natuurwaarden in kaart’ (zie bijlage). Deze Natuurwaardenkaart beschrijft hoe de natuur ervoor staat in de stad zelf, en in het Amsterdamse bos. Vooral aan de rand van de stad en in de parken neemt de biodiversiteit toe, en de kademuren langs de grachten blijken een uitstekende plek voor een aantal muurplanten.
Nieuwe soorten
Uit de vorige meting in 2009 was al een positieve trend zichtbaar en deze ontwikkeling heeft doorgezet. Zowel kwantitatief als kwalitatief is er vooruitgang waargenomen. In het Geuzenbos zijn er bijvoorbeeld meer ijsvogels en haviken aangetroffen en in het Diemerbos meer insecten, vleermuizen en ringslangen. Nieuwe soorten zijn waargenomen in het Beatrixpark, zoals de bosvleermuis en de kleine dwergvleermuis. En binnen de stadsgrenzen, in het Sloterpark, broedt nu de lepelaar.
Bijen en vlinders
Al eerder bleek dat de natuur in en om Amsterdam het buitengewoon goed doet ten opzichte van de ontwikkeling in Nederland als geheel. Terwijl het in Nederland en wereldwijd slecht gaat met de bij, is in Amsterdam het aantal soorten wilde bijen 20% gestegen tussen 2000 en 2014. Bijen en vlinders zijn graadmeters voor het stadsmilieu: als zij het beter doen, doet andere flora en fauna dat ook. Het gaat overigens niet overal gaat het beter ten opzichte van 2009: in sommige delen van Waterland en in nieuwbouwgebieden in Amsterdam Noord is de diversiteit afgenomen, voornamelijk als gevolg van intensiever of ander gebruik.
Wethouder Groen Abdeluheb Choho: ‘Het ging al goed met de Amsterdamse natuur, en gelukkig blijkt het steeds beter te gaan. Succesvolle maatregelen, zoals het anders maaien van groenstroken en het inzaaien van insectvriendelijke planten, gaan we veel breder toepassen, en Amsterdammers zullen dat de komende tijd ook gaan zien.’
Ecologische Structuur Amsterdam
Sinds 2012 is er de Ecologische Structuur Amsterdam, een netwerk van zowel grote als kleine ‘groene’ en ‘blauwe’ gebieden. Door deze gebieden aan elkaar te verbinden, kunnen dieren zich makkelijker door de stad bewegen en wordt ook het leefgebied van planten vergroot. Een mooi voorbeeld van zo’n verbinding is recent aangelegd bij de Beemsterweg in Noord.
Bron: Amsterdam.nl

Pokémon Go kan interesse jeugd in natuur vergroten

Games als Pokémon Go kunnen jongeren kennis laten maken met natuur, denken wetenschappers. Natuurbeschermers zoeken al langer naar manieren deze moeilijk bereikbaar doelgroep te benaderen.
Door gamesensatie Pokémon Go zie je overal jongeren, smartphone in de aanslag, naar buiten trekken om op Pokémon te jagen. Dat merkt ook Matthijs Schouten, hoogleraar Ecologie van het natuurherstel aan Wageningen University. ‘Een vriendin van me woont in Waterland, hartstikke mooi daar. En haar zoon van vijftien, die normaal nooit buiten komt, is nu continu buiten op zoek naar Pokémon.’ Schouten vindt games en software die een extra laag over de realiteit leggen – augmented reality – dan ook een veelbelovende manier om jongeren de natuur in te krijgen.
Dat is geen overbodige luxe. Steeds minder jongeren ervaren de natuur tijdens hun jeugd, zegt Arjen Buijs, senior onderzoeker bij Alterra Wageningen UR. In 2005 sloeg de Amerikaanse auteur Richard Louv alarm over wat hij ‘nature-deficit disorder’ noemt in het boek Last child in the woods. Dit gebrek aan jeugdige natuurervaringen, zegt Buijs, betekent dat ze ook op latere leeftijd mogelijk minder interesse hebben in natuur. En dus minder geneigd zijn natuurbescherming financieel te steunen.
Natuurbeschermers maken zich dan ook zorgen over hun draagvlak, zegt Schouten, die ook als senior strateeg is verbonden aan Staatsbosbeheer. ‘Wij doen van overheidswege bosbeheer voor alle Nederlanders. Wanneer we merken dat velen de weg hiernaartoe niet vinden, willen we de drempels slechtten die hen tegenhouden.’ Ook kampennatuurorganisaties, als Natuurmonumenten en het Wereld Natuurfonds, al een decennium met krimpende en vergrijzende ledenbestanden.
Foto credit
Virtuele media, zoals Schouten ze noemt, zouden jongeren meer bij de natuur kunnen betrekken. ‘De natuur moet wel echt een rol spelen, echt meedoen in zo’n game’, zegt Schouten. Spelers zouden bijvoorbeeld pas verder mogen komen als ze een bepaalde bloem vinden. Het is niet voldoende de natuur alleen als decor te gebruiken. Schouten heeft al enige praktijkervaring. Zo resulteerde een samenwerking met de Technische Universiteit Eindhoven (TUe) en de Fontys Hogeschool in een game over natuur. Met Hogeschool Saxion kijkt Schouten naar de mogelijkheden van augmented reality.
Onder vakbroeders ziet Schouten juist veel scepsis over de mogelijkheden van (virtuele) media. Jongeren brengen hiermee juist vele uren door in hun eigen realiteit, die ze niet kunnen spenderen aan natuurbeleving. Ook zou natuur in media ‘te mooi’ zijn, met een stroom adembenemende beelden waarbij een alledaagse boswandeling verbleekt. De nieuwe wildernis wordt vaak als voorbeeld gebruikt. Het Nederlands filmsucces lokte veel bezoekers naar de Oostvaardersplassen die daar teleurgesteld merkten dat je in een paar uur minder ziet dan een filmploeg in een paar jaar.
Ook Buijs ziet mogelijkheden. Games als Pokémon Go kunnen jongeren voor het eerst de natuur in brengen, waar ze deze ‘op de achtergrond’ beleven. Voor sommige zal dit een opstapje zijn voor genieten van natuur om de natuur. ‘Bijvoorbeeld om te fotograferen, wandelen of voor natuurstudie.’ Minder potentie ziet hij voor augmented reality als educatief middel; bijvoorbeeld door bezoekers via een mobiel scherm de namen van bomen te laten zien. ‘Dat is alleen interessant voor de mensen die al gemotiveerd zijn. Je spreekt geen nieuwe groepen aan.’
Overigens is de link tussen Pokémon en natuur nog op een andere manier heel passend. De bedenker van de virtuele beestjes  Satoshi Tajiri liet zich inspireren door de insecten die hij tijdens zijn jeugd ving.
Bron: resource.wageningenur.nl, Foto: Matthew Corley

Staatssecretaris Van Dam benoemt leden vakjury Nationale Parken van Wereldklasse

Staatssecretaris Martijn van Dam van Economische Zaken heeft de vakjury Nationale Parken van Wereldklasse benoemd. De jury staat onder voorzitterschap van prof. mr. Pieter van Vollenhoven. De overige leden van de jury zijn mr. Geert Jansen, prof. ir. Eric Luiten, mw. Tracy Metz, prof. dr. Ir. Hans Mommaas, prof. dr. Joop Schaminée, prof. dr. Matthijs Schouten en prof.dr.ir. Theo Spek.
Iconen van de Nederlandse natuur
De vakjury maakt begin oktober een selectie uit de gebieden die zich dan hebben gekandideerd voor de verkiezing van ‘het mooiste natuurgebied van Nederland’, die de staatssecretaris in mei van dit jaar heeft aangekondigd. Vervolgens mag het publiek zijn stem uitbrengen. De drie gebieden met de meeste stemmen worden de komende jaren in binnen- en buitenland extra gepromoot als iconen van de Nederlandse natuur. Zij kunnen een inspirerend voorbeeld vormen voor de overige Nationale Parken in ons land, zodat de natuur als geheel de grote winnaar van deze verkiezing wordt.
Duurzame ontwikkeling
Tot 15 september kunnen natuurgebieden via een bidbook worden gekandideerd voor de verkiezing. De vakjury maakt bij de beoordeling van de inzendingen gebruik van een aantal criteria en randvoorwaarden. Het is bijvoorbeeld van belang dat een gebied zich internationaal onderscheidt in kwaliteit en diversiteit. Verder moet de regionale gemeenschap zich kunnen identificeren met het gebied. Ook is het van belang dat verschillende partijen samenwerken om het gebied naar een hoger plan te tillen met kansen voor duurzame ontwikkeling. Tevens wordt om een meerjarige investeringsagenda gevraagd.
Internationale marketing
Na de verkiezing worden de winnende gebieden ondersteund door de veertien partners van het Programma Nationale Parken van Wereldklasse om de ingediende plannen te realiseren. Onder meer door het verbeteren van de toegankelijkheid en voorzieningen, en door internationale marketing moeten de gebieden aantrekkelijker worden voor binnen- en buitenlandse bezoekers. De winnende gebieden moeten uiteindelijk uitgroeien tot internationale iconen vergelijkbaar met sterke merken als tulpen, molens en de stad Amsterdam.
Bron: Rijksoverheid

Eerste hectares voor nieuwe stedelijke natuur staan op de kaart

De eerste toezeggingen voor het realiseren van nieuwe nieuwe stedelijke natuur zijn gedaan. Dat gebeurde op 21 juni jongstleden tijdens een bijeenkomst in het kader van de Green Deal 1000 hectare nieuwe stedelijke natuur in het Ecodome in Amsterdam. Grondeigenaren, vertegenwoordigers van kennis- en onderwijsinstellingen en ondernemers uit de groenbranche kwamen bijeen om te bespreken hoe zij samen meer dan 1000 hectare nieuw groen kunnen realiseren in stedelijke gebieden.
Een aantal VHG-leden heeft ter plekke aangegeven dat zij bij willen dragen om aan de benodigde 1000 hectare nieuwe stedelijke natuur te komen. Zo heeft Prio Verve de toezegging gedaan om 5 hectare te realiseren in Midden-Limburg en maakt het Groencollectief zich sterk voor 7 hectare. Donker Groen heeft de intentie uitgesproken voor 10 hectare en Krinkels zal de pijlen richten op een aantal hectare in de gemeente Haarlemmermeer.
De Green Deal is vorig jaar tijdens het vakevent Future Green City in ‘s-Hertogenbosch ondertekend door Branchevereniging VHG. NL Greenlabel, Regelink Ecologie & Landschap, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, het ministerie van Economische Zaken en het ministerie van Infrastructuur en Milieu. Het doel is om minimaal 1.000 hectare natuurlijk beheerd groen in of aan de rand van bebouwd gebied te realiseren. Dit draagt bij aan verduurzaming van dorp en stad en een toename van de biodiversiteit. Daarnaast biedt deze Green Deal kansen om meer kennis en ervaring op te doen over natuurvriendelijk beheer, in te spelen op klimatologische veranderingen en draagt het onder meer bij aan de gezondheid van inwoners en het versterken van de sociale cohesie.

Amsterdam wint twee Gouden Zwaluwen

Op 9 juni reikte de Vereniging Nederlands Cultuurlandschap (VNC) drie Gouden Zwaluwen uit aan organisaties die zich verdienstelijk hebben gemaakt om natuur in de straat, wijk of stad te bevorderen. Amsterdam sleepte twee prijzen in de wacht: één voor de groene transformatie van het Orlyplein voor Station Sloterdijk en één voor het werk van de IJsvogelwerkgroep van Amsterdam Noord. De derde prijs was voor het project de Bijenbaan in Schiedam. Deze projecten nodigen uit om het concept uit te breiden en elders toe te passen.
Wethouder Abdeluheb Choho (Groen en Openbare Ruimte): “Deze prijzen zijn een terechte waardering voor de steeds groeiende inzet die Amsterdammers en de gemeente samen doen voor meer en betere natuur in de stad. Ik ben dan ook erg trots, en zie dit als een aanmoediging om hier mee door te gaan.”

Groen dakpark bij Station Sloterdijk

VNC: “Voor het vrij denken en dromen dat beton en asfalt vervangen kunnen worden door bloemenpracht en bomen.”
De voorkant van Station Sloterdijk (Orlyplein) was grijs en versteend. Nu is deze kleurloze inrichting op het voormalige busplein getransformeerd tot 8000 vierkante meter aan groen, bestaande uit 85.000 bomen, bloemen en planten. Op innovatieve wijze is met een ingenieuze constructie een ‘groen dakpark’ tot stand gekomen waar treinen onderdoor daveren. Hoe de constructie is gemaakt, is te zien in het filmpje Aanleg van dakpark Orlyplein.

IJsvogels in Amsterdam-Noord

VNC: “Voor de moedige inzet om de schuwe maar betoverend mooie ijsvogel onze hoofdstad binnen te loodsen.”
In 2002 werd de eerste ijsvogel in Amsterdam-Noord gesignaleerd. De gemeente (stadsdeel Noord) nam het initiatief om op natuurexcursie te gaan. Daaruit is de IJsvogelwerkgroep Amsterdam ontstaan, een bijzondere samenwerking tussen de gemeente en meer dan honderd actieve Amsterdammers. Zij toveren omgewaaide bomen en steile oeverwanden om in ijsvogelwanden, en stimuleren bewoners om zo’n ijsvogelwand te adopteren.

De Gouden Zwaluw

De prijs ‘Gouden Zwaluw’ is onderdeel van de campagne ‘Natuur in de straat’, die door de VNC is geïnitieerd om te inspireren en motiveren. Het doel is dat het vergroenen van straten in een stroomversnelling komt.

Agenda Groen

Het huidige stadsbestuur geeft twee keer zoveel geld uit aan groen dan in voorgaande jaren. Vorig jaar is er voor het eerst een stadsbrede Agenda Groen gemaakt, waarin de gemeente ambities uitspreekt voor investeringen in het groen. De Agenda Groen nodigt partijen uit om met initiatieven te komen voor groenprojecten en samen te investeren in de kwaliteit en kwantiteit van het groen in de stad. Zo heeft de Gemeente Amsterdam 20 miljoen euro beschikbaar voor het cofinancieren van groene projecten die aansluiten bij de ambities uit de Agenda Groen.

Meer groen langs fietsstraat Hogelanden

Een aantrekkelijke fietsroute langs de Vecht met meer groen en ruimte om te wandelen en te recreëren. Dat moet de Hogelanden Westzijde (WZ) worden nu het college het functioneel ontwerp van de straat tussen de Rode- en de Marnixbrug heeft vastgesteld. Na vervanging van de kade eind 2016, start de aanleg van de fietsstraat en het groen langs de kade.

De Vecht is voor fietsers en wandelaars een prachtige en vanzelfsprekende route de stad in en uit. Deze route verbindt de binnenstad met de groene omgeving van het Noorderpark. Aan de westzijde van de Vecht, vanaf de Hogelanden de stad in, wordt de route nog niet veel gebruikt voor recreatie. De huidige inrichting met geparkeerde auto’s langs de kade en weinig groen nodigt hier onvoldoende toe uit.
Eerder stelde de gemeenteraad de Vechtvisie vast. Samen met bewoners werd voorgesteld deze route aantrekkelijker te maken met meer bomen en groen. De huidige wegindeling wordt aangepast naar een fietsstraat en er komt langs de Vecht een wandelpad. De fietsstraat verbindt de aangrenzende buurten en sluit aan op de geplande doorfietsroute over de westoever van de Vecht richting binnenstad.
Met meer groen ontstaat niet alleen een aantrekkelijke woon- en recreatieomgeving, het draagt ook bij aan meer biodiversiteit. Langs de Hogelanden Westzijde komt meer dan 1000m2 extra groen en komen 18 bomen meer terug dan er nu staan. Voor het aanleggen van de groene kade en de fietsstraat verplant of vervangt de gemeente een aantal slecht groeiende sierkersen.
De ruimte voor meer groen ontstaat door een aantal parkeerplaatsen op te heffen en door van haaksparkeren naar langsparkeren over te gaan. In de nieuwe situatie blijven er voldoende parkeerplekken beschikbaar, zelfs boven de parkeernorm in de buurt. Dit is onderbouwd door parkeeronderzoek. Op verzoek van bewoners zijn extra parkeerplaatsen opgenomen aan de rand van het Moerbeiplantsoen, met laad- en losplekken voor vrachtwagens.
Door aanpassingen aan het trottoir langs de woningen ontstaat ook meer ruimte voor groen. Bij de exacte inrichting van het groen worden bewoners nauw betrokken. In het ontwerp zijn twee zitplekken aan het water opgenomen. Eén op de kop van het Wijnbesplantsoen, de ander op de kop van de straat Ondiep zodat de bewoners de Vecht meer kunnen ervaren.
Het functioneel ontwerp wordt verder uitgewerkt.  Naar verwachting starten de werkzaamheden voor het vergroenen en de inrichting tot fietsstraat medio 2017 na het vervangen van de beschoeiing van de Vecht. Het ontwerp is te vinden op www.utrecht.nl/visievechtoevers.

Kansen voor natuurinclusief ondernemen

In de Rijksnatuurvisie, die de overheid in 2014 publiceerde, ziet ze een belangrijke rol voor natuurinclusieve economie waarin particulier initiatief een een rol krijgt in het natuurbeleid. Natuur en ondernemen is geen onmogelijke combinatie, maar de overheid moet wel stimuleren.

Natuur en ondernemen lijkt een onlogische combinatie. Natuur is immers een publiek goed. De overheid heeft in de Rijksnatuurvisie toch hoge verwachtingen van de rol die ondernemers kunnen spelen in de uitvoering van het natuurbeleid. Voor behoud van natuur verwacht de overheid dat ondernemers een centrale rol spelen. Maar is dat reëel?
Onderzoekers van LEI Wageningen UR hebben gekeken wat perspectieven zijn voor drie sectoren: de biologische landbouw, de recreatiesector en het particulier landgoedbezit. Blijft het een nichemarkt? Of wordt het mainstream? Het rapport ‘Natuurinclusief ondernemen: van koplopers naar mainstreaming?’ laat zien dat natuur en ondernemen geen onmogelijke combinatie is, maar de mogelijkheden zijn beperkt. En de overheid moet wel stimuleren.
Biologische landbouw
Ondernemers in de biologische landbouw denken positief over natuur. Ze hebben aandacht voor een gezonde bodem en biodiversiteit. Ze doen ook aan verbrede landbouw en agrarisch natuurbeheer. Maar de sector is beperkt qua omvang. Het areaal biologische landbouw is in Nederland nog onder de 3%.
Recreatie
In de recreatiesector krijgen ondernemers meer aandacht voor de verbinding van recreatie en natuur. Voor hen is aandacht voor natuur een marketingstrategie. Natuur en landschap is dan een drager van de bedrijfsvoering. Ze benadrukken de recreatieve waarde van natuur. Zo zijn er recreatieondernemers die denken aan exclusieve overnachtingen in de natuur, waarbij de ondernemers bijdragen aan het onderhoud van de natuur in en om zijn bedrijf.
Landgoedbezitters
Voor particuliere landgoedbezitters waren houtproductie, landbouw en jacht vanouds de bronnen van inkomsten. Natuurbeheer kan voor sommige landgoederen een aanvullende bron van inkomsten zijn, maar wel eentje die sterk afhankelijk is van overheidsbijdragen.
Hoewel alle sectoren wel kansen zien, zeggen ze ook dat de regelgeving soms achterblijft. Zo zijn recreatieondernemers huiverig grond te gebruiken voor tijdelijke natuur.
Bron: groenkennisnet.nl