Berichten

De Charta van Budapest zet in op groenere steden

Op donderdag 29 september jongstleden vond er een uitwisseling plaats van de Groene Stad initiatieven van Nederland, Duitsland, Frankrijk, Spanje en Hongarije. Dit gebeurde in aansluiting op de presidiumvergadering van de Europese koepelorganisatie voor de hoveniers- en groenvoorzienersbranche ELCA, die dit keer in Boedapest werd gehouden. Om het initiatief van de Groene Stad in Hongarije extra kracht bij te zetten, ondertekenden de aanwezige Groene Stad initiatieven en de nationale brancheverenigingen het Charta van Boedapest. Voorzitter Rien van der Spek en directeur Egbert Roozen van Branchevereniging VHG plaatsten hun handtekening onder het Charta.
Het Charta van Boedapest bouwt verder op eerdere charta’s, die werden getekend in Straatsburg, Milaan en Zurich. Het doel is om de kwaliteit van de leefomgeving en het welbevinden van de mensen te verbeteren door het duurzaam inrichten en uitbouwen van groene ruimten in de stad. Hiermee worden zowel economische, ecologische als sociale waarden gerealiseerd. In het Charta staat onder meer, dat elke stad in zijn beleid moet streven naar meer groen in de stad als oplossing voor bijvoorbeeld schonere lucht, het bergen van water en het tegengaan van hittestress. Behalve politici vormen met name ook burgers een doelgroep van de boodschap van De Groene Stad.
De activiteiten rondom De Groene Stad krijgen in elk land een andere invulling en sluiten aan op de wensen en mogelijkheden van het betreffende land. De uitwisseling van activiteiten, ervaringen en publicaties, zoals die nu in Boedapest heeft plaatsgevonden, helpen de verschillende Groene Stad organisaties om hun netwerk en hun uitingen op een efficiënte manier verder uit te bouwen. In zijn presentatie besteedde Egbert Roozen daarom ook aandacht aan het concept van De Levende Tuin. Dit concept wordt veelvuldig gebruikt in contacten met overheden en is eenvoudig te vertalen naar duurzame toepassingen in zowel de tuin als in de openbare ruimte. Met belangstelling werd kennis genomen van dit concept met de vraag om dit in het Engels beschikbaar te stellen voor verdere uitwisseling.

Groene Poort in teken van leefbare duurzame steden

Europa investeert in natuuroplossingen
“In Brussel praten we niet alleen over leefbare, duurzame steden, we investeren er ook in”. Dat zei gastspreker Kurt Vandenberghe gisteren tijdens de Groene Poortbijeenkomst in Den Haag. Vandenberghe is Directeur Climate Action and Resource Efficiency bij de Europese Commissie. In het kader van Horizon 2020 heeft de Europese Commissie een nieuw programma gelanceerd: ‘Nature Based Solutions in Renaturing the Cities’. Er is 250 miljoen euro beschikbaar voor grootschalige demonstratieprojecten.
Vandenberghe gaf aan dat de Europese Commissie ruim 20 jaar heeft geïnvesteerd in onderzoek naar onder andere biodiversiteit. “We hebben veel kennis opgedaan. Nu is het tijd die te kapitaliseren en te investeren in natuuroplossingen. Als we daar een Europese Agenda voor maken, kunnen we er schaalgrootte en reikwijdte aan geven en zo nog meer investeerders betrekken. We gaan dat doen samen met wetenschap, overheid, bedrijfsleven en burgers.” Ook sprak Vandenberghe de hoop uit dat Nederland deze visie volgend jaar bij haar voorzitterschap van de Europese Unie zal ondersteunen.
Grootschalige aanpak
Het programma Nature Based Solutions is ontwikkeld door een expertgroep waaraan ook VHG-directeur Egbert Roozen heeft deelgenomen. Het plan beoogt een systematische aanpak, die niet alleen gericht is op technologische innovaties, maar ook nieuwe businessmodellen onderzoekt. Bovendien zal innovatie op bestuurlijk en regelgevend niveau nodig zijn. Verder richt het programma zich op het ontwikkelen van nieuwe kennis en vaardigheden en op sociale innovaties.
Interessante spin-off
Met nadruk stelde Vandenberghe dat het programma tot doel heeft om nieuwe natuuroplossingen te ontwikkelen die Europees en zelfs mondiaal toepasbaar zijn. Ik voorspel dat dat veel interessante spin-off gaat opleveren, ook voor ondernemers in de Nederlandse groenbranche.”
Blij met Europa
Tweede Kamerlid Henk Leenders (PvdA) toonde zich verheugd over dit plan. “We zijn in Nederland niet altijd blij met Europa, maar het Europese natuurbeleid is beter dan het Nederlandse beleid ooit is geweest.” Leenders kondigde aan dat hij het Kabinet gaat bevragen over het Nature Based Solutions-rapport. Bovendien is hij van plan een initiatiefnota te maken om alle groene initiatieven in kaart te brengen die er momenteel in Nederland worden ontplooid.
Coalities
“Hier ligt een enorme kans die we samen moeten oppakken”, reageerde VHG-directeur Egbert Roozen. “Europa agendeert, wij kunnen het nationaal invullen en uitrollen. Ook op lokaal niveau kan men aanhaken. Laten we om tafel gaan en coalities vormen”
 


Beelden: Henk Snaterse fotografie

Future Green City: hét totaalevent voor de leefbare stad

Een groene en duurzame stad is de toekomst!
Future Green City 2015vindt plaats van 24 t/m 26 november a.s. in de Brabanthallen ’s-Hertogenbosch en maakt deel uit van het programma in het kader van Het jaar van de Ruimte.
Het aantal inwoners van Nederland groeit jaarlijks. Steeds meer mensen willen in de steden wonen. Maar ook de veranderende samenstelling van de bevolking en de klimaatverandering vormen uitdagingen voor het optimaal inrichten van de stad. De verenigingen Stadswerk Nederland en VHG zijn de initiatiefnemers van Future Green City, een inspirerend en informatief vakevent. Hier komen alle relevante disciplines samen voor een duurzame, groene en leefbare stad.
 
Totaal aanbod is de kracht
Future Green City 2015 biedt o.a. gemeenten, vastgoedontwikkelaars, woningcorporaties, architecten, stedenbouwkundigen, aannemers en groenprofessionals nieuwe visies en concrete oplossingen. De kracht van het concept is het totaalaanbod waarbij innovatie, groen en duurzaamheid de rode draad vormen. Van openbaar groen tot groene daken en wanden. Van hergebruik regenwater tot energieneutrale stadsdelen. Van slimme infrasystemen tot stof- en geluidsreductie.
 
Sterke troeven
Op het vakevent zijn twee theaters met voordrachten waarin ook exposanten kunnen participeren. Er komen bijeenkomsten van de verenigingen Stadswerk Nederland en VHG zodat de eerste bezoekers al verzekerd zijn. In de Future Green City 2015 Brochure vindt u meer over hun visie en die van het Jaar van de Ruimte, de brede ondersteuning door branches en het interessante aanbod. Meer over de voorbereiding met topsprekers en deelnemers zie Future Green City 2015 nieuwsbrief september
 

Europese Commissie present tijdens Groene Poort

De stad van de toekomst is leefbaar en duurzaam. Groen speelt hierin een belangrijke rol. De Europese Commissie heeft in het kader van Horizon 2020 een nieuw programma gelanceerd onder de titel ‘Nature Based Solutions in Renaturing the Cities’? Wat is het belang van dit programma en welke kansen biedt het ons?
Speciale gast is de heer Kurt Vandenberghe, Director, Climate Action and Resource Efficiency, bij het directoraat-generaal Research en Innovatie van de Europese Commissie. Hij gaat in op onder andere deze vragen tijdens de Groene Poort op 6 oktober aanstaande. VHG organiseert deze bijeenkomst in samenwerking met NVTL in internationaal perscentrum Nieuwspoort. De bijeenkomst is op uitnodiging.

Groen kantoorcomplex in het Chinese Hangzhou

De Renzo Piano Building Workshop werkt momenteel samen met Greentown Orient Architects aan een grootschalig kantorencomplex voor het Chinese kledingconcern JNBY in Hangzhou. Bijzonder aan het project is dat de gebouwen geconcentreerd worden aan de rand van het perceel, rond een centraal parkgebied zodat alle gebouwen uitkijken op het groen. De gebouwen krijgen allemaal een groene wand die moeten zorgen voor een natuurlijke klimaatcontrole.
Bekijk voor meer foto’s van dit project de website van CG Concept.

Europese Commissie publiceert rapport voor nieuwe agenda groene steden

De Europese Commissie heeft het eindrapport gepubliceerd van het nieuwe onderzoeks- en innovatieprogramma ‘Nature Based Solutions in Re-naturing the Cities’, waaraan door een expertgroep het afgelopen halfjaar intensief is gewerkt. Het nieuwe programma, dat onderdeel uitmaakt van Horizon 2020, wil de komende vijf jaar innovaties en toegepast wetenschappelijk onderzoek stimuleren in groene oplossingen in de stad. Egbert Roozen (directeur Branchevereniging VHG), die op verzoek van de Europese Commissie als expert aan het programma heeft meegewerkt, ziet grote mogelijkheden voor de groene sector in dit nieuwe programma. Onder andere het VHG-concept De Levende Tuin en de activiteiten van De Groene Stad staan als goede voorbeelden in het eindrapport vermeld.
Op dit moment woont 73% van alle Europeanen in steden. In 2050 zal dit percentage ruim 82% zijn, wat betekent dat er nog ruim 36 miljoen nieuwe stedelingen bij zullen komen in de komende decennia. Behalve dat de bevolkingsdichtheid toeneemt, staat de leefbaarheid in de stad onder druk als gevolg van de klimaatverandering. Korte en hevige regenbuien leveren steeds meer overlast op in de steden. Als gevolg van het hitte-eilandeffect worden de steden in de zomer onaangenaam warm en treedt hittestress op. Egbert Roozen: “Tegen de achtergrond van deze en nog veel meer ontwikkelingen staan we voor de grote uitdaging om de stad van de toekomst leefbaar en gezond te houden. De kernvraag in dit nieuwe programma is hoe we de natuur (groen) en oplossingen die uitgaan van de principes van de natuur hiervoor kunnen gebruiken. Het begrip ‘stad’ zou ik in dat kader willen verbreden naar de bebouwde omgeving in het algemeen. Bovendien gaat het in dit programma niet alleen om oplossingen in milieu en leefomgeving, maar ook om groene innovaties die bijdragen aan sociale en economische doelstellingen. Het resultaat kan zijn, dat er nieuwe samenwerkingsvormen en verdienmodellen tussen sectoren gaan ontstaan. Dat is ook uitdrukkelijk de bedoeling van dit nieuwe programma. Het bedrijfsleven speelt hierin, naast overheid en kennisinstellingen, een enorm belangrijke rol. De opgedane kennis en ervaring lenen zich voor toepassingen elders in de wereld en dragen bij aan de positie van Europa als marktleider in natuurlijke groene oplossingen.”
Doelen
Het nieuwe programma Nature Based Solutions in Re-naturing the Cities richt zich op vier kerndoelen. Het gaat om duurzame stedelijke ontwikkeling, herstel van beschadigde ecosystemen, ontwikkelen van oplossingen in het kader van klimaatverandering en klimaatbestendigheid en het verbeteren van risicomanagement bij extreme (weers-) omstandigheden. Egbert Roozen: “De Europese Commissie wil innovatieve showcases op deze gebieden ondersteunen met subsidie en toegepast wetenschappelijk onderzoek. Interessant zijn daarbij onder andere groene oplossingen om het welzijn van de bewoners in de stad te verbeteren, groene stedelijke herontwikkeling, groen en wateropvang, groen als grondstof en groen als economisch model in bijvoorbeeld verzekering en investering. De bedoeling is, dat de Europese Commissie rond oktober de mogelijkheid open stelt om projecten in te dienen. De komende maanden zal het programma nog verder zowel binnen als buiten de Europese Commissie gecommuniceerd worden.”
Erkenning
Voor de hoveniers- en groenvoorzienersbranche biedt dit nieuwe programma unieke kansen. Egbert Roozen: “Onze boodschap is, dat groen geen decoratie meer is maar bijdraagt aan de kwaliteit van de leefomgeving, de biodiversiteit en de gezondheid van mensen. Zelfs op Europees niveau klinkt deze boodschap nu door en is er erkenning voor de waarde van groen. Om een beeld te geven van wat we in Nederland allemaal al doen, heb ik bijvoorbeeld het VHG-concept De Levende Tuin en de activiteiten vanuit De Groene Stad ingebracht. Ik ben enorm blij met de vermelding van beide initiatieven als goede showcases in het eindrapport. Ik beschouw dit ook als een waardering voor het hoge niveau, waarop onze branche in Nederland werkt. Groen is de drager van tal van toekomstige ontwikkelingen om de bebouwde omgeving gezond en leefbaar te houden. Aan ons is de uitdaging om proactief verbindingen met andere sectoren te leggen en samen groene kansen verder te ontwikkelen. Ook voor mij persoonlijk was het werken in deze expertgroep een bijzondere ervaring. Samen met 14 deskundigen vanuit heel Europa heb ik aan dit rapport mogen werken. Daarbij is gebruik gemaakt van de input van velen tijdens conferenties en e-consultations. Grote waardering heb ik ook voor de medewerkers van de Europese Commissie, die zeer geïnteresseerd en actief op zoek zijn naar samenwerking en kansen tot versterken. Ik ben er vast van overtuigd, dat het nieuwe programma Nature Based Solutions in Re-naturing the Cities enorme kansen voor ons biedt. Ik roep alle ondernemers, zeker ook in andere sectoren, dan ook van harte op deze aan te grijpen en mee te bouwen aan de groene stad van de toekomst.”
Het eindrapport ‘Nature Based Solutions in Re-naturing the Cities’ is te downloaden via de volgende link: ‘Kennisbank’, ‘Duurzame Oplossingen’.

Groene Stad Frankfurt bovenaan lijst duurzame steden

Rotterdam en Amsterdam eindigen op 4 en 5
Twee Nederlandse steden, Rotterdam en Amsterdam, behoren tot de eerste vijf (vier en vijf) op de ranglijst van ‘duurzame steden’. Ingenieursbureau Arcadis heeft de ranglijst van 50 wereldsteden opgesteld, aan de vooravond van de VN-conferentie die in september 2015 de nieuwe duurzaamheids doelstellingen voor de komende jaren gaat vaststellen, als opvolger van de bekende Millennium Goals.
Aan de hand van parameters die samen te vatten zijn als ‘People, Planet, Profit’ (en waar ongetwijfeld wel het een en ander over op te merken zal zijn) geeft het Arcadis team de Duitse stad Frankfurt uiteindelijk de hoogste score. Op de tweede plaats komt Kopenhagen, derde is Londen. De hoge klassering van Frankfurt is vooral ook toe te schrijven aan het ‘groene’  karakter van de stad. Het Arcadis rapport herinner eraan dat Frankfurt zich profileert als ‘Groene Stad’, dat de stad 8000 hectare bos telt en dat een derde van het stedelijk oppervlak bestaat uit ‘groen’. In 2014 werd Frankfurt dan ook uitgeroepen tot ‘Europese bomenstad’.
De toppositie op de ranglijst heeft Frankfurt uiteindelijk te danken aan het feit dat de stad niet alleen hoog scoort op People en Planet, twee invalshoeken waar het groene karakter van de stad een rol speelt, maar ook op Profit. Een positieve factor is verder het feit dat het wonen in Frankfurt niet zo schrikbarend duur is als in veel andere steden die hoog scoren op ‘Profit’. De hoge score van Rotterdam – dat eindigt bovenaan de lijst op het gebied van ‘People’ – is ook mede te danken aan de betrekkelijk lage huisvestingskosten.
Europese steden staan fier bovenaan de Arcadis-index; na Frankfurt volgen, voor Rotterdam en Amsterdam, Kopenhagen en Londen. Aziatische steden nemen zowel hoge (Seoel, Hong Kong en Singapoore bij de eerste tien) als de laagste (Manilla, Bombay, Wuhan en New Delhi) in. Als allerlaagste eindigt Nairobi, de hoofdstad van Kenia. Overigens valt het op dat Amerikaanse steden vrij bescheiden scoren. New York bijvoorbeeld komt niet verder dan een twintigste plek, hoewel de stad wel wordt geprezen voor een plan dat eigenaren van woningen met groene daken een belastingvoordeel in het vooruitzicht stelt.
John J. Batten, Global Cities director van Arcadis, omschrijft het doel van de operatie Sustainable Cities Index als ‘bestuurders van steden helpen hun prioriteiten te bepalen en wegen te vinden naar duurzame ontwikkeling’. Een aanbeveling kunnen we alvast destilleren uit het helder gepresenteerde rapport: Alleen een Groene Stad is een duurzame stad!

Europese impuls voor Groene Infrastructuur

‘Groene Infrastructuur’ is het thema van een internationaal congres dat op 25 en 26 februari a.s. wordt gehouden in Milaan (Italië). De bijeenkomst vindt plaats in de aanloop naar de Expo 2015 in Milaan, waarvoor het motto is gekozen ‘Feeding the Planet, Energy for Life’. Egbert Roozen, is een van de sprekers.
Nederland behoort tot de zes Europese landen waar het initiatief van de Groene Stad / the Green City actief is opgepakt. De andere vijf zijn Italië, Duitsland, Hongarije, Frankrijk en Groot-Brittannië. De Europese Commissie in Brussel heeft zich voluit achter het Groene Stap concept geschaard, wat onder meer tot uitdrukking zal komen in toespraken  van  Pia Bucella, directeur Milieubeleid en Kurt Vandenberghe, directeur Klimaatbeleid bij de Commissie.
Europese Commissie
De Europese Commissie verwoordt haar standpunt over de noodzaak van vergroening van de Europese steden aldus: ‘Groene Infrastructuur is gebaseerd op het beginsel dat de noodzaak van bescherming en verbetering van de natuur en de natuurlijke processen, zowel als de vele voordelen die de natuur de menselijke samenleving biedt, kunnen worden geïntegreerd in ruimtelijke ordening en ontwikkeling. Door groene infrastructuur verwezenlijken in stedelijke gebieden versterkt men het gemeenschapsgevoel en bestrijdt men uitsluiting en sociaal isolement. Deze benadering komt zowel individuele burgers ten goede als de samenleving als geheel, in haar fysieke, psychische en sociaaleconomische ontwikkeling.
Groene Infrastructuur komt zowel de mens als de natuur ten goede. Ze dient te worden ontworpen en beheerd als een multifunctionele hulpbron die een breed scala aan opbrengsten kan genereren in een en dezelfde ruimte. Groene Infrastructuur omvat natuur en semi-natuur, groene elementen en groene ruimten – van grote onontgonnen gebieden tot groene daken op gebouwen, in landelijke en stedelijke gebieden, te land in meren en rivieren, in kustgebieden en op zee. Door versterking van de Groene Infrastructuur kunnen waardevolle landschappelijke elementen worden onderhouden of gecreëerd, wat bijdraagt aan gezonde ecosystemen  en biodiversiteit. De Resource Efficiency Roadmap, de weergave van het element ‘duurzaamheid’ in de door de Europese Commissie gepresenteerde strategie EU 2020, noemt investeringen in Green Infrastructure een belangrijke stap in de richting van een betere bescherming van natuurlijk erfgoed, in de richting van slimme, duurzame en inclusieve groei, als prioritaire doelstelling van de EU.
Strategie
Doel van de bijeenkomst in Milaan is het verder ontwikkelen van een strategie voor groenere steden in Europa. Een van de voorbeeldprogramma’s is het Klimaat Energie Plan van Parijs, dat ernaar streeft de uitstoot van broeikasgassen te verminderen met 75% vóór 2050.

In gesprek met… landschapsarchitect Niek Roozen

Aanstaande woensdag is hij één van de sprekers tijdens de tweede editie van TEDxZwolle: internationaal bekend landschapsarchitect en “mister Floriade” Niek Roozen. In Zwolle zal Roozen spreken over de waarde van groen in steden, een onderwerp dat naadloos past binnen het thema van de dag: ‘Climate, Active, Cities’. Dat Roozen recht van spreken heeft, moge duidelijk zijn. Al vanaf de Floriade in 2002 – waarop de term ‘Groene Stad’ werd gelanceerd – en eigenlijk al ver daarvoor, past hij de ‘groene stad filosofie’ toe in zijn ontwerpen voor groenprojecten over de hele wereld. In de aanloop naar TEDxZwolle vertelt Niek Roozen over zijn werk als landschapsarchitect, zijn projecten in China en lichten we een tipje van de sluier op over in de inhoud van zijn TEDtalk woensdag.
Met een bollenkweker als vader en een moeder die van bloemschikken hield, kon het haast niet anders dat zoon Niek ook in het groen terecht zou komen. Roozen: ‘Mijn achtergrond en mijn fascinatie voor tekenen resulteerden uiteindelijk in een opleiding tot landschapsarchitect. Na het afronden van mijn studie, ben ik mijn eigen bureau begonnen en tot de dag van vandaag doe ik dit nog steeds met veel plezier.’
Nederlandse inzendingen Floriades
Al vanaf 1982 is de naam van Niek Roozen verbonden met de jaarlijkse wereldtuinbouwtentoonstelling ‘Floriade’: een begrip in de groene wereld. Volgens de traditie wordt de Floriade eens in de tien jaar in een Nederlandse plaats gehouden. Vanaf de editie in ‘82, gehouden in het Amsterdamse Gaasperpark, is Roozen betrokken bij de Floriades. Zo werd hij door de overheid meerdere malen gevraagd om de Nederlandse inzending voor de beroemde tentoonstelling in het buitenland te verzorgen en was hij hoofdontwerper van de Floriade in de Haarlemmermeer in 2002. Het was bij zo’n buitenlandse inzending, om precies te zijn tijdens het International Garden Festival in Kunming in China, dat Roozen in contact kwam met Chinese vakgenoten en opdrachtgevers. Een stap die zijn verdere carrière een aparte wending heeft gegeven.
Wat wij kunnen leren van Chinese groene steden
Roozen: ‘Hoewel je het bij China wellicht niet zou verwachten, wordt er de laatste jaren hard gewerkt aan het vergroenen van de Chinese miljoenensteden. Ons bureau is sinds eind jaren ‘90 actief in China. Eerst ontworpen we vooral thematische parken, maar al gauw gingen we ons steeds meer bezig houden met de complete groene ontwikkeling van steden. Er wordt in China enorm geïnvesteerd in groene stadsontwerpen, daar kunnen wij in Nederland zelfs nog wel een voorbeeld aan nemen. Wat je in China ziet gebeuren, is dat er echt op grote schaal naar ‘groen’ gekeken wordt. De positieve effecten van een groot stadspark, bijvoorbeeld als je kijkt naar het tegengaan van hittestress in de stad, zijn groter dan de voordelen van een aantal kleine parken opgeteld.’
TEDxZwolle
Woensdag zal Roozen voor een zaal van 800 man staan met zijn TEDxTalk over de noodzaak van groene steden en het bijzonder zijn ervaringen in China. Hoewel een gezonde dosis spanning normaal is, is hij -gewend om voor groepen zijn verhaal te doen- niet erg zenuwachtig. Wel heeft hij er erg veel zin in. Roozen: ‘TEDxZwolle is een prachtig initiatief, waarvan ik trots ben dat ik er een onderdeel van mag zijn dit jaar. Op de vraag of er één specifieke TEDXTalk is waar hij naar uit kijkt, antwoordt hij: ‘De kracht van een TEDx evenement zit hem juist in het geheel van onderwerpen en de sprekers, die de organisatie heeft geselecteerd. Ik verheug me dus niet per se op één onderwerp, maar kijk uit naar de hele dag!’
 
 
De Groene Stad zal woensdag a.s. aanwezig zijn tijdens TEDxZwolle en via Twitter verslag doen van de dag en de verschillende sprekers. Houd @degroenestad in de gaten om niets te hoeven missen!