Berichten

Stadslandbouw is in Nederland bezig aan een opmars

Stadslandbouw is in ons land bezig aan een opmars, daar is geen twijfel over mogelijk, zeggen experts van de universiteit van Wageningen. Ook in Limburg wint deze vorm van duurzame teelt – al is het kleinschalig – terrein. „Het voedt ons fysiek én mentaal.”

Het staat wel onomstotelijk vast dat (kleinschalige) stadslandbouw in ons land aan een sterke opmars bezig is. „Mensen zijn bewuster bezig met wat ze eten en waar het vandaan komt, geholpen door de voedselschandalen die we de afgelopen jaren gekend hebben.”
Cijfermateriaal over de grootte van de branche ontbreekt (nog). Maar afgezet tegen de reguliere tuin- of landbouw is de groei van stadslandbouw marginaal als je het puur economisch bekijkt. „Kijkend naar de branche is de groei geweldig hard gegaan”, zegt Jansma.
Samengevat is stadslandbouw een containerbegrip voor veelal kleinschalige, vaak innovatieve vormen van duurzame voedselen landbouwsystemen die in of rondom een stedelijke omgeving te vinden zijn. Variërend van balkon- of dakmoestuinen in het hartje van de stad, volkstuincomplexen tot professionele stedelijke voedselproductie en voedselverwerking aan de rand van de stad (denk aan LOCOtuinen in Maastricht).
Kernwoorden zijn: duurzame (biologische/ecologische) productie, korte lijnen tussen telers en afnemers waardoor je lange transportlijnen (zoals boontjes uit Afrika) en daarmee CO2-uitstoot voorkomt, eerlijke (kostendekkende) prijzen voor de boer of teler. Jansma: „Je ziet vaak dat mensen uit ideologie een project starten en vaak geen land- of tuinbouwachtergrond hebben.
Een voorbeeld daarvan is Rotter- Zwam, ondernemers die in het voormalige Tropicana-zwembad in Rotterdam oesterzwammen kweken op koffiedrab.”
Een rondgang in Limburg leert dat er al vele tientallen stadslandbouwinitiatieven bestaan. De diversiteit is ook in onze provincie groot. Van community supported agriculture (CSA) tot particuliere moestuinen. Een vorm van CSA is zelfoogsttuin De Vrije Akker van Moniek van Hirtum (zie verhaal rechts). Hierbij verbindt een gemeenschap (een groep burgers) zich aan een tuinder. Bij de een hoort zelf oogsten tot de mogelijkheden, bij de ander komt het eten in de vorm van voedselboxen wekelijks binnen bij de consument.
Een goed overzicht – op gemeenteniveau – biedt Maastricht via het onlineplatform Groen-Maastricht. com met een overzicht van circa vijftig initiatieven. Jansma: „Stadslandbouw is een mooie aanvulling op de reguliere land- en tuinbouw. Die twee kunnen van elkaar leren. Het is ook niet de intentie van stadslandbouw- initiatieven om steden volledig van voeding te voorzien. Het is de combinatie dat het ons fysiek, maar ook mentaal voedt en dat je werkt aan een groenere, duurzamere omgeving. Dat inspireert en zorgt voor groei.”
bron: limburger.nl

Schouwen-Duiveland zet in op groene speelvoorziening

Dankzij de Stichting Renesse en de gemeente Schouwen-Duiveland kunnen kinderen in Zierikzee vanaf juni dit jaar klimmen, klauteren en glijden vanaf hun eigen eiland. Op Sportboulevard Sportblok wordt de komende maanden Landrug gerealiseerd, een speelobject geïnspireerd op de vorm van het Zeeuwse eiland Schouwen-Duiveland. De gemeente schreef een prijsvraag uit voor een speelobject op het centrale plein van het sportcomplex, de stichting stelde het budget beschikbaar. De winnende inzending viel op door het multifunctionele karakter met een duidelijke link naar de regionale functie die het sportcomplex vervult. Een speelobject waar spelen, bewegen en ontspannen samen komen.
Combinatie kunst en spelen
BTL, winnaar van de prijsvraag, werkte in dit project succesvol samen met ELLEN BROUWERS designing art uit Oisterwijk. Het ontwerp is een echte coproductie; de tuin- en landschapsarchitecten van BTL Advies hebben beeldend kunstenaar Brouwers binnen het ontwerpproces van Landrug, evenals het ontwerp en de realisatie van de glaswand betrokken. Ook de esthetische begeleiding tijdens de productie van het kunst-/speelobject wordt gezamenlijk opgepakt.
Ontwerp en realisatie
“Waar binnen sporten zoals turnen en tennis in een vast kader worden beoefend, spelen kinderen buiten vanuit eigen interesse”, vertelt Richard Hereijgers, tuin- en landschapsarchitect bij BTL Advies. “Landrug biedt vrije ruimte om te bewegen, spelen, ontmoeten, chillen en ontdekken. Door de vrije vorm is Landrug een plek voor jong en oud. Ook voor volwassenen die er bijvoorbeeld kunnen relaxen en zonnen.”
BTL Realisatie is als hoofdaannemer verantwoordelijk voor de aanleg van dit unieke object. Landrug wordt de komende maanden in een werkplaats vervaardigd uit duurzame en onderhoudsarme materialen. De vestiging in Bruinisse zorgt voor de plaatsing van het object, de bijbehorende valondergronden en de kunstgrasbekleding. Begin juni kunnen de kinderen in Schouwen-Duiveland dus naar hartenlust spelen op ‘hun eiland’.
Een animatiefilmpje van het project is hier te zien.
Bron: btl.nl
 

Parijs verbetert stadsklimaat met toren van 1.000 bomen

Parijs krijgt in 2022 een verticaal bos op een gebouw dat veel weg heeft van een schip. Met duizend bomen moet het gebouw het stadsklimaat verbeteren.
De Mille Arbres-complex, naar het winnende ontwerp van de Japanse architect Sou Fujimoto en de Franse architect Manal Rachdi van architectenbureau OXO Architects, zal op de Boulevard Périphérique verrijzen in de Franse metropool. Het schipvormige gebouw moet plaats bieden aan 127 woningen, kantoorruimtes, een 4-sterrenhotel met 250 kamers, een busstation en een jeugdcentrum met overdekte speeltuin.
Volgens de architecten moet de beplanting van duizend bomen op het complex CO2 opnemen en zo het stadsklimaat verbeteren. De Mille Arbres bestaat voornamelijk uit betonnen constructies en glas voor de gevels van het gebouw. Voor dit ontwerp hebben de ontwikkelaars de internationale architectuurwedstrijd Réinventer Paris gewonnen, waarin 372 projecten van architecten en start-ups over de hele wereld hebben deelgenomen.
De architecten zeggen met de Mille Arbres een uiterst flexibel gebouw te hebben ontworpen, waardoor toekomstige gebruikers de indeling van ruimtes naar wens kunnen transformeren tot woon- of kantoorruimtes. Naar verwachting wordt het gebouw met duizend bomen in 2022 opgeleverd.
Andere verticale bossen
Eerder is een verticaal bos in Milaan gebouwd, naar het ontwerp van Italiaanse architect Stefano Boeri. De Bosco Verticale-torens hebben duizend bomen op de balkons die volgens de architect zowel de lokale ecologie als het stadsklimaat van het Italiaanse zakelijke district verbeteren. Het tweede verticale bos van Boeri verrijst in de Zwitserse stad Lausanne. Deze nieuwe woontoren krijgt 24.000 planten.
Ook Singapore krijgt in 2017 een complex met een verticaal bos. Dit complex is ontworpen door het Duitse architectenbureau Ingenhoven Architects en landschapsarchitect Gustafson Porter. Het Marina One-gebouw beschikt onder meer over zonnecellen, een energie-efficiënt ventilatiesysteem en beglazing die direct zonlicht vermindert.
Het veelvuldige gebruik van beton om de zware bomen op de balkons van de gebouwen te steunen roept de vraag op of de verticale bossen wel zo duurzaam zijn. Beton is verantwoordelijk voor 5 tot 7 procent van de totale CO2-uitstoot wereldwijd.
bron: duurzaambedrijfsleven.nl

Almere bindt partijen voor ontwikkeling van ideale Groene Stad

Nationale en internationale partijen ondertekenden op 20 september op het Floriadeterrein in Venlo het manifest Growing Green Cities – A Call to Action. Met de ondertekening verplichten de organisaties zich om kennis over De Groene Stad uit te wisselen en in praktijk te brengen.
Het manifest is een initiatief van de gemeente Almere. In deze gemeente vindt in 2022 de Floriade plaats en in de aanloop daarvan start Almere een dialoog over de ontwikkeling van groene steden. Bovendien heeft Almere het plan om de zevende wereldtuinbouwtentoonstelling op Nederlandse bodem te benutten als een podium waarop de ideale Groene Stad, het icoon van de toekomst, wordt getoond.
De ondertekening van het manifest vond plaats op de conferentie Growing Green Cities, georganiseerd door de gemeente Almere, de provincie Flevoland, Entente Florale en het International New Town Institute in samenwerking met Elba Media.
Groene Stad
Op de conferentie spraken deskundigen over de betekenis van De Groene Stad-gedachte in de afgelopen jaren en op welke manier dit concept in de toekomst kan worden uitgebouwd. Plant Publicity Holland (PPH) introduceerde in 2002 op de Floriade in de Haarlemmermeer voor het eerst het idee van De Groene Stad. ,,En daar was en is grote behoefte aan”€™, vertelde PPH-voorzitter Jaap Spros. ,,De urbanisatie neemt toe: op dit moment leeft 50% van de wereldbevolking in steden, over dertig jaar is dat 70%. Om steden leefbaar en economisch gezond te houden mogen bouwactiviteiten niet ten koste gaan van groene ruimte. Inmiddels is De Groene Stad-gedachte omarmd door diverse organisaties en overheden. Zo is er een Europees Green City Network opgericht waarbij diverse landen zich hebben aangesloten.
Flower Expo in Taipei
Ook internationaal heeft De Groene Stad de aandacht getrokken. Monica Kuo van de universiteit van Taipei in Taiwan legde uit dat de Flower Expo in Taipei niet is georganiseerd met als doel een eenmalige bezienswaardigheid te realiseren, maar als middel om meer groen in de stad aan te leggen. Die aanpak heeft de leefbaarheid van de stad aanzienlijk verbeterd en leidde ertoe dat organisaties, burgers en overheid naast de Expo verschillende andere projecten zijn gestart om Taipei mooier te maken; braakliggende terreinen zijn veranderd in groene oases, rommelige bouwactiviteiten worden aan het zicht onttrokken door wanden te bekleden met planten, en oude bomen krijgen de bescherming die ze verdienen. ,,Groen krijgt zo op heel verschillende manieren een functionele betekenis in het leven van alledag.€™
Tapijt van tuinen
Diversiteit en functionaliteit spreken ook landschapsarchitect Winy Maas aan, toonde hij met het plan dat hij maakte voor de Floriade 2022 in Almere: een tapijt van tuinen vormt de onderlegger om functies van groen als voedselproductie, tuinbouw, gezondheid, kunst, cultuur en educatie, recreatie, energie en watermanagement in beeld te brengen. Na de tentoonstelling fungeert het tuinentapijt als structuur voor de bouw van de nieuwe groene stadswijk Almere Floriade.
Groen is onmisbaar
Elco Brinkman van Bouwend Nederland zei te beseffen dat groen onmisbaar is voor de bouw van leefbare steden. ,,De uitdaging is om als bouwsector samen te werken met de groenbranche. Het is zaak om niet alleen ideeën te bedenken, maar deze ook uit te voeren. Juist deze tijd vraagt om ondernemen; the future starts now.€™
Grote behoefte aan groen en voedsel
Trendwatcher Adjiedj Bakas blikte vooruit op welke manieren steden in hun behoefte aan groen en voedsel kunnen voorzien. Technologie speelt daarin een grote rol, denkt hij. Zo voorspelt hij de realisatie van verticale kassen in steden waar op grootschalige wijze groenten worden verbouwd. ,,In India zijn er plannen om dergelijk plantlabs daadwerkelijk te bouwen. Voor de realisatie van dergelijke innovaties is coproductie en lef een eerste vereiste, weet Bakas. Goed nieuws is dat vernieuwers  de huidige tijd mee hebben. ,,Want, crisistijden zijn de beste tijden om doorbraken te realiseren. Dare to innovate!€™
Manifest a Call to Action
Die aansporing kregen ook de ondertekenaars van het manifest Growing Green Cities A Call to Action. ,,Ondertekenen betekent een verplichting om niet alleen kennis uit te wisselen, maar ook om kennis toe te passen. En dat doen we graag voor de Floriade 2022 in Almere€™, sloot  Adri Duivesteijn, wethouder Duurzame Ruimtelijke Ontwikkeling van Almere de conferentie hoopvol af. Maandag 24 september maakt de Nederlandse Tuinbouwraad bekend welke van de vier locaties is uitverkozen om de Floriade in 2022 te ontwikkelen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Met de ondertekening van het manifest Growing Green Cities – A Call to Action verplichten partijen zich om bij te dragen aan de ontwikkeling van Green Cities in woord en daad. Ondertekenaars zijn: City of Almere, City of Kumasi, Green City Italia, Green City UK, The International Association of Horticultural Producers (AIPH), Entente Florale Netherlands, TEEB City, International New Town Institute, Tree for Cities, Die Grune Stadt Deutschland,  Valhor, Cite Verte,  Bouwend Nederland, en Province of Flevoland.

Ruim 5 miljoen voor ontwikkeling van het stadsbos van Almere

Het stadslandgoed De Kemphaan en het omliggende natuurgebied groeien uit tot het stadsbos van Almere. Met het Boshart is Almere straks een belangrijke toeristische trekpleister in een natuurlijke omgeving rijker. De gemeente Almere, de provincie Flevoland, Staatsbosbeheer, Stichting Stad & Natuur en Stichting AAP gaven gisteren het startsein voor de ontwikkelingen. De gezamenlijke investering in het gebied bedraagt ₠5,1 miljoen in de periode tot en met 2015.
Het Boshart Almeerderhout is centraal gelegen in de Boswachterij Almeerderhout, dat zich uitstrekt tussen de gebieden Almere Stad, Almere Haven, Almere Hout, Overgooi en het toekomstige Oosterwold. Het Boshart bestaat uit drie deelgebieden die aan elkaar zijn gekoppeld via een gezamenlijke entree en die elk een eigen identiteit krijgen:
– stadslandgoed De Kemphaan;
– het recreatieve Tussenbos;
– het heuvelachtige Braambergen (geen onderdeel van de huidige ontwikkelingen, invulling na 2016).
Recreëren op het stadslandgoed
De Kemphaan krijgt de komende jaren de faciliteiten om meer en grotere evenementen te organiseren en om een toenemend aantal bezoekers te ontvangen. Er wordt extra parkeercapaciteit toegevoegd en er wordt een verbeterde tweede uitgang voor het landgoed gerealiseerd. Ook de fietsroute aan het Kemphaanpad wordt verbeterd en afgescheiden van het overige verkeer.
Kinderspeelplek
Een echte blikvanger op het terrein is straks de nieuwe, moderne opvanglocatie van de Stichting AAP. De centrale tuin van De Kemphaan wordt een plek waar kinderen volop kunnen spelen en waar bezoekers kunnen genieten van de omgeving. Verder worden de grasvelden bij het hoofdgebouw en bij het gebouw van Stichting Stad & Natuur geschikt gemaakt voor grotere en kleinere activiteiten.
Spelen en wandelen
Het Tussenbos rondom het stadslandgoed wordt een openbaar speel-, klim- en wandelbos. De bestaande speelplekken en -objecten in de sfeer van de Zuiderzee worden later dit jaar aangevuld met nieuwe speellocaties en klimtoestellen. Piet Winterman, directeur bij Staatsbosbeheer: Als beheerder van het Almeerderhout bieden wij bewoners dicht bij de stad graag de mogelijkheid om te genieten van de natuur. Dat kan hier volop. En daar hoort spelen in de natuur ook bij. Er komt een nieuw buitencentrum op een prachtige plek dicht bij het speelbos. Dat wordt de uitvalsplek om het Boshart te gaan ontdekken.Vlakbij het toekomstige buitencentrum, dicht tegen woongebied Overgooi aan, wordt een ruiter- en wandelpad gerealiseerd. Dit maakt de komst van een manege mogelijk. In het gebied wordt ook de belangrijke archeologische vindplaats gemarkeerd. Deze vindplaats wordt via een wandelroute verbonden met het Boshart.
Impuls voor economie en toerisme
De ontwikkelingen in het Boshart Almeerderhout worden voor bijna de helft gefinancierd uit de tweede tranche van het Investeringsfonds Flevoland- Almere (IFA). Gedeputeerde Jaap Lodders: €œDankzij de samenwerking van vijf partijen kunnen we het gebied Boshart Almeerderhout versterken tot een bovenregionaal attractiepunt. Met deze impuls verwachten wij dat het Boshart private partijen aantrekt om te investeren in leisurevoorzieningen in het gebied. Voor Almere betekent dit weer een mooie stap in de uitbreiding van haar voorzieningenniveau. Dat is precies waar het Investeringsprogramma Flevoland-Almere voor is bedoeld!
De verwachting is dat de ontwikkelingen in het Boshart vervolginvesteringen stimuleren van vijf tot acht miljoen euro, door ondernemers en organisaties die zich vestigen in het gebied. Het aantal bezoekers neemt naar verwachting toe met 20%. Dat percentage kan nog verder oplopen wanneer het gebied nieuwe vestigingen en evenementen weet aan te trekken.
Werkgelegenheid
Tijdens de realisatieperiode levert het Boshart naar verwachting een tijdelijke extra werkgelegenheid op van 100 tot 130 arbeidsplaatsen (12 uur of meer). Het structurele effect op de werkgelegenheid is geraamd op 21 fulltime banen (fte).
Het Boshart geeft daarnaast de hele regio een positieve impuls. Toeristen en dagjesmensen die naar het gebied komen, zullen vaak ook de omgeving bezoeken om te winkelen of om iets te gaan eten. Dit leidt tot extra bestedingen in de regio en tot een extra werkgelegenheidseffect, zowel in de toeristische sector als in de toeleverende sectoren.
Bron:
Provincie Flevoland

'€Het concept van de 'Groene Stad' vraagt om een andere benadering van de ontwikkeling van steden'€

Annemarie Jorritsma benadrukte in haar toespraak van de prijsuitreiking van Entente Florale dat het concept van de ‘Groene Stad’ vraagt om een andere benadering van de ontwikkeling van steden. Niet alleen de bouwwereld, projectontwikkelaars, architecten en politiek hebben het voor het zeggen als het gaat om de stedelijke ontwikkeling, ook de groenwereld moet hierbij een belangrijke rol spelen. En waarom niet de gebruikers zelf, zoals de inwoners en de kinderen!€
Jorritsma, burgemeester van Almere en voorzitter van de Vereniging van Nederlandse gemeenten (VNG),  gaf duidelijk haar visie op het belang van het groen in de gemeente. Zij legde de nadruk op het belang van samenwerking met de inwoners bij het beheer. Op basis van enkele wijkbijeenkomsten in Almere over beheer constateerde ze dat dit onderwerp heel sterk leeft onder de bewoners. De belangstelling was veel groter dan bij bijeenkomsten over een thema  als jeugd en veiligheid.
‘€œIk mag hieruit de voorzichtige conclusie trekken dat het onderwerp ‘€˜Beheer in uw buurt’ leeft onder de inwoners’, zo zei Jorritsma.
Tip aan gemeenten
En als goede tip aan andere gemeenten zei Jorritsma:  ‘€œEr zijn tal van burgerinitiatieven ontstaan in Almere. Deze initiatieven zetten we ook in de etalage. Om andere inwoners te motiveren mee te doen. Om samen de kwaliteit van de eigen woonomgeving te verbeteren.’
 
 

Ontwikkeling van recreatief uitloopgebied tussen Ermelo en Harderwijk

Op dinsdag 22 maart ondertekenen burgemeester Omta van de gemeente Ermelo en burgemeester Berends van de gemeente Harderwijk een bestuursovereenkomst voor de ontwikkeling van de Groene Zoom. Het gebied tussen de bebouwing van Ermelo en het stedelijk gebied van Harderwijk wordt de komende jaren doorontwikkeld tot een recreatief uitloopgebied.
De projecten die uitgevoerd gaan worden in de Groene Zoom moeten passen binnen de structuurvisie. Gemeenten Ermelo en Harderwijk stelden in 2010 een intergemeentelijke structuurvisie op voor de Groene Zoom. Deze visie geeft de toekomstvisie weer van beide gemeenten voor het gebied tussen Horst-Noord en Drielanden. Het gebied wordt in de visie een recreatief uitloopgebied voor bewoners van de omliggende gebieden. Bewoners van Horst-Noord en Drielanden kunnen fietsen en wandelen in een landelijk natuurgebied.
ToegankelijkerDaarvoor moet het gebied toegankelijker worden gemaakt. Op 3 maart stemde de gemeenteraad van Ermelo in met de structuurvisie. Eerder al op 20 januari sprak de raad van Harderwijk zich positief uit over de visie.
Visie eenvoudig te raadplegenDe structuurvisie is digitaal te raadplegen via de www.ruimtelijkeplannen.nl. De gemeenten Ermelo en Harderwijk hebben de visie zodanig gedigitaliseerd dat de teksten eenvoudig kunnen worden opgevraagd. Dit is de eerste keer in Nederland dat een gezamenlijke visie op deze interactieve wijze benaderbaar is gemaakt.
Bron:Gemeente Ermelo

Ontwikkeling van parkboslandschap op Radboud-campus Nijmegen

Voor de herontwikkeling van Radboud-campus in Nijmegen plant en verplant het Universitair Vastgoed Bedrijf van de Radboud Universiteit de komende weken volop bomen, om een soort van parkboslandschap van de omgeving te maken. Een landschap met gesloten delen en grazige open ruimten, met boomgroepen en vrijstaande bomen.
UVB-projectleider infra Paul van Beek vertelt dat de beplanting op de universiteit nu vrij dicht is, met voornamelijk dichte bosgebieden. Samen met een landschapsarchitect hebben we een Engels parkboslandschap ontworpen. Zo krijgen we niet alleen meer afwisseling in het landschap, maar vergroten we ook de sociale veiligheid op de campus. Het wordt veel transparanter.€
Uitdaging
De grootste uitdaging ligt op de lange termijn, aldus Van Beek. €œZo’n parkboslandschap ontstaat niet in een week. De komende jaren zullen we dunnen waar het nodig is, bomen die overschaduwd worden de ruimte geven, et cetera. Door zorgvuldig beheer ontstaat er op termijn het parkbos€.
 
125 bomen planten
Deze week gaat het UVB aan de slag in de Erasmuslaan. Daar komen 125 bomen, zoals beuken, eiken, kastanjes, esdoorns en lindes. Om de laan sociaal veiliger te maken, hebben we ook de verlichting aangepakt. Die is nu helderder en witter geworden. Ook zijn de rododendrons in de berm naar achteren geplaatst.€
Landschap herstellen
Met de herontwikkeling van Heyendaal-Zuid herstelt UVB het landschap van  weleer. œDe beplanting van de lanen in het nieuwe parkboslandschap lijkt sterk op de vroegere beplanting van Landgoed Heyendaal.€
Bron:
Radboud Universiteit Nijmegen
 

C2C-aanpak voor ontwikkeling 'stedelijke jungle' in Hong Kong

Hong Kong behoort tot de meest dichtbevolkte gebieden in de wereld met 30.000 inwoners per vierkante kilometer. Om een antwoord te geven aan de druk door overbevolking ontwikkelde de Belgische architect, Vincent Callebaut, het project ‘The Perfumed Jungle’ op basis van cradle to cradle-principes. Niet de natuur terugdringen, maar ongerepte natuur de stad binnenhalen in het territorium van een ultra-hedendaagse stad is het uitgangspunt.