Nieuwe Richtlijn Bomen Effect Analyse

Vandaag wordt de nieuwe richtlijn Bomen Effect Analyse (BEA) gepresenteerd in Apeldoorn. De Bomen Effect Analyse werd in 2003 door de Bomenstichting geïntroduceerd als modelbeoordeling. Het stelt professionals in staat om – bij werkzaamheden en activiteiten in de openbare ruimte – de effecten ervan op bomen in kaart te brengen. De modelbeoordeling werd veel gebruikt.
De werkwijze bij het ontwerpen en uitvoeren van projecten in de buitenruimte is echter in de afgelopen jaren ingrijpend veranderd. Reden voor opdrachtgevers en -nemers om de Bomenstichting te vragen de BEA te actualiseren. De Bomenstichting heeft in nauwe samenwerking met de CROW, aan dit verzoek voldaan. Het resultaat is ‘de Richtlijn BEA’ die tijdens de Boominfodag op 16 mei in Apeldoorn wordt gepresenteerd.
Bouwstenen
De Richtlijn BEA maakt een objectieve, transparante afweging mogelijk. Op basis van 12 ‘bouwstenen’ wordt volgens een vast patroon informatie verzameld. Op basis daarvan wordt bepaald wat de gevolgen van de geplande activiteiten zijn voor bomen. Ook wordt vastgesteld wat er nodig is om bomen in goede conditie te houden. Vast onderdeel is het benoemen van alternatieven waardoor behoud voor de toekomst mogelijk is en de kwaliteit van de boom kan verbeteren.
 Bestellen
De gedrukte versie van de Richtlijn BEA is te bestellen bij de Bomenstichting. De prijs bedraagt tot 1 juni € 20, daarna € 27,50. Vanaf medio mei 2019 maakt de Richtlijn BEA deel uit van de CROW-Kennismodule Bomen.
BEA_infographic_DEF
 

Politiek onderkent belang van leefbare, groene steden

Tweede Kamer steunt landelijk programma ‘natuur inclusieve steden’
De Groene Stad is zeer verheugd dat de motie van Jacco Geurts (CDA) – ondersteund door D66 en de CU – met een ruime meerderheid is aangenomen in de Tweede Kamer.
Geurts pleit voor de totstandkoming van een landelijk programma ‘natuur inclusieve steden’. De gevolgen van de verstedelijking voor de natuur moet meer aandacht krijgen. Het gaat daarbij om de bouw van nieuwe woningen, maar ook om bestaande wijken. Er moet meer aandacht worden gegeven aan groen in de straten. Bij het opstellen van het programma moeten volgens Geurts steden, provincies, natuurvrijwilligers en het ministerie van Binnenlandse Zaken en Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit samen gaan werken.
Achtergrond van de motie is het feit dat in de afgelopen decennia steeds meer landbouwgrond en natuur is opgeofferd om de bevolkingsgroei, vestiging van bedrijven en aanleg van wegen op te vangen. Tussen 1950 en 2016 is zo’n 550.000 hectare grond aan de landbouw onttrokken. In een studie van de Universiteit van Amsterdam is onlangs vastgesteld dat vanaf 2003 alleen al binnen de A10 Ring al zo’n 550 voetbalvelden aan natuur is verdwenen.
Geurts: ‘Dat is ongehoord veel en krijg je ook nooit meer terug. Steden pakken hun verantwoordelijkheid niet. Als dit zo doorgaat, verandert ons land steeds meer in een Stenen Stad. Er is een grote behoefte en noodzaak om flink bij te bouwen, maar die woonwijken moeten ook leefbaar zijn. Hou die natuur dicht bij mensen, dat is bovendien hartstikke gezond. Daarom wordt het hoog tijd dat de minister de regie pakt.’
In de landbouw wordt steeds meer rekening gehouden met de natuur. Ook in de steden moet dat gebeuren. ‘Groen’ moet in de plannen worden opgenomen, er is veel kennis over welke planten en bomen geschikt zijn voor bermen en plantsoenen. Daarmee gewapend moeten we streven naar het behoud van biodiversiteit en – liever nog – naar uitbreiding van het aantal soorten planten en dieren.
Volgens de indieners van de motie moet er ook in de steden meer worden gekeken hoe we ruimte houden voor de natuur. De bevolking groeit door richting de 20 miljoen. Om de natuur ‘dichtbij te houden’ moeten we gericht nagaan hoe dat in onze steden kan worden ingepast. Dat heeft niet alleen positieve effecten als het gaat om het tegengaan van wateroverlast of luchtvervuiling, maar ook voor de leefbaarheid.
De motie die Geurts indiende voor meer natuur in de steden kreeg een positief oordeel van LNV-minister Schouten en werd met een ruime meerderheid van stemmen aangenomen. Hierdoor zijn nu de ministeries van Binnenlandse Zaken en van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit aan zet.

SAVE THE DATE! Politiek en praktijk komen op 6 februari a.s. samen

SAVE THE DATE! Politiek en praktijk komen samen op De Groene Stad Charta Bijeenkomst in de Tweede Kamer. Spreker is o.a. het CDA Tweede Kamerlid Jacco Geurts
Wanneer? Woensdag 6 februari 2019 van 15.00 tot 17.30 uur.
Waar? Internationaal Perscentrum Nieuwspoort in het Tweede Kamergebouw in Den Haag.
Eén van de activiteiten van stichting De Groene Stad is dat ze zich als kennisplatform richt op de beïnvloeding van politiek en bestuur. Dat doen we richting gemeenten en provincies, maar ook op landelijk niveau. Met regelmaat brengen we het belang van ‘natuurlijk groen’ onder de aandacht van Kamerleden en hun beleidsmedewerkers.
Een actueel thema is natuurinclusief bouwen. De Groene Stad pleit hier al langer voor. Achtergrond is natuurlijk de grote uitdaging om bij een groeiende bevolking voldoende nieuwe woningen te bouwen, maar tegelijkertijd de leefbaarheid van de steden op peil te houden en de landelijke gebieden te ontzien. De Groene Stad vindt het van groot belang dat we de steden leefbaar houden terwijl het gebruik intensiever wordt.
De Groene Stad Charta bijeenkomst zal plaatsvinden in Nieuwspoort op woensdag 6 februari van 15.00 tot 17.30 uur. Het programma is nog niet definitief, maar zeker is dat Tweede Kamerlid Jacco Geurts zal spreken. We zijn in overleg met andere sprekers en gasten van ministeries, steden, provincies en uit de vastgoedsector. De rol van stichting De Groene Stad is om kennis vanuit de wetenschap en praktijk te vertalen in suggesties voor nieuw beleid van gemeenten, provincies en de Rijksoverheid. Belangenbehartiging en lobby dus. Jazeker, maar altijd gebaseerd op een solide fundament van inhoudelijke argumenten.
Motie Geurts
De Groene Stad was zeer verheugd dat begin november de motie van Jacco Geurts (CDA) – ondersteund door D66 en de CU – met een ruime meerderheid werd aangenomen door de Tweede Kamer. Geurts pleit voor de totstandkoming van een landelijk programma ‘natuurinclusieve steden’. De gevolgen van de verstedelijking voor de natuur moet meer aandacht krijgen. Het gaat daarbij om de bouw van nieuwe woningen, maar ook om bestaande wijken. Er moet meer aandacht worden gegeven aan groen in de straten. Bij het opstellen van het programma moeten volgens de motie Geurts steden, provincies, natuurvrijwilligers en de meest betrokken ministeries samen gaan werken.
Aanwezig zijn op 6 februari in Den Haag? Dat kan maar laat het ons wel even weten via een emailbericht want er zijn beperkt aantal plaatsen. Stuur een bericht naar info@degroenestad.nl en u krijgt van ons een bevestiging.

Omgevingswet helpt 'Groen' positief inzetten voor een gezondere bevolking

Raad Leefomgeving en Infrastructuur: nieuwe wet biedt kansen
Omgevingswet helpt ‘Groen’ positief inzetten voor een gezondere bevolking. Vanaf 2021 zal, als tijdig alle politieke en budgettaire hobbels worden overwonnen, het ruimtelijk beleid en de ruimtelijke ordening in Nederland worden geregeerd door de nieuwe Omgevingswet. De Raad Leefomgeving en Infrastructuur (RLI), het belangrijkste adviesorgaan van de overheid op dit terrein, vindt dat die kans moet worden aangegrepen om gezondheidswinst te boeken. De overheid moet niet alleen schade aan de gezondheid van de bevolking helpen voorkomen, bijvoorbeeld door het stellen en handhaven van milieunormen in stedelijke gebieden, maar ook positief de gezondheid bevorderen door het creëren van een gezonde leefomgeving.
De Raad hanteert in zijn rapport ‘De stad als gezonde habitat’ dan ook een ruime definitie van het begrip ‘gezondheid’: niet alleen de afwezigheid van ziekte, maar ook mentaal en sociaal-maatschappelijk welzijn, bijvoorbeeld doordat mensen meer regie krijgen over hun eigen leven. Een groene omgeving biedt ruimte voor bewegen, ontmoeten en ontspannen, aldus de RLI.
De Raad bepleit vergroening van het stedelijk gebied zelf en het aanleggen van ‘groene’ verbindingsstroken tussen stedelijke gebieden en de natuur. Bovendien kunnen regels en ruimtelijke randvoorwaarden eraan bijdragen dat de inwoners worden gestimuleerd tot gezond gedrag: fietsen, wandelen, sport – in plaats van autorijden. ‘Het gaat om het creëren van een leefomgeving die uitnodigt tot gezond gedrag’, aldus de RLI. Zo kunnen, met de nieuwe Omgevingswet in de hand, met de inzet van ‘groen’ verschillende doelen tegelijk worden gediend: klimaatdoelstellingen, de transitie naar duurzame energie en duurzame mobiliteit, groene verstedelijking, betere waterberging in geval van extreme regenval. Nadrukkelijk wijst de RLI erop dat al deze positieve ruimtelijke ontwikkelingen ook bijdragen aan de kwaliteit van Nederland als vestigingsland voor (internationale) ondernemingen en instellingen.
Als voorbeelden van het benutten van ruimtelijke ordening ten behoeve van de gezondheid noemt de RLI onder meer het inzetten van groen in, rondom en op redelijk bereikbare afstand van de steden. In de stad zelf zal moeten worden gestreefd naar afwisseling van bebouwing en groen en naar groene verbindingen tussen de stad en de groene verbindingen in het buitengebied.
 

De Nationale Adaptatie Strategie 2018/2019

Op 4 april 2018 heeft de minister van Infrastructuur en Waterstaat, Cora van Nieuwenhuizen Wijbenga, samen met de bewindslieden van Binnenlandse Zaken, Medische Zorg en Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit het Uitvoeringsplan 2018-2019 Nationale Klimaatadaptatie Strategie (UPNAS) aangeboden aan de Tweede Kamer. Het UPNAS omvat het hele klimaatadaptatiebeleid voor Nederland voor de komende jaren. In dit artikel vindt u informatie over de inhoud van de UPNAS, toegespitst op de rol die ‘groen’ kan spelen voor de klimaatbestendigheid in stedelijke omgevingen.
De voorloper NAS-2016
De voorloper van de UPNAS 2018-2019 is de Nationale Klimaatadaptatiestrategie 2016. Daarin werden de zes urgente klimaatrisico’s van Nederland benoemd en in kaart gebracht:

  1. Mensen ervaren meer hittestress;
  2. Vitale delen en kwetsbare functies vallen vaker uit;
  3. Er ontstaat regelmatig oogstschade in de land-en tuinbouw;
  4. Biodiversiteitsverlies door verschuiving en verandering in klimaatzones;
  5. Gezondheidsverlies en/of arbeidsverlies door een toename in infecties en exotische ziektes;
  6. Cumulatieve effecten.

Doel en uitdagingen van UPNAS 2018-2019
Het doel van het UPNAS is dat het klimaatadaptatie beleid en de uitvoering ervan overgenomen worden door maatschappelijke organisaties, ondernemingen en overheden. Daarbij is het van belang dat de UPNAS de bewustwording van vele partijen bevordert en dat die partijen samen de kennis vergroten over klimaatadaptatie. Deze investeringen in klimaatadaptatie zijn noodzakelijk voor een toekomstige gezonde, veilige en vitale Nederlandse samenleving. Denk bijvoorbeeld aan de waterproblematiek door de stijgende zeespiegel of door de vaak voorkomende extreme neerslag. Ook hogere temperaturen en drogere zomers vragen om beheersmaatregelen. Het eerste, de waterproblematiek, is een bekend probleem, waarvoor het achtste Deltaprogramma (2018) is opgesteld. Maar de nieuwe klimaatrisico’s, de hogere temperaturen en drogere zomers, ook wel de hittestress genoemd, vragen aandacht. Zij schaden de volksgezondheid en vergroten de kans op ziektes en infecties.
Verscheidene gevolgen van de klimaatveranderingen zijn in kaart gebracht (NAS 2016), met de in de UPNAS toegevoegde water- en warmteoverlast in gebouwde omgevingen. De aanpak van de klimaat uitdagingen wordt in UPNAS 2018-2019 verdeeld over zes speerpunten:

  1. Hittestress:
  2. Infrastructuur;
  3. Landbouw;
  4. Natuur;
  5. Gebouwde omgeving;
  6. Samen werken aan provinciale en regionale strategieën en visies.

Welke rol kan groen spelen in klimaatadaptatie?
De algemene strekking van het UPNAS is dat er samen wordt geïnvesteerd in praktijk, beleid en onderzoek naar klimaatadaptatie. Meer groen op daken of in openbare ruimtes kan bijvoorbeeld helpen bij het beheersen van de urgente klimaatrisico’s in bebouwde omgevingen. De steeds warmere en drogere weersomstandigheden beïnvloeden de basisbehoefte van de mens aan verkoeling en een leefbare woon-en werkomgeving. Ook de gezondheid van de mens wordt nadelig beïnvloed door de warmere lucht, hierdoor ontstaat een toename van zomersmog in combinatie met CO2-uitstoot. Dit gezondheidsrisico kan beheerst worden door het planten van groen, bomen en heesters. Die filteren het fijnstof en zorgen voor een schonere lucht.
Bronnen:
Nieuwenhuizen Wijbenga, C. (2018, 4 april). Aanbiedingsbrief bij Uitvoeringsprogramma 2018-2019 Nationale Klimaatadaptatiestrategie. Den Haag
Ministerie van IenW. (2018 maart). Uitvoeringsprogramma 2018 – 2019 Nationale klimaatadaptatiestrategie (NAS). Den Haag.
Ministerie van IenM. (2016 december). Nationale klimaatadaptatiestrategie 2016 (NAS). Den Haag.
 

Themabijeenkomst Groene Verstedelijking

 
Tot voor kort waren ‘stad’ en ‘groen’ elkaars tegengestelden. Maar dat beeld is aan het veranderen. Stap voor stap vinden we een weg om verstedelijking en vergroening met elkaar te verbinden.
Het besef van het belang van groen groeit snel. We realiseren ons steeds meer dat we dat moeten verankeren in beleid. Het werk van stichting De Groene Stad is niet langer een toekomstvisie of ideaal. Kennis van de relatie ‘groen en mens’ landt steeds meer in beleid, in de manier waarop overheden willen werken aan vergroening van de stedelijke omgeving. Wij – en daar vinden de provincie Zuid-Holland en De Groene Stad elkaar – zien de duurzame verstedelijkingsopdracht als een kans om tegenstellingen te overbruggen. Een trendbreuk die ruimte schept voor onze gezamenlijke ambitie om groen ‘integraal mee te nemen’ in de planvorming.
De Groene Stad ondersteunt overheden en bedrijven die met de groene verstedelijkingsopgave aan de slag gaan. Dat doen we door ze te inspireren, maar ook bijvoorbeeld door een actueel overzicht te publiceren van relevant wetenschappelijke onderzoek.
Op de themabijeenkomst Groene Verstedelijking maakt u als eerste kennis met de factsheets met daarin actuele samenvattingen van bestaande onderzoeken naar ‘de meerwaarde van groen’. Thema’s zijn ‘groen + wonen’, ‘groen + leren’, ‘groen + herstellen’ en ‘groen + werken’. Ze kwamen tot stand in het kader van het programma De Groene Agenda.
 
Presentaties
Om dit feestelijke moment te markeren zijn er presentaties van Dr. Wim Timmermans over ‘De stad als biotoop’, van landschapsarchitect Niek Roozen die spreekt over ‘verstedelijking en natuur’ en van Arie Cees de Jong, manager Stadsbeheer van de gemeente Zoetermeer. Hij spreekt over ‘de praktijk van het groenbeleid in verstedelijkt gebied’. In het bijgesloten programma vindt u er meer over.
Samenwerking
De rol van gastheer die de provincie op zich neemt, markeert de voorgenomen samenwerking tussen De Groene Stad en de provincie Zuid-Holland rond het thema Groen en Verstedelijking.

U bent welkom in de Statenzaal van het Provinciehuis aan de Zuid-Hollandlaan vanaf 13.30 uur. Het officiële deel begint om 14.00 uur en duurt tot 16.00 uur. Tijdens de bijeenkomst is er ruimte is voor vragen aan de sprekers. Tussen 16.00 en 17.00 uur is er gelegenheid om in een informele setting na te praten met sprekers en kennis te maken met de aanwezigen.
Uw aanwezigheid stellen we op prijs
Het bestuur van De Groene Stad nodigt u hierbij van harte uit om deze bijeenkomst bij te wonen. U kunt zich aanmelden voor deze bijzondere themabijeenkomst via info@degroenestad.nl .