Berichten

TEEB Stad: meer voordeel voor meer mensen voor minder geld

Wanneer baten het uitgangspunt vormen bij gebiedsontwikkeling levert dat meer voordeel voor meer mensen voor minder geld, beargumenteerde Ursula Kirchholtes van ingenieursbureau Witteveen+Bos tijdens de workshop TEEB Stad (The Economics of Ecosystems and Biodiversity) op de Dag van de Openbare Ruimte in Houten.

De workshop TEEB Stad werd georganiseerd door Groenkeur, HIC – promotie van groen, branchevereniging VHG, Plant Publicity Holland in samenwerking met ingenieursbureau Witteveen+Bos en TEEB Stad.

Kwaliteitsverandering
Deelnemers aan de workshop in Houten speelden een batenspel dat inzichtelijk maakt hoe maatregelen leiden tot kwaliteitsveranderingen en baten. Open kaart spelen is in dit geval een passende uitdrukking die aangeeft dat juist door samenwerking de meeste baten te beredeneren zijn. “Een maatregel kan soms verstrekkende gevolgen hebben. Verhoging van de grondwaterstand kan positief zijn voor natuur en biodiversiteit, maar hoe is dat voor de landbouw? Valt zo’n maatregel alleen goed bij natuurliefhebbers en recreanten of hebben boeren ook profijt? In sommige situaties misschien wel, in andere niet. Door mensen van buiten je eigen sector in de discussie te betrekken zie je minder snel gevolgen voor baathouders over het hoofd”, merkte een workshopdeelnemer op.

Baten berekenen 
Op het moment dat in een project alle baathouders in kaart zijn gebracht gaat het erom baten te berekenen. Een hulpmiddel daarbij is het in 2006 gepubliceerde kengetallenboek voor ecosysteembaten. “Baten worden zoveel mogelijk fysiek gemaakt en berekend in euro’s”, legde Kirchholtes uit. Hiervoor komen niet alleen grootschalige gebiedsontwikkelingsprojecten in aanmerking maar ook kleinschalige initiatieven. “Op dit moment rekenen we aan de baten van een aantal stadslandbouwprojecten in Rotterdam en Tilburg”, vertelde Kirchholtes. “En voor het CROW hebben we kengetallen opgesteld waarmee duidelijk wordt wat een goed beheer van de openbare ruimte oplevert.”

Handvat in onderhandelingen
Kirchholtes illustreerde vervolgens met de case Almelo, een van de deelnemers aan het project TEEB Stad, hoe een gemeente in de praktijk met het batenbeginsel tot nieuwe verdienmodellen komt. Hoewel het planten van bomen in de binnenstad relatief duur is, kan Almelo met de batenberekeningen aantonen dat een dergelijke maatregel om de kwaliteit van het centrum te verbeteren verantwoord is en loont. Dat biedt de gemeente een handvat in de onderhandelingen met baathouders om te investeren in groen.

Over het project TEEB Stad is het boek Groen Loont met TEEB Stad verschenen. Dit boek is door staatssecretaris Bleker van het ministerie van EL&I aangeboden aan de Tweede Kamer. Klik hier voor meer informatie over TEEB Stad »

 

Meerstad groen met minder natuur

De ecologische hoofdstructuur tussen het Zuidlaardermeer en Midden Groningen kan aangelegd worden. Ook nu de ambities voor Meerstad zijn bijgesteld, is het mogelijk 250 hectare EHS in te richten. De provincie wil snel starten. In de zomer van 2013 moet het inrichtingsplan klaar zijn.

In Meerstad is steeds gekozen voor evenveel groen (natuur) als rood (huizen). Gedeputeerde Van der Ploeg: “We willen in Meerstad meer dan gewoon mooie natuur, het wordt een duurzaam functionerend deel van de ecologische hoogstructuur. Dit kan met minder hectares nu we minder woningen bouwen, de verhouding blijft gelijk.” Rond de 250 ha EHS wordt ingericht, in plaats van de oorspronkelijke 395 ha. Het gaat om natuur buiten het zogenaamde exploitatiegebied van Meerstad.

Invulling EHS 
De EHS bij Meerstad verbindt de natuurgebieden Zuidlaardermeer (Natura 2000 gebied) en Midden Groningen. Dieren als de otter en de bever kunnen straks rondtrekken. De wettelijk beschermde heikikker krijgt een nieuw leefgebied. Door enkele percelen toe te voegen aan bestaande natuurgebieden verbetert de waterhuishouding en is nog minimaal beheer nodig. 

Scherpe keuzes
Het belang van deze natuurontwikkeling wordt onderschreven door meerdere partijen in het landelijk gebied. De gebiedscommissies Meerstad (ten noorden van A7) en Westerbroek (ten zuiden van A7) hebben de afgelopen jaren plannen gemaakt. Nu er minder geld en grond is, zullen nog enkele scherpe keuzes volgen. Medio 2013 moet het concept inrichtingsplan klaar zijn, gebaseerd op de eerder door PS besproken tracékeuze.  

Meer openbaar groen, minder hittestress in steden

In Wageningen is het op een doorsnee dag 2,4 graden warmer dan buiten de stad. ’s Zomers en ’s winters. Maar geen nood: meer groen zorgt voor verkoeling.  “Met een procent meer groenbedekking neemt het effect 0,06 graad af.” En dat is belangrijk voor stadsontwerpers.

Het verschil in temperatuur tussen stad en platteland kan op een warme zomerdag wel oplopen tot meer dan vijf graden. Meteorologen noemen dit het warmte-eiland effect (heat island effect): de stad als warm eiland op een koeler platteland. Onderzoeker Gert-Jan Steeneveld (Meterologie en luchtkwaliteit) berekende samen met collega’s en studenten het effect voor ruim twintig Nederlandse steden.

Probleem werd onderkend
Dat steden warmte vasthouden is een bekend gegeven. We houden er lange zomeravonden op warme terrassen aan over. Maar als een probleem werd die warmte in ons land tot voor kort niet gezien. “Door ons milde klimaat dacht men dat het hier wel mee zou vallen”, zegt Steeneveld. Maar klimaatverandering en een serie hete zomers heeft daar verandering in gebracht. Hittestress en wat je daartegen kunt doen zijn ‘hot’.

Verschillen zijn relatief groot
De Wageningse onderzoeker berekende een maximaal dagelijks eiland-effect door het verschil te nemen tussen de stadstemperatuur en de temperatuur van het dichtstbijzijnde KNMI-station. Wageningen komt dan op 2,4 graden, een gemiddeld warmte-eiland effect in ons land. Maar de verschillen zijn relatief groot. Rotterdam bijvoorbeeld komt tot 2,8 graden, terwijl Groningen nog niet de helft daarvan haalt. Dat komt door de locatie dicht bij zee en de sterkere wind in het noorden.
Steeneveld berekende daarnaast ook de hittestress die dat eiland-effect met zich mee kan brengen. In doorsnee valt het met die stress wel mee. De (empirische) drempel wordt zelden overschreden. Toch heeft een derde van de steden jaarlijks zeven dagen te maken met hittestress. Voor een stad als Rotterdam loopt dat zelfs op tot het dubbele aantal dagen.

Eenvoudige oplossing: meer groen
Het goede nieuws is dat er een eenvoudige remedie is tegen hitte: meer groen. Steeneveld toont keihard aan dat er een lineair verband is tussen groen en warmte-eiland effect. “Met een procent meer groenbedekking neemt het effect 0,06 graad af.”  En dat is belangrijk voor stadsontwerpers. Steeneveld: “Die hebben twee elementen om mee te sturen: water en groen. Het effect van water hebben we ook onderzocht, maar dat is minder duidelijk.”

Bebouwing
Dat steden warmte vasthouden heeft onder meer te maken met de bebouwing. Door hoge en dichte bebouwing kan minder warmte rechtstreeks weg. Steden met hoge bevolkingsdichtheid hebben daardoor meer te maken met het warmte-eiland effect. Dat heeft overigens ook een keerzijde: hoge gebouwen zorgen ’s ochtends voor een koelere stad.

Eerste keer in kaart gebracht
Steeneveld is de eerste die het eiland-effect voor Nederlandse steden in kaart bracht. Daarvoor gebruikte hij gegevens van amateurmeteorologen. Noodgedwongen, want officiële weerstations in steden zijn er nauwelijks. Het KNMI meet niet in steden. Amateurs wel, en meestal met dure professionele apparatuur en over een lange tijd. Die amateurgegevens zijn dus een uitkomst. 

 

Bron:
Resource WUR

——————————————————————————–

Deze website is powered by Plant Publicity Holland, Groenforum Nederland en wordt mogelijk gemaakt door Productschap Tuinbouw.
 
 

 

 

 

 

 

 
 

Dag van het Park trekt minder bezoekers

De zesde editie van de Dag van het Park heeft zondag 100.000 bezoekers getrokken. Dat heeft de ANWB, die de dag samen met de Bomenstichting organiseerde, zondag gemeld.

In 2009 trok de Dag van het Park nog 120.000 mensen. Toch spreekt de ANWB, ondanks de regen en storm in delen van het land, van ,,een zeer geslaagde dag. De meeste mensen lieten zich niet door het slechte weer afschrikken en hebben genoten van het programma”, stelt de woordvoerster.

 

 

 

 

 


Bron:
De Pers

 

Alphen aan den Rijn plant minder bomen dan gepland

Het aantal bomen in Alphense woonwijken neemt steeds verder af. Terwijl de gemeenteraad twee jaar terug besloot dat er veel méér bomen moesten bijkomen.

In de laatste twee winters zijn er 150 bomen minder geplant dan er bij werkzaamheden zijn weggehaald. Dit jaar stijgt dat aantal volgens de planning naar 226 bomen minder. Zo blijkt uit de antwoorden van het college op vragen van Dick Kalkman (PvdA). Hij wilde die cijfers zien omdat de gemeenteraad het college de opdracht had gegeven om ’waar mogelijk’ juist bomen bij te planten. Dat zou betekenen dat er vele honderden bomen bij zouden komen. Niet alleen goed tegen fijnstof en voor de gezondheid van mensen, maar ook het woongenot hangt voor Alphenaren sterk samen met groen in de woonwijken.

Opdracht is gewoon niet uitgevoerd
“Er is daarvoor niks simpeler dan bomen planten, dat kost ook geen zak. Maar die opdracht is dus gewoon niet uitgevoerd’’, aldus Kalkman, die maar zelden zulke harde kritiek uit op het gemeentebestuur maar nu spreekt van ’tranentrekkende antwoorden’. “Ze zijn juist hartstikke actief bezig om bomen weg te halen, het is belachelijk. Ze doen wel alsof het goed gaat, maar iedereen in Alphen klaagt over het verdwijnen van groen. Het ligt niet aan de ambtenaren hoor, maar de wethouder moet ze aansturen.’’

Aantal bomen neemt toe in nieuwe wijken
In totaal neemt het aantal bomen in Alphen overigens toe, maar die bomen komen alleen in nieuwe wijken. Kalkman: “Helaas onvoldoende om de algemene achteruitgang te keren en een schrale troost voor de Alphenaar die de bomen uit zijn wijk ziet verdwijnen.”

Bron:
Alphen cc

 

Minder groen in compacte steden

Het wonen in de stad is door bewust overheidsbeleid onaantrekkelijk geworden. Dit stelt NWO-onderzoeker Jasper Dekkers vast. Hij doelt hiermee op de ‘compacte stad’ met dichte bebouwing in de stad en veel groen tussen de steden. Volgens de promovendus  gaat dit ten koste van het groen in de stad.

Dekkers stelt vast dat de  doelstelling door de beleidsmakers wordt gehaald, maar ze hechten minder waarde aan de negatieve neveneffecten. Een van deze negatieve effecten is dus dat compacte steden minder groen zijn. Terwijl uit Dekkers’ onderzoek blijkt dat huizen met groen in de omgeving aantrekkelijker gevonden worden. Ook is de bewoner bereid om daarvoor meer te betalen.

Parkachtig landschap
Dekkers analyseerde de relatie tussen marktprijzen op de grondmarkt, het ruimtegebruik en ruimtelijke beleid. Hierna vroeg hij zich af of het niet verstandiger is om een meer parkachtig landschap te ontwikkelen waarbij het rurale gebied verweven raakt met het stedelijk gebied en meer een recreatieve functie krijgt?

Dekkers promoveert op vrijdag 19 februari aan de Vrije Universiteit.

Lees hier het volledige bericht »

Bron:
NWO

Minder stress en meer sociale steun in groene leefomgeving

Bewoners van groene wijken voelen zich gezonder, minder gestrest, veiliger en minder eenzaam dan bewoners van wijken met weinig groen. Daarom draagt groen in de leefomgeving bij aan een goede gezondheid.
Concreet ligt het huisartsenbezoek in groene buurten lager dan elders. Anders dan verwacht, bewegen bewoners van groene buurten niet meer dan bewoners van buurten met weinig groen. Dat geldt niet voor jongeren van 12-17 jaar. Die halen in groene buurten vaker de bewegingsnorm dan hun leeftijdsgenoten in minder groene buurten.

‘Natuur als Kuur’
Deze nieuwe onderzoeksresultaten werden gepresenteerd op het symposium Natuur als Kuur€™. Het Kenniscentrum Recreatie en het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit organiseerden dit symposium als afsluiting van de Groene maand van IVN en het vierjarige onderzoeksprogramma Vitamine G€™ van Nivel en Wageningen UR/Alterra.
Allerlei initiatieven
Vertegenwoordigers van de natuur- en gezondheidsector wisselden onderzoeksgegevens en praktijkkennis uit. In de praktijk worden al allerlei initiatieven ontplooid. Staatsbosbeheer gaat bijvoorbeeld samen met de gezondheidssector bewegingsprogramma’€™s aanbieden. GG&GD Utrecht maakt samen met de Dienst Stadsontwikkeling wijken gezonder en beweeg vriendelijker. In de nieuwe wijk Rijnenburg komt een fijnmazig langzaam verkeersnetwerk. Krachtwijk. Overvecht krijgt nieuw ingericht groen, verbonden met wandel- en fietsroutes, een beweegpark bij het zorgcentrum en EU subsidie voor speelstraten. Om het herstel van patiënten te bevorderen, beschikt het nieuwe Meander Medisch Centrum in Amersfoort straks over veel groen binnen en buiten. En in het kader van de vergrijzing en klimaatverandering wees Arno Vlooswijk van Trees for Grannies op het belang van verkoelend groen voor ouderen op ‘pantoffelafstand’€™.
‘Maak meer werk van groen’
IVN-directeur Jelle de Jong riep instanties op meer werk te maken van groen, nu opnieuw wetenschappelijk is bewezen dat mensen natuur nodig hebben om lichamelijk en geestelijk beter te functioneren. De onderzoekers pleitten voor meer fundamenteel onderzoek naar de stressreducerende en bewegingstimulerende effecten van de natuur. Ook willen zij meer onderzoek naar de effectiviteit van zorgboerderijen, schooltuinen, etc. en de invloed van de kwaliteit van groen op de gezondheid. Gezien het maatschappelijke belang gaf het ministerie van  LNV aan zich te blijven inzetten voor de versterking van de relatie tussen groen en welzijn.
Bron:
Kenniscentrum Recreatie