Berichten

Gelderse Natuurmakers organiseren groen festival op 28 juni a.s.

Voor uw agenda: donderdag 28 juni Apeldoorn

Gelderse Natuurmakers organiseren groen festival

 

 
Op donderdag 28 juni a.s. vindt op het Zwitsal-terrein in Apeldoorn tussen 16.00 – 20.30 uur het festival ‘Gelderse Natuurmakers’ plaats. Centraal thema is hoe inwoners van de provincie Gelderland de vergroening in eigen hand nemen. De inwoners zorgen samen met het groene netwerk ‘Gelderse Natuurmakers’ voor de ontwikkeling en het beheer van de natuur.
Waarom is deelname interessant?
Het ontwikkelen van natuur en de aanleg van meer groen is van groot belang voor biodiversiteit, klimaatadaptatie en het bestrijden van fijn stof. Tijdens het festival wordt aandacht besteed aan bestaande of nieuwe burgerinitiatieven. Ook worden leerervaringen gedeeld en vinden sessies plaats over het ontwikkelen van natuur(initiatieven).
Gedeputeerde Peter Drenth is een van de gastsprekers, hij vertelt waarom Gelderse Natuurmakers juist nu relevant zijn. De directeur van GreenWish, Rinske van Noortwijk beschrijft de positieve energie en daadkracht die burgerinitiatieven vaak kenmerken. Ze legt een verband met de mogelijkheden die overheden verschaffen. Verder worden inspirerende initiatieven zoals ‘Buur maakt natuur’, ‘Co-Bomen’, ‘De Toren Tuin’, ‘Emerpark’, ‘Marke Gorsselse heide’ en ‘Arnhem Klimaatbestendig’ belicht.
Eén van de workshops behandelt de scrum-techniek van IVN-Gelderland en in een andere behandelt Arjan Klopstra het samenspel tussen groene burgerinitiatieven en overheden. Ook als u meer wilt weten over de samenwerking met gemeenten, bent u op het festival op het goede adres.
Heeft u belangstelling voor de vraag op welke manier samenwerking een rol speelt bij het realiseren van een groenere, beter leefbare woon-en werkomgeving? Bezoek dan het festival op donderdag 28 juni in Apeldoorn. Het is een goede stap in de groene richting.
Deelname is gratis en aanmelden kan via: https://geldersenatuurmakers.nl/netwerk/bijeenkomsten/ .

De stedelijke omgeving bebossen met een Tiny Forest

Het eerste Tiny Forest van Europa werd door de initiatiefnemer Daan Bleichrodt van IVN, het Instituut voor Natuureducatie en Duurzaamheid, 2015 in Nederland gepland. De grondlegger van het Tiny Forest, een klein dichtbegroeid bos, is de Indiase ingenieur Shubhendu Sharma. Hij was geïnspireerd door de Miyawaki methode van botanicus Akira Miyawaki.  Een Tiny Forest is goed voor de biodiversiteit, maar ook voor de gezondheid van de mens, de sociale omgang en de klimaatbestendigheid van de buurt.
Het idee van Tiny Forest is begonnen met..
De Japanse Akira Miyawaki was in de jaren ‘70 de ontwerper om natuurlijke, inheemse bossen te herstellen en met succes: na tien jaar had hij ruim 1700 bossen aangelegd en 96,7% daarvan had zich ontwikkeld tot een zeer goed ecosysteem. Vervolgens gebruikte de Shubhendu Sharma deze methode als inspiratie voor het planten van een klein bos, een Tiny Forest, in een stedelijke omgeving. De IVN haalde in 2015 Sharma naar Nederland om hier het initiatief van Tiny Forest uit te zetten. Het resultaat was het eerste formele Tiny Forest in Europa, in Zaandam in het Darwin park: de Groene Woud. Daarna volgde in het Darwin park het tweede Tiny Forest, het Gouwse Bos. Inmiddels is het Tiny Forest-idee door heel Nederland verspreid, het wordt in steeds meer plaatsen uitgevoerd, in samenwerking met IVN.
Een 200m2 dichtbegroeid bosje
Een Tiny Forest is een dichtbegroeid bosje met een grootte van 200m2. Het wordt gepland midden in een stedelijke of bebouwde omgeving. Het IVN heeft de naam ‘Tiny Forest’ officieel vastgelegd als Registered Trademark. Een ‘echt’ Tiny Forest heeft altijd drie kenmerken:

  1. Buurtbewoners en scholen worden betrokken bij de aanleg van het Kleine Bos;
  2. Bij het Kleine Bos ligt een buitenlokaal,
  3. Scholieren zijn de ‘wilde wachters’; zij zorgen telkens een maand voor het Kleine Bos.

Het stukje groen middenin de stad is goed voor veel biodiversiteit, van vogels tot bijen en vlinders. Dat is bewezen door het onderzoek van Wageningen Environmental Research naar de Tiny Forest in Zaandam. In een krantenartikel in Trouw vertelt een van de auteurs van het onderzoek, Fabrice Ottburg, dat de groei in de dichtbegroeide bosjes van de aantal soortgroepen en individuen meer is dan in referentiebossen. Volgens het IVN heeft het levendige bosje ook positieve effecten op de sociale samenhang in de buurt. Buurtbewoners en kinderen zijn betrokken bij het beheren van het bos en de mensen worden meer verbonden met de natuur en aan elkaar. Daarbij is het Tiny Forest ook een kracht voor de klimaatbestendigheid van wijken: het bergt de (grote) hoeveelheden water door extreme neerslag en het filtert fijnstof en verkoelt de lucht in stedelijke omgevingen. Groen, dat wordt binnengebracht door het planten van dit kleine bosje, doet het goed voor het klimaat, de sociale samenhang en de menselijke gezondheid.
 
 Gebruikte bronnen
IVN. 2018. Achtergrondinformatie Tiny Forest. Geraadpleegd op 18-04-2018 via: https://www.ivn.nl/tiny-forest-nl/achtergrondinformatie /.
IVN. 2018. Wat is een Tiny Forest. Geraadpleegd op 18-04-2018 via: https://www.ivn.nl/tiny-forest-nl/over-tiny-forest.
Ottburg, F.G.W.A., D.R. Lammertsma, J. Bloem, W.J. Drimmers, H.A.H. Jansmans en R.M.A. Wegman, 2018. Tiny Forest Zaanstad; Citizen Science en het bepalen van biodiversiteit in Tiny Forest Zaanstad. Wageningen, Wageningen Environmental Research, Rapport, 2870.
Verlouw, C. A (2018, 6 april). Het Tiny Forest rukt op. Geraadpleegd op 18-04-2018 via: https://www.trouw.nl/groen/het-tiny-forest-rukt-op~af168db5/

 

Actie ‘vierkante meter schooltuinen’

Wie helpt er mee schooltuinen vergroenen?
Net als vorig jaar worden er dit jaar weer vierkante meter tuinen aangelegd op schoolpleinen bij basisscholen. Branchevereniging VHG biedt dit samen met Groei & Bloei, Vivara en IVN aan om zo kinderen te betrekken bij groen en natuur en zelf tuinieren te stimuleren. Inmiddels hebben zich 10 scholen aangemeld voor deze actie. VHG is op zoek naar hoveniersbedrijven die mee willen werken en zo’n vierkante meter tuin willen helpen aanleggen.
Het gaat om scholen in: IJsselstein, Hoorn, Amersfoort, Almere, Delft, Wierden, Empel, Vlierden, Vleuten en Asten. De tuintjes worden aangelegd in week 38, dan zal er ook een officieel persmoment zijn in Amersfoort. Alle deelnemende scholen en hoveniersbedrijven ontvangen een gratis exemplaar van de Handleiding Groene Schoolpleinen.
Wilt u een vierkante meter tuin aanleggen bij een basisschool? Stuur uw aanmelding naar projectleider Jacco Wisman via wisman@bi-groep.nl.
Groen dichterbij
De scholen krijgen de tuintjes aangeboden in het kader van de Groei & Bloei Nationale Tuinweek die in juni plaatsvond. Branchevereniging VHG ondersteunt de actie omdat groen van belang is voor het welzijn en de gezondheid van mensen. Het wil het groen daarom dichter bij de mensen – in dit geval kinderen – brengen

NatuurSUPER: Vijf jaar buurtuinen en stadslandbouw

Met 828 initiatieven* waarvan er de meeste ouder zijn dan twee jaar, lijkt de hype rondom buurttuinen, samentuinen en stadslandbouw voorbij. De groei naar volwassenheid confronteert de tuinen met nieuwe uitdagingen. Gemeenten en subsidieverstrekkers vragen naar verdienmodellen om financieel onafhankelijk te
worden. Maar ook spelen communicatie en behoud van vrijwilligers een belangrijke rol in de professionalisering van de tuininitiatieven. Tijdens SUPERfood, een mini conferentie op 25 oktober en georganiseerd door NatuurSUPER en IVN, werd stilgestaan bij deze vragen.
De meeste buurttuinen en stadslandbouw initiatieven zijn de periode van kinderziektes voorbij. Buurten, gemeenten en andere instellingen kennen het belang en de noodzaak voor een buurttuin of stadslandbouw initiatief. Maar met de groei naar volwassenheid, komen andere vragen op. Als ondersteuner en adviseur voor buurttuinen heeft NatuurSUPER de afgelopen twee jaar veel gedaan om deze vragen helder te krijgen. In de aanloop naar de conferentie SUPERfood, werd er in de zomer van 2015 al een enquête gehouden onder 47 tuin initiatieven waarbij ‘geld’, ‘communicatie’ en ‘behoud van mensen’ werd aangegeven als uitdagingen.
Tijdens de conferentie SUPERfood werd een poging gedaan om een antwoord te geven aan de behoeften van de tuinen. Deelnemers gingen met elkaar in gesprek tijdens de co-creatie sessies die geleid werden door experts uit de (stads) landbouw en onderwijs. Tijdens de avond werd inzicht gegeven in de posities en belangen van gemeenten. Ook was het voor veel tuinen de eerste keer dat ze met andere initiatieven in contact kwamen. Er werden veel ideeën uitgewisseld en praktische tips gegeven.
De belangrijkste punten:
• Besteed net zoveel aandacht aan de zakelijke kant als voor mensen en grond.
• Geduld hebben met je tuin, laat het seizoensgewijs groeien.
• Ben je bewust van je meerwaarde en toon dit.
• Geef je vrijwilligers de ruimte voor eigen initiatief.
Marije van der Park licht toe: “De SUPERfood avond was een waardevolle afsluiting van een dynamische periode voor de NatuurSUPER. Het was mooi te zien dat er zoveel behoefte was bij de tuinen om kennis en inzichten te delen. Het is van belang dat de tuinen zich op een of andere manier verenigen.” Ook roept Marije de gemeente ambtenaren op om het proces voor deze groene burgerinitiatieven te vereenvoudigen. De formulieren en loketten maken het voor de initiatieven niet gemakkelijk. “Iedereen heeft zijn eigen specialisme. Ga met elkaar om de tafel en bespreek de plannen! Zo ga je uit van de expertise van iedere belanghebbende en kom je makkelijker tot een resultaat!” Met het DoeHetZelf Stappenplan van NatuurSUPER kun je een op een eenvoudige manier door alle stappen van wens naar werkelijkheid komen. De afstemming met omgeving en deze in kaart brengen is daar een belangrijk onderdeel van.
NatuurSUPER bestaat zelf in 2016 vijf jaar. Een mooi moment om de balans op te maken. Ze zal de komende maanden gaan gebruiken om te reflecteren op hun bestaan en hoe ze de toekomst verder gaan invullen. In 2016 wordt er nog een onderzoek met IVN en de Universiteit van Wageningen afgerond waarbij de toekomst, kansen en mogelijkheden van buurtmoestuinen en stadslandbouw in kaart wordt gebracht. Het DoeHetZelf Stappenplan voor nieuwe tuin initiatieven is nog tot eind december 2015 te koop!

Woudlopersmedailles voor jonge natuurbeschermers

De twintig beste natuurbeschermers in de leeftijd van 4 tot 12 jaar uit Zuid-Holland hebben woensdag 23 september 2015 van staatssecretaris Dijksma van Economische Zaken een Woudlopersmedaille uitgereikt gekregen. Zo hebben zij bijvoorbeeld zwerfvuil opgehaald of natuurtochten door de stad georganiseerd. Tijdens de bijeenkomst bij Scoutinggroep de Vliegende Hollander ontving de staatssecretaris ook het eerste exemplaar van de speciale uitgave van Donald Duck over natuur. Het weekblad wordt over de betrokken scholen in Zuid-Holland verspreid.
Jong geleerd, oud gedaan
Dijksma: ‘Dit is een goed voorbeeld hoe kinderen op jonge leeftijd enthousiast worden gemaakt voor de natuur. Natuur is niet alleen van deze generatie. De uitdrukking luidt niet voor niets; jong geleerd, oud gedaan.’
Jeugd in aanraking met natuur
De provincie Zuid-Holland is de opdrachtgever van het programma ‘Groen doet Goed’. Dit is een samenwerkingsverband tussen tien Zuid-Hollandse gemeenten en natuurorganisaties in de provincie. Samen zorgen zij ervoor dat kinderen tussen 4 en 12 jaar in de grote steden zowel binnen als buiten de stad vaker in aanraking komen met de natuur.
 
Bron: Ministerie van Economische Zaken

m²-tuin voor Openbare Basisschool Brandevoort

Kinderen van de Openbare Basisschool Brandevoort legden op 17 september a.s. samen met tv tuinman Lodewijk Hoekstra een vierkante meter-watertuin aan op het schoolplein.
OBS Brandevoort is één van de 24 Nederlandse basisscholen die een vierkante meter-tuin cadeau krijgt. Deze tuintjes met planten als Allium, Sedum, Origanum en Vederdistel worden aangelegd in het kader van de Groei & Bloei Nationale Tuinweek die in juni is gehouden. Doel is om actief tuinieren met bloemen en planten, ook bij jonge kinderen, in Nederland te bevorderen. De tuintjes worden nu, na de zomervakantie, aangelegd zodat de kinderen de tuintjes ook zelf kunnen onderhouden.
De vierkante meter-tuintjes voor scholen bevorderen de biodiversiteit en worden aangeboden door tuinvereniging Groei & Bloei, de hoveniersvereniging VHG, Vivara en het Instituut voor Natuureducatie en Duurzaamheid (IVN), dat ook lesmateriaal verzorgt rondom de flora en fauna van de schooltuin.

Groene Agenda van start!

Groene ziekenhuisomgeving voor gezondere patiënten en bezoekers en voor gezonder personeel
Vier jaar onderzoek naar groene interventies voor een optimaal gezondheidseffect
Klinisch psychologen van de Vrije Universiteit Amsterdam gaan samen met bureau Natuurvoormensen onderzoek doen naar de effecten van natuurlijk ingerichte, groene omgevingen in en rondom ziekenhuizen op de gezondheid en het welbevinden van patiënten, personeel en bezoekers. In eerder onderzoek is aangetoond dat groen een positief effect heeft op de gezondheid. De komende vier jaar gaan de onderzoekers bestuderen hoe groen in en rond ziekenhuizen optimaal kan bijdragen aan de gezondheid. De eerste resultaten worden in mei 2016 verwacht. Nieuws over het onderzoek is te volgen via www.groenegezondeziekenhuizen.nl en het Twitteraccount @GroenGezond.
Het onderzoek is aangevraagd door FloraHolland en stichting iVerde als onderdeel van hun gezamenlijke programma De Groene Agenda, dat wordt gefinancierd door de Topsector Tuinbouw en Uitgangsmaterialen en het Productschap Tuinbouw. Het project wordt uitgevoerd in samenwerking met ziekenhuis Tergooi, het Goois Natuurreservaat, Reinier de Graaf ziekenhuis en het Instituut voor Natuureducatie en Duurzaamheid (IVN). Het IVN zal een kennisnetwerk opzetten van ziekenhuizen en groene partners waarin ervaring van ziekenhuizen en groene organisaties wordt verzameld en alle opgedane kennis zal worden gedeeld.
Hoe draagt groen optimaal bij aan gezondheid in ziekenhuizen?
De laatste jaren is uit onderzoek gebleken dat groen een positief effect heeft op de gezondheid. Deze kennis komt vooral uit onderzoek bij gezonde proefpersonen. Er is nog maar weinig onderzoek gedaan onder patiënten in ziekenhuizen, zeker in Nederland. Uit buitenlands onderzoek blijkt dat groen in ziekenhuizen potentieel kan bijdragen aan het verminderen van ervaren pijn, stress en negatieve gevoelens. Het is echter onbekend hoe groene interventies er precies uit zouden moeten zien om een optimaal gezondheidseffect te bereiken.
Groene toepasbare interventies
“Ons onderzoek levert groene toepasbare interventies op die een kostenbesparend effect kunnen hebben doordat patiënten sneller herstellen en minder lang in het ziekenhuis hoeven te liggen”, zegt VU-wetenschapper Jolanda Maas. Het onderzoek richt zich specifiek op het achterhalen van de effectiviteit van een zevental interventies die uitgevoerd worden bij ziekenhuis Tergooi, het Goois Natuurreservaat en het Reinier de Graaf ziekenhuis. Voorbeelden van de te onderzoeken interventies zijn de Chemotuin, een Groene kas, een beweegprogramma in het Goois Natuurreservaat, een arrangement voor wandelcoaching ,een groene inrichting van de afdeling Ouderengeneeskunde en een onderzoek naar de meerwaarde van de IVN-Natuurontdekker op de afdeling Kindergeneeskunde.

Symposium in teken van stedelijke vergroening

De Heimans en Thijsse Stichting organiseert samen met IVN, KNNV en Thijsse’s hof een symposium over ‘de groene stad van de toekomst’. Op 29 augustus in het Gemeentemuseum Den Haag wordt dieper ingegaan op de rol en toekomst van natuur in de stad.
Tegenwoordig wordt vergroening van steden steeds actueler. Klimaatverandering en toenemend verkeer vormen een groeiende uitdaging. De grote vraag is hoe we in de grote steden nog een aangenaam leefklimaat kunnen handhaven, en hoeveel ruimte we daar willen geven aan de natuur.
Dagvoorzitter: Natasja van den Berg
13.30
Frank Berendse – welkom
13.40
Marc van den Tweel -150 jaar na de geboorte van Thijsse
14.00
Hiltrud Pötz-De toekomst van de stad is groen
14.30
Remco Daalder-De ecologie van de stad als economische factor
15.30
Redmond O’Hanlon – Jac. P. Thijsse and Dutch nature in the city
16.00
Paneldiscussie met Joris Wijsmuller (wethouder Den Haag), Barbara Rijpkema (stadsbioloog Utrecht) en Hiltrud Pötz (stadsontwerpster)
16.45
Uitreiking Heimans en Thijsse Prijs door Frank Berendse
17.00
Receptie

Mark Mieras op NPO Radio 1: 'Beetje natuur, grote invloed'

Op donderdag 11 juni was wetenschapsjournalist Mark Mieras op NPO 1 te horen. Hij vertelde over de invloed van natuur en platteland op de ontwikkeling van kinderen uit de stad. 
Een experiment: probeer eens een rekensom te maken terwijl je wandelt. 438 min 142 bijvoorbeeld. Om die berekening te maken, blijf je vanzelf stil staan. Om te rekenen zijn andere hersenkwaliteiten nodig dan om te wandelen, alleen met veel moeite kun je beide tegelijk doen.

Dit voorbeeld gebruikt de Nobelprijswinnaar Daniel Kahnemann om duidelijk te maken dat er twee hersensystemen zijn, elk met eigen kwaliteiten.

  • De warme kant regelt dat ons lichaam kan wandelen, zorgt voor onze sociale interacties en dat we op de rem trappen, nog voordat we beseffen dat er gevaar is op de weg.
  • De koele kant komt in actie als we na moeten denken, als we ons beheersen of zorgvuldig dingen uit willen zoeken. De koele kant is ook waar onze creativiteit tot inzet komt. Die koele moet getraind worden en heeft de juiste omstandigheden nodig om te ontwikkelen.

Kinderen in de natuur geven hun warme, impulsieve hersensysteem rust, en bieden daarmee ruimte aan de koele kant. Helaas komen veel kinderen bijna nooit de stad uit. Ouders weten niet waar ze naartoe kunnen, wat daar te doen is en wanneer. De stad is een stenen vesting voor hen. Ze leven niet alleen met luchtvervuiling en hittestress, hun hersenen worden ook constant eenzijdig overprikkeld.

  • Kinderen in de stad hebben steeds vaker last van ADHD, diabetes, angsten en depressies.
  • Kinderen spelen 50% minder buiten dan 20 jaar geleden en hun speelruimte is met 90% geslonken.

‘Met een beetje natuur kan dit geneutraliseerd worden’, vertelde Mieras op NPO1. Mark Mieras was te horen op NPO 1 tussen 6 en 9 uur en daarna in het NOS Journaal.

IVN Factsheet ‘Beetje natuur, grote invloed’

Groene duim voor zes Rotterdamse stadsboeren

Tijdens Educatief Stadslandbouw Festival ERGroeit zaterdag 14 februari hebben 6 Rotterdammers een Groene Duim ontvangen uit handen van hoogleraar Voeding en Gezondheid Jaap Seidell. Zij kregen deze waardering omdat zij zich jarenlang hebben ingespannen voor stadslandbouw en groen in de stad.

Deze Rotterdammers hebben een Groene Duim in ontvangst genomen:
* Caroline Zeevat – voor hoe zij de deelnemers aan Stadslandbouw Schiebroek-Zuid in hun kracht heeft gezet;
* Gudrun Feldkamp – voor hoe zij met de Groene Loper het Rotterdamse groen laat zien en verbindt;
* Max de Corte – voor hoe hij als Moestuinman velen heeft geïnspireerd om ook met eetbaar groen aan de slag te gaan;
* Trudy Aarts – voor hoe zij al meer dan 20 jaar tuiniert met buurtbewoners in Rotterdam Noord/Bergpolder;
* Rik Kraaij – voor hoe hij zich als vrijwillig coördinator van de natuurwerkgroep Zuiderpark mensen betrekt bij het versterken van de biodiversiteit;
* Ron van Hoewijk – voor hoe hij de stille motor is achter de Voedseltuin.
 
Naast een speldje en een certificaat kregen de stadsboeren ook een voucher van 250 euro om naar eigen inzicht te besteden binnen hun project.
De Groene Duim is een initiatief van IVN Instituut voor Natuureducatie en Duurzaamheid. IVN vindt het belangrijk dat mensen die (grotendeels) vrijwillig actief zijn in het groen hiervoor de erkenning en waardering krijgen die zij verdienen. Veel van de activiteiten zijn onzichtbaar, maar wel van belangrijke meerwaarde voor mensen en voor de natuur.
De uitreiking vond plaats tijdens ERGroeit, Educatief Stadslandbouw Festival dat werd georganiseerd door Eetbaar Rotterdam i.s.m. IVN Groen Dichterbij, het landelijke platform voor groene buurtprojecten. 160 deelnemers van binnen en buiten Rotterdam wisselden met elkaar uit, namen deel aan zo’n 20 verschillende workshops & genoten van de heerlijke, creatieve lunch.