Berichten

TEEB Stad: meer voordeel voor meer mensen voor minder geld

Wanneer baten het uitgangspunt vormen bij gebiedsontwikkeling levert dat meer voordeel voor meer mensen voor minder geld, beargumenteerde Ursula Kirchholtes van ingenieursbureau Witteveen+Bos tijdens de workshop TEEB Stad (The Economics of Ecosystems and Biodiversity) op de Dag van de Openbare Ruimte in Houten.

De workshop TEEB Stad werd georganiseerd door Groenkeur, HIC – promotie van groen, branchevereniging VHG, Plant Publicity Holland in samenwerking met ingenieursbureau Witteveen+Bos en TEEB Stad.

Kwaliteitsverandering
Deelnemers aan de workshop in Houten speelden een batenspel dat inzichtelijk maakt hoe maatregelen leiden tot kwaliteitsveranderingen en baten. Open kaart spelen is in dit geval een passende uitdrukking die aangeeft dat juist door samenwerking de meeste baten te beredeneren zijn. “Een maatregel kan soms verstrekkende gevolgen hebben. Verhoging van de grondwaterstand kan positief zijn voor natuur en biodiversiteit, maar hoe is dat voor de landbouw? Valt zo’n maatregel alleen goed bij natuurliefhebbers en recreanten of hebben boeren ook profijt? In sommige situaties misschien wel, in andere niet. Door mensen van buiten je eigen sector in de discussie te betrekken zie je minder snel gevolgen voor baathouders over het hoofd”, merkte een workshopdeelnemer op.

Baten berekenen 
Op het moment dat in een project alle baathouders in kaart zijn gebracht gaat het erom baten te berekenen. Een hulpmiddel daarbij is het in 2006 gepubliceerde kengetallenboek voor ecosysteembaten. “Baten worden zoveel mogelijk fysiek gemaakt en berekend in euro’s”, legde Kirchholtes uit. Hiervoor komen niet alleen grootschalige gebiedsontwikkelingsprojecten in aanmerking maar ook kleinschalige initiatieven. “Op dit moment rekenen we aan de baten van een aantal stadslandbouwprojecten in Rotterdam en Tilburg”, vertelde Kirchholtes. “En voor het CROW hebben we kengetallen opgesteld waarmee duidelijk wordt wat een goed beheer van de openbare ruimte oplevert.”

Handvat in onderhandelingen
Kirchholtes illustreerde vervolgens met de case Almelo, een van de deelnemers aan het project TEEB Stad, hoe een gemeente in de praktijk met het batenbeginsel tot nieuwe verdienmodellen komt. Hoewel het planten van bomen in de binnenstad relatief duur is, kan Almelo met de batenberekeningen aantonen dat een dergelijke maatregel om de kwaliteit van het centrum te verbeteren verantwoord is en loont. Dat biedt de gemeente een handvat in de onderhandelingen met baathouders om te investeren in groen.

Over het project TEEB Stad is het boek Groen Loont met TEEB Stad verschenen. Dit boek is door staatssecretaris Bleker van het ministerie van EL&I aangeboden aan de Tweede Kamer. Klik hier voor meer informatie over TEEB Stad »

 

Mensen die wonen in niet groene omgeving gaan vaker op vakantie

Mensen die in een niet al te groene omgeving wonen, lijken dat te compenseren door meer op vakantie te gaan. In totaal gaat het om 20 miljoen extra overnachtingen.

Dat schrijven onderzoekers van Wageningen, Groningen en het Planbureau voor de Leefomgeving in de online versie van Landscape and Urban Planning. De onderzoekers vonden een opmerkelijk groot verband tussen het aantal overnachtingen buiten de deur en de wandelmogelijkheden in de eigen omgeving.

Randstad kent grootste tekorten
Niet iedereen heeft evenveel mogelijkheden om dichtbij huis groen te wandelen of fietsen. Op het platteland is nou eenmaal meer groen dan in en om de grote steden. Dat zogeheten recreatief tekort kun je (met een model) berekenen. Onderzoeker Sjerp de Vries (Alterra, Centrum Landschap) heeft dat gedaan. Het resultaat is enigszins voorspelbaar: de grootste tekorten zijn in de Randstad. Veruit het grootste deel van ons land heeft geen tekort.

Duidelijk relatie
Interessanter werd het toen De Vries en collega’s de gegevens naast het vakantiegedrag van mensen gingen leggen. Dan blijkt er een duidelijke relatie tussen elders overnachten en de grijsheid van de eigen omgeving. Nederlanders die het meest grijs wonen, gaan jaarlijks gemiddeld twintig procent (vier nachten) meer op vakantie dan zij die groen wonen. Een gemiddelde Nederlander is jaarlijks twintig nachten op vakantie. De Vries is ‘verrast’ door het effect, dat sterker is dan hij had verwacht. Hij verklaart het effect door compensatiegedrag. Een plausibeler verklaring is er eigenlijk niet. Maar hij houdt nog wel een kleine slag om de arm. “We weten namelijk niet zeker waar die extra overnachtingen plaats vinden. Als het om stedentripjes gaat, dan kun je dus die conclusie niet trekken.”

Welzijnstekort
De extra overnachtingen kun je volgens de onderzoekers ook interpreteren als een welzijnstekort als gevolg van het wonen in een te grijze omgeving. Over heel Nederland gaat het om twintig miljoen extra overnachtingen, goed voor €500 miljoen. De vraag is of zo’n welzijnstekort erg is. De Vries: “Het is maar hoe je er tegen aan kijkt. Er profiteert natuurlijk altijd iemand van die extra overnachtingen. Voor het milieu is die extra vakantiemobilitiet niet goed.”

Randstedelingen recreëren minder  in groen
Het is volgens De Vries ook maar de vraag of het welzijnstekort volledig wordt gecompenseerd. “Er zijn waarschijnlijk ook mensen die niet in staat zijn het met extra vakantie te compenseren. En dat kan gevolgen hebben voor hun band met de natuur en het draagvlak voor natuurbeleid. Uit ander onderzoek is bijvoorbeeld bekend dat Randstedelingen dertig procent minder recreëren in het groen. Dat geeft te denken.”

Bron:
Resource – Wageningen

Groen zorgt ervoor dat mensen elkaar ontmoeten en beter leren kennen

Uit de toekomstvisie over de wijk Boswinkel in Enschede blijkt dat een groene omgeving met duidelijke gebruiksmogelijkheden in het openbaar groen ervoor zorgt dat de bewoners van de wijk elkaar meer gaan ontmoeten en elkaar dus beter leren kennen.

In de visie ‘Boswinkel duurzaam en vitaal’ staat het volgende omschreven: “Het vergroten van de gebruiksmogelijkheden van de openbare ruimte maakt een beweging van ‘kijkgroen’ naar ‘doegroen’ mogelijk. Zo kan onderscheid worden gemaakt in groen om in te spelen, om in te bewegen, om in te ‘tuinieren’, om in te ontmoeten en om in rust te genieten”.

Sociale cohesie vergroten
Verder staat er in de visie dat de kwaliteit van de groenstructuur diverse mogelijkheden biedt om activiteiten te organiseren die de sociale cohesie en het welzijn vergroten. Bewoners worden uitgenodigd om hiervan gebruik te maken en zo mogelijk gefaciliteerd om initiatieven te ontplooien.

Wijk Boswinkel
De wijk Boswinkel in Enschede is eind jaren ’50 gebouwd. Het oostelijk deel dat ook bekendstaat als Kotman-west kwam in een onderzoek door NRC-Handelsblad naar voren als een van de armste wijken van Nederland. Het werd gebouwd door verschillende woningcorporaties en bestaat uit portiekflats met daartussen rijtjes laagbouw.

Download hier de visie »

Bron:

  • Visie Boswinkel
  • Gemeente Enschede
     
     

Betekenis van groen voor mensen in Prachtwijken

In het kader van het programma Jeugd & Groen van de Raad voor het Landelijk Gebied, heeft de Raad aan TLU landschapsarchitecten gevraagd om een verkenning te doen voor dit onderwerp in de zogenaamde prachtwijken. In deze verkenning is gericht gekeken naar de betekenis van groen en openbare ruimte in aandachtswijken en naar mogelijkheden om, door middel van groen, ontmoeting van bewoners te stimuleren. Centraal in deze verkenning stonden de opgroeiende kinderen in de wijken. Kinderen en jongeren groeien op met de buurkinderen, hebben hun vriendjes van school in de buurt, komen elkaar op straat en op het schoolplein tegen. Voor hen is het cruciaal, dat de omgeving uitnodigend is, mogelijkheid tot verplaatsen geeft en veilig en inspirerend is.

Volledige informatie:
Lees hier het rapport

Ook interessant:
Prachtwijken, burgerparticipatie, kinderen

Bron:
Raad voor het Landelijk Gebied
TLU Landschapsarchitecten

De kroon op het werk Werken aan het juiste klimaat voor mensen en bomen

Onder de titel “De kroon op het werk” is een informatief een aantrekkelijk boekje verschenen. In het boekje wordt stil gestaan bij het belang van een gezond klimaat voor de mensen en voor de bomen. Daarnaast wordt inzicht gegeven in de verschillende functies van bomen, de kosten van verzorging en de baten. Er wordt een pleidooi gehouden voor een noodzakelijke klimaatsverandering richting een economisch klimaat waarin alle functies van de natuur in het algemeen en bomen in het bijzonder op hun juiste waarde worden geschat.

Volledige informatie:
Lees hier het persbericht
U kunt hier deze brochure bestellen

Ook interessant:
Klimaat, economie, openbaar groen

Bron:
Plant Publicity Holland
Vereniging van Hoveniers en Groenvoorzieners
Kenniscentrum triple E

Mensen over bomen

Het aantal klachten over bomen in de stad is de afgelopen tien jaar toegenomen. Tegelijkertijd is ook het aantal initiatieven voor behoud en aanplant van bomen gegroeid. Dat blijkt uit een onderzoek dat de Wetenschapswinkel van Wageningen UR voor de Bomenstichting uitvoerde. Voor dit onderzoek is een enquête gehouden onder 64 gemeenten, waaruit naar voren komt dat het zinvol is om burgers concrete informatie te geven over bomen en groen, en over participatief onderhoud en gebruik van natuur in de stad. Bovendien blijkt dat burgerparticipatie een positieve invloed heeft op de houding van burgers ten opzichte van bomen

Groen voor alle mensen

Doel van het onderzoek is het geven van een overzicht van onderzoeken die de stelling ondersteunen dat een groene leefomgeving economische waarde heeft. In het rapport is een onderscheid gemaakt in vijf thema’s die elk in een apart hoofdstuk worden behandeld. In het hoofdstuk Algemeen is de literatuur opgenomen die naar de mening van de auteur van dit rapport niet onder te verdelen was bij de andere thema’s. Twee aspecten staan in de thema’s centraal. De te realiseren besparingen in maatschappelijke kosten en de mogelijke opbrengsten van investeringen in een groene leefomgeving. De thema’s zijn Groen en Gezondheid, Groen en Werken; Groen en Wonen; Groen en Recreatie en Groen en Veiligheid.