‘Hanging baskets’ populair in Henley on Thames

De Groene Stad wil ook stilstaan bij kleinschalige initiatieven. Een paar weken geleden werden we getroffen door een initiatief in Henley on Thames, een klein stadje in Oxfordshire. Ondernemers en particulieren bestelden binnen een paar dagen een kleine honderd ‘hanging baskets’. Dat aantal zal nog flink toenemen. Ze bevatten niet alleen kleurige, maar ook ‘hairy’ planten. De planten zijn geselecteerd om gassen en fijnstof afkomstig van auto’s te absorberen. De luchtvervuiling in het centrum van dit pittoreske stadje ligt wat betreft stikstofdioxide 50% hoger dan de Air Quality England doelstelling van 40 microgram per kubieke meter.

Sinds het begin van de actie in 2013 zijn er al meer dan 1000 mandjes verkocht. De prijs is £ 62 per hangmand. De foto werd begin mei/ april gemaakt toen er nog bloemenmanden hingen. Rond deze tijd worden ze vervangen door de ‘hanging baskets’ die in de zomer zullen bijdragen aan een betere luchtkwaliteit in het centrum van het stadje dat beroemd is vanwege de jaarlijkse roeiwedstrijden op de Theems. In de herfst gaan ze in de ‘winterstalling’.

EU Green week groot succes! De groene transitie van EU-steden

Op 21 mei werd in Utrecht de EU Green Week 2018 geopend door Karmenu Vella, Europese Commissaris van Milieu, Maritieme Zaken en Visserij; Stientje van Veldhoven, Staatssecretaris voor Infrastructuur en Waterstaat; Jan van Zanen, burgemeester van Utrecht en Erik Solheim, Hoofd United Nations Environment Programme.
De opening vond plaats in de Knoop, een duurzaam Rijksoverheid gebouw in Utrecht. Tijdens de EU Green Week 2018 was de centrale vraag: ‘Hoe kan Europa de groene transitie versnellen en ervoor zorgen dat zoveel mogelijk mensen profiteren van deze transitie?’.
Al eerder was een Nederlandse stad in beeld bij Brussel. In januari 2018 werd Nijmegen door de Europese Commissie uitgeroepen tot de Groene Hoofdstad van Europa. De stad kreeg de ‘Green Capital Award 2018’. Ook Utrecht ligt op een groene, duurzame koers. De stad presenteerde zich met verschillende workshops over gezond koken , Urban Farming, een lezing in de Botanische Tuin, elektrische auto’s en een duurzame markt.
De EU Green Week werd dinsdag 22 mei voortgezet in Brussel met o.a. Karmenu Vela; Raymond Johansen, burgemeester van Oslo; en Duarte Corderio, viceburgemeester van Lissabon. Het thema ‘stedelijke duurzaamheid in EU-steden’ kenmerkte de openingswoorden van de drie sprekers. De EU Green Week werd niet alleen in Brussel, maar ook in andere EU-steden voortgezet met sessies over onderwerpen als duurzame mobiliteit en toerisme, luchtkwaliteit, woningbouwplannen met lage-emissie en gezonde burgers. Belangrijk aandachtspunt was de rol die burgers kunnen spelen bij het verduurzamen van de stedelijke omgeving. Op donderdag werden in Brussel de thema’s: het verminderen van verspilling, duurzame energie, kwaliteit van water en lucht uitgewerkt in concrete ideeën en plannen. Tien projecten ontvingen een LIFE Award voor hun contributie aan het beschermen van het milieu, het ondersteunen van natuurlijke gebieden en het tegengaan van klimaatverandering. Meer informatie over de uitgereikte LIFE Awards, events en groene projecten vindt u op https://www.eugreenweek.eu/.
De Europese Groene Week werd afgesloten in het MediaLab-Prado in Madrid. De Europese Commissaris Karmenu Vella stelde in zijn slotwoord: ‘Ik zie dat dingen aan het veranderen zijn. Deze week heb ik niet alleen over problemen gehoord, maar ook gezien dat er oplossingen voor worden gezocht. Het is vooral bemoedigend om te zien dat de jongere generatie is betrokken bij het zoeken naar oplossingen’.
 

De stedelijke omgeving bebossen met een Tiny Forest

Het eerste Tiny Forest van Europa werd door de initiatiefnemer Daan Bleichrodt van IVN, het Instituut voor Natuureducatie en Duurzaamheid, 2015 in Nederland gepland. De grondlegger van het Tiny Forest, een klein dichtbegroeid bos, is de Indiase ingenieur Shubhendu Sharma. Hij was geïnspireerd door de Miyawaki methode van botanicus Akira Miyawaki.  Een Tiny Forest is goed voor de biodiversiteit, maar ook voor de gezondheid van de mens, de sociale omgang en de klimaatbestendigheid van de buurt.
Het idee van Tiny Forest is begonnen met..
De Japanse Akira Miyawaki was in de jaren ‘70 de ontwerper om natuurlijke, inheemse bossen te herstellen en met succes: na tien jaar had hij ruim 1700 bossen aangelegd en 96,7% daarvan had zich ontwikkeld tot een zeer goed ecosysteem. Vervolgens gebruikte de Shubhendu Sharma deze methode als inspiratie voor het planten van een klein bos, een Tiny Forest, in een stedelijke omgeving. De IVN haalde in 2015 Sharma naar Nederland om hier het initiatief van Tiny Forest uit te zetten. Het resultaat was het eerste formele Tiny Forest in Europa, in Zaandam in het Darwin park: de Groene Woud. Daarna volgde in het Darwin park het tweede Tiny Forest, het Gouwse Bos. Inmiddels is het Tiny Forest-idee door heel Nederland verspreid, het wordt in steeds meer plaatsen uitgevoerd, in samenwerking met IVN.
Een 200m2 dichtbegroeid bosje
Een Tiny Forest is een dichtbegroeid bosje met een grootte van 200m2. Het wordt gepland midden in een stedelijke of bebouwde omgeving. Het IVN heeft de naam ‘Tiny Forest’ officieel vastgelegd als Registered Trademark. Een ‘echt’ Tiny Forest heeft altijd drie kenmerken:

  1. Buurtbewoners en scholen worden betrokken bij de aanleg van het Kleine Bos;
  2. Bij het Kleine Bos ligt een buitenlokaal,
  3. Scholieren zijn de ‘wilde wachters’; zij zorgen telkens een maand voor het Kleine Bos.

Het stukje groen middenin de stad is goed voor veel biodiversiteit, van vogels tot bijen en vlinders. Dat is bewezen door het onderzoek van Wageningen Environmental Research naar de Tiny Forest in Zaandam. In een krantenartikel in Trouw vertelt een van de auteurs van het onderzoek, Fabrice Ottburg, dat de groei in de dichtbegroeide bosjes van de aantal soortgroepen en individuen meer is dan in referentiebossen. Volgens het IVN heeft het levendige bosje ook positieve effecten op de sociale samenhang in de buurt. Buurtbewoners en kinderen zijn betrokken bij het beheren van het bos en de mensen worden meer verbonden met de natuur en aan elkaar. Daarbij is het Tiny Forest ook een kracht voor de klimaatbestendigheid van wijken: het bergt de (grote) hoeveelheden water door extreme neerslag en het filtert fijnstof en verkoelt de lucht in stedelijke omgevingen. Groen, dat wordt binnengebracht door het planten van dit kleine bosje, doet het goed voor het klimaat, de sociale samenhang en de menselijke gezondheid.
 
 Gebruikte bronnen
IVN. 2018. Achtergrondinformatie Tiny Forest. Geraadpleegd op 18-04-2018 via: https://www.ivn.nl/tiny-forest-nl/achtergrondinformatie /.
IVN. 2018. Wat is een Tiny Forest. Geraadpleegd op 18-04-2018 via: https://www.ivn.nl/tiny-forest-nl/over-tiny-forest.
Ottburg, F.G.W.A., D.R. Lammertsma, J. Bloem, W.J. Drimmers, H.A.H. Jansmans en R.M.A. Wegman, 2018. Tiny Forest Zaanstad; Citizen Science en het bepalen van biodiversiteit in Tiny Forest Zaanstad. Wageningen, Wageningen Environmental Research, Rapport, 2870.
Verlouw, C. A (2018, 6 april). Het Tiny Forest rukt op. Geraadpleegd op 18-04-2018 via: https://www.trouw.nl/groen/het-tiny-forest-rukt-op~af168db5/

 

Leiden sluit zich aan bij De Groene Stad Charta! Terugblik op 15 maart het GOED-event in Leiden.


Paul Dirkse, Wethouder Onderwijs Sport & Duurzaamheid en Marcel Belt, programmamanager Duurzaamheid van de gemeente Leiden, Jeroen Haan van het Hoogheemraadschap van Rijnland, Hilde Blank, kwartiermaker/stadsstedenbouwer Leiden en de vijf-praktijkcasehouders openden op donderdag 15 maart 2018 het GOED-event in de Leidse Stadsgehoorzaal. Aan het eind van het GOED-event ondertekende de wethouder Dirkse de Groene Charta met de Groene Stad voorzitter Henk Westerhof. Hierdoor zet Leiden zichzelf neer als voorhoedegemeente in het streven naar vergroening van de Nederlandse stedelijke omgeving.
Aan die ondertekening was een symposium voorafgegaan, getiteld ‘Samenwerken aan den Groene Stad’. Daaraan namen 200 vertegenwoordigers van woningcorporaties, ontwikkelaars, bouwers, adviseurs, ontwerpers en gemeenteambtenaren actief deel. In twaalf workshops en vijf praktijkcases kwamen allerlei mogelijkheden langs – uitdagingen en valkuilen, die aan de orde kunnen komen bij het streven naar stedelijke vergroening.
Tijdens de plenaire sessie, die werd afgesloten met de ondertekening van de Groene Charta door wethouder Dirkse, werden afspraken en andere resultaten van de workshops en de praktijkcases gepresenteerd. De Stichting Groene Stad ziet uit naar een vruchtbare groene samenwerking met de gemeente Leiden.
 

Prettige Plekken – Handboek mens & openbare ruimte

Hoe maak je een succesvolle openbare ruimte? Rosemarie Maas en Kyra Kuitert geven in het Handboek Prettige Plekken, vooral bestemd voor bestuurders en ambtenaren, antwoord op deze vraag. Zij schreven dit boek, omdat ze hadden gemerkt dat er te weinig concrete informatie beschikbaar was over de relatie tussen het gebruik en inrichting van de openbare ruimte – juist nu overal in het land gemeentebesturen vaststellen dat hun gemeente moet ‘vergroenen’. Doelstellingen genoeg (wie wil er niet een gezonde, groene openbare ruimte?), maar de concrete kennis die nodig is om deze doelstellingen te realiseren, ontbrak nog dikwijls.
Aan de hand van zeven thema’s benoemen Kuitert en Maas in ‘Prettige Plekken’ ruim 500 ontwerprichtlijnen. Deze richtlijnen zijn ingedeeld naar schaalniveau (blok, buurt, stad) voor parken en pleinen. Ze zijn gebaseerd op hun jarenlange werkervaring in planning en ontwerp van de openbare ruimte, het bestuderen van vele locaties en een uitgebreid literatuuronderzoek. De zeven thema’s zijn: 1. aantrekkelijk, 2. sociaal veilig, 3. toegankelijk en bereikbaar, 4. beweegvriendelijk, 5. sociaal, 6. kindvriendelijk en 7. groen.
Praktisch
Er staan in het boek leuke weetjes, unieke richtlijnen en foto’s van projecten en plekken uit meer dan 50 steden in binnen- en buitenland. Een expertgroep, met onder andere hoofd landschapsarchitectuur Gemeente Den Haag, Jantje Beton en het Kenniscentrum Sport, heeft feedback gegeven op specifieke onderdelen van het boek en de richtlijnen getoetst aan de eigen praktijkervaring. Maas en Kuitert baseren de richtlijnen op de behoeften van de (toekomstige) gebruiker; wat wil hij doen, zien en ervaren in de openbare ruimte? Vanuit dit uitgangspunt formuleren de auteurs vier basisvoorwaarden waaraan elke plek moet voldoen: 1. veiligheid, 2. variatie, 3. verblijf en 4. verplaatsing.
 Sfeer en gebruikswaarde
Rosemarie Maas formuleert twee rollen voor ‘groen’ in de openbare ruimte: “Allereerst moet het groen bijdragen aan een prettige sfeer. Prettig voor het oog, voor het aanzien van de straat; er moet een logische samenhang zijn tussen groen en inrichting.” De tweede rol die groen in de visie van Rosemarie heeft is gelegen in de gebruikswaarde. De gebruikswaarde kan variëren van tuinieren in volkstuinen tot sporten of spelen in het park. In de nabije toekomst verwacht Maas een sterke vergroening van de bebouwde omgeving, onder meer als gevolg van de toegenomen aandacht voor het klimaat. Zij benoemt in dat verband de positieve effecten van groen tegen hittestress en het waterbufferend vermogen.
Veilig
Rosemarie Maas signaleert dat eind jaren zeventig, begin jaren tachtig van de vorige eeuw, veel gemeenten grootschalig groen hebben verwijderd of omgevormd vanwege het onveilige karakter. Men vond deze groene openbare ruimtes onoverzichtelijk: door (verwilderd) struikgewas bood het vaak te weinig doorzicht. Zij benoemt de oplossing: “Meer werken met diverse soorten gras en wilde bloemen. Zo blijft het groen laag, aantrekkelijk en behoudt de groene plek een open en veilig karakter”.

www.prettigeplekken.nl.

Krijgt Leiden de duurzaamste kilometer van Nederland?

Iedereen die werkt aan de stad heeft een belangrijke rol om de stad gezond en leefbaar te maken en te houden. Hoe kunnen zoveel mogelijk partijen betrokken worden bij de woon-en-duurzaamheidsopgave in Leiden? Duurzaamheid creëren is het thema op het GaGoed-Event op 15 maart in Leiden! Op het Ga-Goed event wordt, in aanloop naar de Provada 2018, de Workshop ‘De duurzaamste km van NL’ gegeven door Robert Bergenhenegouwen en Wout van der Heijden. De ‘Duurzaamste km van NL’ is een initiatief om te onderzoeken wat er aan duurzame maatregelen wordt genomen in het Stationsgebied/Schipholweg en wat de potentie is bij de herontwikkeling van de komende jaren. Om hierin met elkaar samen te werken stelt gemeente Leiden voor een Green Deal te sluiten met belanghebbenden. Stichting De Groene Stad zal bij deze verbinding een actieve rol gaan spelen. Wilt u meedenken of bent u een belanghebbende voor deze duurzaamste kilometer: meldt u aan voor de workshop ‘Duurzaamste km van NL’ op 15 maart via: https://lnkd.in/dUvMbHR

Ga Groen in Leiden op 15 maart a.s. want een Groene Stad maak je samen! Komt u ook?

 Op 15 maart vindt ‘Ga Groen’ plaats. Een dag waarop meer dan 150 mensen zich buigen over hoe we Leiden gezonder en leefbaarder kunnen maken. Hoe we samen kunnen bouwen aan een groener Leiden. Een dag met presentaties, workshops, praktijk cases en ruim gelegenheid om te netwerken. Stadsontwikkeling anno 2018!
Op ‘Ga Groen’ ontmoeten professionals elkaar. Ze wisselen kennis en ervaring uit. Wie? We begroeten vertegenwoordigers van woningcorporaties, projectontwikkelaars, universiteiten, bouwondernemingen, het hoogheemraadschap, verschillende adviesbureaus, ondernemersorganisaties enz. Maar ook zzp’ers, architecten, communicatiedeskundigen en brancheorganisaties. In feite iedereen die een rol speelt bij de bouwopgave die voor ons ligt, maar wil werken en denken vanuit de duurzaamheidsambities van de Gemeente Leiden.
Voelt u zich betrokken bij de ontwikkeling van Leiden naar een stad die de uitdaging van de bouwopgave op zich neemt, maar thema’s als duurzaamheid, leefbaarheid en vergroening belangrijk vindt? Kom dan naar ‘Ga Groen’ op 15 maart in de Stadsschouwburg in Leiden. Op deze dag bent u gast van de Gemeente Leiden, deelname is kosteloos. Direct aanmelden kan via gagoed@degroenestad.nl. Het volledige programma is te vinden op: https://www.gagoed.nl/goed-event/

Gezocht voor 6 februari: één of twee professionals voor discussiemiddag over Gezonde Leefomgeving voor Gemeente Zaanstad

In het kader van de week van de duurzaamheid organiseert de Gemeente Zaanstad op dinsdagmiddag 6 februari a.s. een discussiemiddag over Gezonde leefomgeving. De gemeente Zaanstad zou daar graag één of twee professionals bij willen hebben om aan het gesprek deel te nemen en mee te denken.
Achtergrondinformatie: Deze sessie maakt deel uit van een reeks themaweken georganiseerd door Platform aan de Zaan onder de noemer Zaanse Geluiden, samen met de gemeente Zaanstad. Doel van het gesprek 6 februari a.s. is om met verschillende partners uit de stad de verbinding tussen gezondheid/welbevinden en groen/natuur bespreken, en te kijken waar de urgente opgaven voor de komende tijd in de stad liggen (er worden veel woningen bijgebouwd komende decennia dus extra noodzaak om de stad ook groen en leefbaar te houden) en waar kansen liggen om te versnellen en elkaar te versterken. Zie voor meer informatie ook www.zaansegeluiden.nl, week van de duurzaamheid.
Indien u interesse heeft in het bijwonen van deze middag kunt u een email sturen aan info@degroenestad.nl

Brabantse schoolpleinen kleuren groen

Zij willen zo veel mogelijk Brabantse scholen en gemeenten enthousiast krijgen voor dit idee. Groene ‘schoolpleinen van de toekomst’ hebben verschillende voordelen: ze zijn gezond, aantrekkelijk en leerzaam, bevorderen de biodiversiteit, leveren een bijdrage aan het klimaatbestendig maken van de leefomgeving en het kunnen zo plekken worden waar kinderen, ouders en buurtgenoten ook na schooltijd nog graag zijn. Onderzoek wijst uit dat kinderen op ‘groene scholen’ ook minder pestgedrag vertonen.

Impuls

Om die redenen willen de samenwerkende partijen een financiële, organisatorische en communicatieve impuls te geven aan de Brabantse scholen. De provincie trekt er de komende vier jaar € 1,6 miljoen euro voor uit. Dit jaar kunnen de eerste 50 basisscholen daar al van meeprofiteren.

Grote kans

Gedeputeerde Erik van Merrienboer (Ruimte) van de provincie: ‘Juist op een schoolplein ligt een grote kans om kinderen, ouders en buurtbewoners zelf te laten meewerken aan een gezonde leef- en speelplek. Als je op jonge leeftijd al in contact komt met de natuur, zul je er later ook goed voor willen zorgen en sneller kiezen voor een duurzame leefstijl en een gezonder voedingspatroon. Het hogere doel van dit project is dan ook: gezonde burgers die zich bewust zijn van natuur, klimaat en gezondheid en zich actief inzetten voor hun dagelijkse leefomgeving’.

Enthousiasme

Er is nu al grote belangstelling van scholen, gemeenten, hoveniers en groenbedrijven en andere partijen om in de praktijk aan de slag te gaan. Omdat het niet voor iedereen meteen duidelijk is hóe je een schoolplein kunt vergroenen, steken de initiatiefnemers ook energie in het bij elkaar brengen van de nodige kennis en ervaring.

Subsidieregeling

Naar verwachting wordt de subsidieregeling in april opengesteld. De provincie subsidieert maximaal 50% van de inrichtingskosten van groene schoolpleinen, tot een maximum van € 10.000 euro per plein. Met de bijdrage van de andere projectpartners is € 14.000 euro per schoolplein beschikbaar. Om het project te laten slagen, is betrokkenheid en eigenaarschap vanuit gemeenten, school en ouders essentieel.