De Charta van Budapest zet in op groenere steden

Op donderdag 29 september jongstleden vond er een uitwisseling plaats van de Groene Stad initiatieven van Nederland, Duitsland, Frankrijk, Spanje en Hongarije. Dit gebeurde in aansluiting op de presidiumvergadering van de Europese koepelorganisatie voor de hoveniers- en groenvoorzienersbranche ELCA, die dit keer in Boedapest werd gehouden. Om het initiatief van de Groene Stad in Hongarije extra kracht bij te zetten, ondertekenden de aanwezige Groene Stad initiatieven en de nationale brancheverenigingen het Charta van Boedapest. Voorzitter Rien van der Spek en directeur Egbert Roozen van Branchevereniging VHG plaatsten hun handtekening onder het Charta.
Het Charta van Boedapest bouwt verder op eerdere charta’s, die werden getekend in Straatsburg, Milaan en Zurich. Het doel is om de kwaliteit van de leefomgeving en het welbevinden van de mensen te verbeteren door het duurzaam inrichten en uitbouwen van groene ruimten in de stad. Hiermee worden zowel economische, ecologische als sociale waarden gerealiseerd. In het Charta staat onder meer, dat elke stad in zijn beleid moet streven naar meer groen in de stad als oplossing voor bijvoorbeeld schonere lucht, het bergen van water en het tegengaan van hittestress. Behalve politici vormen met name ook burgers een doelgroep van de boodschap van De Groene Stad.
De activiteiten rondom De Groene Stad krijgen in elk land een andere invulling en sluiten aan op de wensen en mogelijkheden van het betreffende land. De uitwisseling van activiteiten, ervaringen en publicaties, zoals die nu in Boedapest heeft plaatsgevonden, helpen de verschillende Groene Stad organisaties om hun netwerk en hun uitingen op een efficiënte manier verder uit te bouwen. In zijn presentatie besteedde Egbert Roozen daarom ook aandacht aan het concept van De Levende Tuin. Dit concept wordt veelvuldig gebruikt in contacten met overheden en is eenvoudig te vertalen naar duurzame toepassingen in zowel de tuin als in de openbare ruimte. Met belangstelling werd kennis genomen van dit concept met de vraag om dit in het Engels beschikbaar te stellen voor verdere uitwisseling.

Ruimteschip maakt Brussels flatgebouw groen en duurzaam

De Belgische architect Vincent Callebaut heeft een nieuw project laten zien: een energieproducerend ‘ruimteschip’ voor bovenop een saaie flatgebouw in Brussel. Daarnaast zal het gebouw ook de voor Callebaut bekende bekleding met planten krijgen.
Het plan valt op omdat het, in tegenstelling tot veel van Callebauts wilde ideeën, haalbaar lijkt. Het gebouw, dat aan het Place Rogier vlakbij de Botanische Tuinen van de Belgische hoofdstad ligt, blijft intact. Callebaut will 10.000 planten in de gevel plaatsen om het geheel te doen lijken op de botanische tuin nabij.
Cocon
Opvallender dan de nieuwe groene gevel zijn de plannen voor het dak. Callebaut ontwierp een vreemdsoortig object dat bovenop het rechthoekige gebouw komt te liggen en waarin winkels, bedrijven of appartementen kunnen komen. Deze Chrysalis (het engels/latijnse woord voor een cocon van een vlinder) bestaat uit hout en staal, is ovaalvormig en geeft het gebouw een hele nieuwe uitstraling – alsof er een ruimteschip is geland dat het oorspronkelijke bouwwerk langzaam overneemt door het in groene planten te omsluiten.
Zon en wind
Volgens Callebaut zijn de Chrysalis en groene bedekking niet alleen maar mooi. Hij berekende dat de planten 50 ton CO2 per jaar absorberen uit de lucht én de isolatie van de woningen verbeteren, waardoor er minder gestookt hoeft te worden. Door de cocon bovenop vervolgens met zonnepanelen te bedekken en windmolens te plaatsen moet het gebouw zelfvoorzienend worden. De geplande 42 turbines moeten volgens de ontwerptekeningen ook op de Chrysalis komen te staan.
Bron: deingenieur.nl

Groentool adviseert aanplanting van stedelijk groen

De Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO) in Mol heeft op vraag van de stad Antwerpen een kaartapplicatie ontwikkeld waarmee de stadsplanners de beste groensoort kunnen selecteren om hitte en geluid tegen te gaan. De tool kan volgens de onderzoeker ook elders gemakkelijk worden ingezet. Eerder was al duidelijk dat stedelijke omgevingen in extreme gevallen tot acht graden Celsius warmer kunnen zijn dan het platteland en een heus “hitte-eiland” kunnen vormen. VITO adviseert steden al langer over de meest effectieve opties om zich te wapenen tegen de gevolgen van de klimaatopwarming.

In 2013 bestudeerde VITO het effect van extreme hittedagen in de steden Antwerpen en Gent. De conclusies waren verbijsterend. In de stad is het in de late middag, avond en vooral ‘s nacht tot 8 graden warmer dan op het platteland. Alleen groene oases in de stad – zoals het stadspark of de dierentuin – zorgden voor een aanzienlijke temperatuurdaling. Dit zogenaamd stedelijk hitte-eilandeffect doet zich voor in alle (middel)grote steden.
Nu hebben onderzoekers van VITO in opdracht van de stad Antwerpen de hittekaart in een kaartapplicatie ingevoerd en gecombineerd met zo’n 100 soorten groen. “Men stelde vast dat er weinig kennis was over de inplanting van groen en de voordelen die het kan hebben. Zo kan beplanting hitte helpen bestrijden of de waterhuishouding en luchtkwaliteit regelen”, zegt onderzoeker Stijn Janssen. “Met de tool kunnen stadsplanners zien welk soort groen het beste resultaat heeft op een concrete locatie voor in totaal zeven parameters. Al onze kennis over ecosystemen, biodiversiteit en de verschillende milieuthema’s is in de Groentool verwerkt.”
Het Antwerpse stadsbestuur stelt zich tot doel de stad gerichter te vergroenen en zo het leefklimaat in de binnenstad te verbeteren. De tool van VITO maakt het voor stadsplanners mogelijk om reeds tijdens de ontwerpfase inzicht te verwerven in de mogelijkheden die groen biedt om de leefkwaliteit in een specifieke wijk of buurt te verbeteren. “Het groen moet passen, natuurlijk. Heidegroen valt moeilijk op de drukke Groenplaats te integreren, maar kan elders wel interessant zijn. Ook toont het de huidige nabijheid van groen, die sterk uiteen kan lopen”, klinkt het bij VITO.
Bron: vilt.be

Eindhoven bij drie beste Europese steden voor 2017 door groene stadsontwikkeling

Op maandag 18 en dinsdag 19 juli krijgt Eindhoven hoog (stedelijk) bezoek vanwege haar nominatie als ‘European City of the Year’. Een jury met experts verbonden aan de Academy of Urbanism koos Eindhoven samen met Kopenhagen en Montpellier als beste Europese steden voor 2017. Op de Urbanism Awards Ceremony op 16 november 2016 in Londen wordt de winnaar van de eerste plaats bekendgemaakt.
Eindhoven, Garden City Reinvented
In het bidbook vertelt Eindhoven haar verhaal over de relatie tussen groene stadsontwikkeling aan het begin van de 20e eeuw en in het heden. Het zogenaamde ‘Garden City’-concept stelde een groene infrastructuur en het delen van de openbare ruimte centraal om de kwaliteit van leven in de stad hoog te houden.
Wethouder Mary-Ann Schreurs herintroduceerde het concept als drager voor het Eindhovense stadsontwikkeling: “De natuurlijke groen- en waterelementen vormden ook begin jaren 20 al de dragende kracht en verbinding in de stadsontwikkeling. Nu, zo’n 100 jaar later, stellen we opnieuw de Garden City centraal. Water en groen als zichtbaar antwoord in de stad op de uitdagingen van een internationale smart society. De historische componenten van Garden City geven Eindhoven de unieke basis om op natuurlijke wijze in te spelen op de klimaatverandering zoals wateroverlast en hittestress. Maar bovenal zorgt het voor een unieke, groene en fijne gedeelde openbare ruimte!”
Na het laatste jurybezoek (eind september) wordt het bidbook ‘Eindhoven, Garden City Reinvented’ openbaar.
Urbanism Award
De jaarlijkse Urbanism Awards, die inmiddels tien jaar bestaan, laten zien hoe ‘geweldige plekken’ (waaronder steden, dorpen en buurten) worden gecreëerd en behouden. Naast de categorie ‘European City of the Year’, waar Eindhoven dit jaar in de top drie is geëindigd, worden er ook prijzen vergeven voor vier andere categorieën. De plekken worden onder andere beoordeeld op leiderschap en governance, karakter, faciliteiten, duurzaamheid en connectiviteit. Rotterdam (2014) en San Sebastián (2015) wonnen eerder deze City of the Year Award.
Bron: Emerce.nl

Cultuurtempel De Roma in Antwerpen gaat 650m² aan plat dak vergroenen

Cultuurtempel De Roma heropende vorig jaar na een grondige renovatie haar deuren. Als kroon op het werk werden zopas de 650 m² platte daken van het gebouw omgetoverd tot een duurzaam groendak. De provincie Antwerpen steunt dit project en maakt hiervoor 15.000 euro vrij.

“Dit groendak biedt heel wat voordelen: het zorgt niet alleen voor meer biodiversiteit in een stedelijke omgeving, maar ook voor verkoeling, voor een verbetering van de luchtkwaliteit en voor een betere isolatie van het gebouw”, zegt gedeputeerde van Leefmilieu en Duurzame Ontwikkeling Rik Röttger. “Het initiatief inspireert hopelijk tal van andere organisaties, bedrijven en particulieren uit de buurt om te kiezen voor een groendak.“
Paul Schyvens, coördinator van de Roma is alvast erg tevreden met de steun. “Het groendak is de laatste stap van een intensieve renovatieperiode. Het resultaat is fantastisch. Dat hebben we te danken aan de vele, vele vrijwilligers en sympathisanten en aan de verschillende overheden die ons hierbij steunden.”
Bron: nieuwsblad.be

Europese fietstocht Trees Connect

Op 5 juni 2016 passeert de Europese fietstocht ‘Trees Connect’ in Brugge. Bedoeling van de fietstocht is om geld in te zamelen om bomen te planten langs de Europese fietsroute R1 die het Franse Boulogne-sur-Mer verbindt met het Russische Sint-Petersburg.
Die fietsroute loopt door negen Europese landen en is 3.600 km lang. Tijdens de eerste editie van ‘Trees Connect’ vorig jaar van Berlijn naar Sint-Petersburg werden 200 resistente iepen geplant. De idee achter het evenement is om de Europese landen met behulp van bomen symbolisch met elkaar te verbinden.
Het project wordt gesteund door de Duitse boomkwekerij Lorberg die de bomen levert.
De fietsers zijn op 28 mei gestart in Berlijn en zullen op 7 juni aankomen in Londen.
Bron: cgconcept.be
 

In Toronto bouwen wordt een park onder een brug gebouwd

We zijn stilaan gewend aan nieuwe parken op bruggen en viaducten. In het Canadese Toronto wordt nu ook een park onder een viaduct aangelegd.
Het nieuwe park, Under Gardiner, is bijna 2 km lang en 4 ha groot en komt onder het viaduct van de Gardiner Expressway die door een groot deel van de buitenwijken tot bijna in het centrum van de stad komt. Het park is opgevat als een soort overdekte straat in het hart van de stad, waardoor verschillende stadswijken opnieuw met elkaar worden verbonden. Het moet een langgerekt park worden met een aantal ‘tuinkamers’, speelterreinen voor kinderen, een openluchttheater, een boerenmarkt enzovoorts.
Het park werd ontworpen door Ken Greenberg, de voormalige directeur van de stedenbouwkundige dienst van Toronto en het Canadese bureau voor landschapsarchitectuur Public Work.
De aanleg van het park start begin 2016 en zou tegen eind 2017 moeten afgerond zijn. Het hele project kost 25 miljoen $ en wordt volledig gefinancierd door het filantropische echtpaar Judy en Will Matthews.
Bekijk hier een video over het project Under Gardiner
Bron: cgconcept.be

Hollandse tuin in Lazienki Park Warschau

Op 27 april 2016, Koningsdag, werd de nieuwe ‘Hollandse Tuin’ in het Lazienki Park in Warschau officieel geopend.
Eind 2014 kreeg bureau Niek Roozen van de Nederlandse Ambassade in Warschau de opdracht om de ‘Hollandse Tuin’ te ontwerpen bij de prachtig gerestaureerde Orangerie in het Lazienki Park in Warschau.
Het Lazienki Park in Warschau is één van de belangrijkste toeristische trekpleisters met veel 18e- en 19e-eeuwse gebouwen waaronder de Koninklijke Baden, een Romeins geïnspireerd theater en een watertoren. De soms eeuwenoude tuinen in het park werden allemaal ontworpen rondom deze historische gebouwen.
Hollandse Tuin
‘Hollandse Tuin’ verwijst in deze niet alleen naar de broderietuinen uit de 17de-eeuwse tuinkunst, maar ook naar de Nederlandse koning Willem Alexander en koningin Maxima. Zij bezochten in 2014 tijdens hun allereerste staatsbezoek het park en de Orangerie. Daar ontstond het idee dat Nederland, mede bekend om zijn vakkennis op het gebied van ontwerp, de kwaliteit van beplanting en het uitgebreide sortiment, de tuin onder zijn hoede zou nemen.
Niek Roozen maakte een ontwerp volgens historische lijnen, maar met beplanting toegepast op hedendaagse manier.
Bron: cgconcept.be

Den Bosch en Nijmegen in finale Groene Stad

Den Bosch en Nijmegen zijn doorgedrongen tot de finale van de strijd om de titel Groene Hoofdstad van Europa 2018. De twee Nederlandse steden hebben alleen nog het Zweedse Umeå als rivaal, liet de Europese Commissie dinsdag weten.
De prijs wordt sinds 2010 uitgereikt en is bedoeld voor steden die het milieu op een uitmuntende manier een warm hart toedragen en baanbrekend zijn op het gebied van milieuvriendelijkheid.
De drie finalisten mogen hun toekomstvisie nu voorleggen aan de jury. ,,Ze kunnen echte rolmodellen worden voor een duurzame toekomst, en ons laten zien hoe we steden leefbaarder kunnen maken”, aldus EU-commissaris voor Milieu Karmenu Vella.
De winnaar wordt op 22 juni bekendgemaakt in Ljubljana, dat zich dit jaar Europa’s Groene Hoofdstad mag noemen. Den Bosch en Nijmegen legden het in de titelstrijd voor 2017 eerder af tegen het Duitse Essen.
Bron: architectenweb.nl

Leon Smet: Green City optillen naar Europees niveau

Leon Smet is secretaris bij branchevereniging Anthos, een van de organisaties die hun schouders hebben gezet onder The Green City. Wij spraken hem over de EU aanvraag voor European Green Cities, waar hij een initiator  van is.
U heeft zich met Anthos verbonden aan The Green City. Kunt u kort uitleggen wat het doel is van dit platform?
‘The Green City projecten richten zich op het stimuleren van de belangstelling voor ‘groen’ bij overheden, organisaties en bedrijven die professioneel bezig zijn met de planning en ontwikkeling van het stedelijke gebied. Overall doel is een grotere, meer doordachte inzet van groen om daardoor een gezondere woon- en werkomgeving te creëren.’
‘Wetenschappelijke bevindingen, praktijkervaringen en innovaties vanuit de hele wereld worden in kaart gebracht en vormen de inhoud van de argumentatie. Via verschillende activiteiten op het terrein van voorlichting en public relations wordt ‘het verhaal van De Groene Stad’ op een creatieve, overtuigende manier onder de aandacht gebracht van beslissers op verschillende niveaus in politiek, bestuur en bedrijfsleven. Ook richting scholen, zieken- en verzorgingshuizen, organisaties van bedrijven enzovoort worden de idealen van de groene stad actief gecommuniceerd.’
‘The Green City onderscheidt daarbij de volgende thema’s:

  1. Gezondheid,
  2. Economie,
  3. Klimaat,
  4. Biodiversiteit,
  5. Sociale cohesie’.

Programma voor 3 jaar
 De ambitie is dit platform te laten uitgroeien tot een actief  Europees netwerk. Welke stappen worden daarvoor ondernomen?
‘Wij zijn op dit moment druk bezig met een EU subsidie aanvraag voor een Europees programma van drie jaar. Dit programma zal worden geïnitieerd in 2017 en doorlopen tot 2020. Inmiddels hebben acht Europese landen deelname toegezegd. Dit zijn Nederland, Duitsland, Frankrijk, Bulgarije, Verenigd Koninkrijk, Spanje, Portugal en Denemarken. Doel van deze aanvraag is het creëren van een actief netwerk van Europese Green City programma’s en op een meer uniforme en gelijktijdige wijze aandacht te vragen voor het belang van groen in Europese steden.
‘De deadline voor deze aanvraag is 28 april. In het najaar zal dan worden beslist of de aanvraag wordt toegewezen. Bij groen licht zal het traject in 2017 van start gaan’.
 Kunt u wat meer vertellen over het programmavoorstel dat u heeft neergelegd bij de EU?
‘De aanvrager van het programma is de European Nursery Stock Association (ENA).   Organisaties die lid zijn van devan de ENA  bereiden  gezamenlijk de aanvraag voor. Het doel van het programma is dat alle nationale Green City programma’s met elkaar verbonden worden, om zo een meer coherente structuur te realiseren. Hierdoor kan op een optimale manier  kennis worden uitgewisseld,  waardoor  de bewustwording over het belang van groen zal toenemen ’.
‘Het streven van alle European Nursery Stock Association-leden, de ENA, die deelnemen aan dit voorstel is om internationaal intensiever te gaan samenwerken aan een verdere vergroening van steden en infrastructuur. De gemeenschappelijke noemer daarvoor is het programma ‘Green Cities for Europe’. Verstedelijking zal ertoe leiden dat in 2050 70% van de wereldbevolking in stedelijke gebieden woont. Burgers willen echter niet in een vervuilde, niet-groene omgeving wonen. Groen in de stad wordt dus steeds belangrijker’.
‘Het project Green Cities for Europe moet ervoor zorgen dat professionals – vooral beslissers bij overheid en bedrijfsleven die keuzen moeten maken op het terrein van omgevingsbeheer – sterker doordrongen raken van de toegevoegde waarde van ‘groen’. Maar dit zal ook zijn doorwerking hebben op andere stakeholders zoals verzekeraars, de bouwsector, de gezondheidszorg en landschapsarchitecten.
‘Green Cities Europe is in staat om met een ruimer budget een sfeer, een klimaat te scheppen waarbinnen landelijke, regionale en lokale initiatieven beter tot hun recht zullen komen. Bovendien ontstaat een internationaal platform waarbinnen inhoudelijke, creatieve ideeën en ervaringen kunnen worden uitgewisseld, waardoor een verrijking van de content in de verschillende landen mogelijk wordt gemaakt. Hierdoor wordt synergie, eenheid in verscheidenheid bereikt hetgeen het krachtig over het voetlicht brengen van de Green Cities filosofie ten goede zal komen’.
‘Het Europese groene bedrijfsleven laat  in het project Green Cities for Europe zien dat het gelooft in het positieve effect van onze producten en diensten op het welbevinden van mens en milieu, dat het gelooft in de samenhang, zeker in onze sector, tussen gezondheid en welvaart. Tegelijk onderkennen wij natuurlijk dat de vergroening van steden bijdraagt aan hogere omzetten voor het groene bedrijfsleven’.
Samenwerking versterken
Wat wordt de rol voor het platform The Green City bij dit voorstel?
‘Deze aanvraag heeft als doel het samenwerkingsverband tussen deze deelnemende landen te versterken en gezamenlijk het belang van groen uit te dragen. The Green City als platform is de schakel tussen alle landen die hieraan deelnemen. Hierdoor creëer je een Europees netwerk van groenvoorzieners. Best practices, onderzoek en overige informatie kunnen op deze manier eenvoudig gedeeld en verspreid worden. Er komt bijvoorbeeld een gezamenlijke agenda met symposia,waarmee we  inzichtelijkheid willen creëren in landenactiviteiten.  Daarnaast zal op het platform een actieve link worden gelegd met ‘De Groene Agenda’ . De Groene Agenda is een programma, geïnitieerd door iVerde en FloraHolland, waarin kennisinstellingen samen met ondernemers innovatieve groenconcepten ontwikkelen en testen.
 Op welke manier wordt dit programma gefinancierd?
‘Ieder land zal hiervoor een eigen programma ontwikkelen. Er zullen symposia, folders, websites, social media en dergelijke worden ontwikkeld en georganiseerd om zo de bewustwording en aandacht voor groen te vergroten in Europa. Brussel zal qua financiering 80% van de totale kosten subsidiëren, omdat het hier een Multilandenprogramma betreft.
Wat zal de rol van Nederland zijn binnen het European Green Cities programma?
‘Nederland biedt met The Green City een belangrijk deel van de infrastructuur voor een Europees platform.  Resultaten van relevant wetenschappelijk onderzoek zullen op een meer structurele manier worden gerubriceerd en ontsloten. Er worden jaarlijks symposia georganiseerd waar het bedrijfsleven, wetenschap en vertegenwoordigers van (lokale) overheden voor worden uitgenodigd’.