Berichten

Bronovo Beweegtuin – fitness in de buitenlucht voor senioren

Als iedereen regelmatig zou bewegen zouden we ons fitter, gezonder en mentaal beter voelen. Dat geldt voor jongeren, maar zeker ook voor zestigplussers. Bij MCH-Bronovo in Den Haag wordt in april 2016 een zogenaamde beweegtuin geopend. De beweegtuin is bedoeld voor patiënten van het ziekhuis maar ook de senioren uit de buurt zijn van harte welkom en kunnen hier in de buitenlucht hun conditie opkrikken, hun spieren versterken of motoriek verbeteren.
In de ´speeltuin voor senioren´ komen eenvoudige toestellen te staan. Veel ouderen hebben door hun leeftijd, alsmede door lichamelijke en psychische gebreken een begrenzing in hun beweegmogelijkheden. Vaak is het echter zo dat er nog veel winst te behalen is. Naast dat beweging goed is voor de gezondheid heeft het samen bewegen ook eens een sociaal aspect.
Initiatief
Vanuit Bronovo kwam het initiatief van fysiotherapeut Rik van Hooff. In samenwerking met leverancier en speeltuinontwerper Yalp is gekeken naar het type toestellen dat gebruikt kan worden. Vervolgens is de Enk Groen en Golf benaderd voor het uitwerken van een ontwerp voor de tuin.
Een belevingstuin
De Enk heeft gekozen voor een belevingstuin. Niet alleen moeten de toestellen uitnodigen tot bewegen maar ook de omgeving van de tuin is hierin heel belangrijk. Kleur, belevingswaarde, biodiversiteit en afwisseling in het ontwerp zorgen ervoor dat de mensen worden uitgenodigd om te gaan bewegen op de toestellen.
Een beweegtuin heeft zowel een preventieve functie om ouderen gezond te houden, als een revaliderende functie. Volgens dhr. Van Hooff herstellen ouderen na een ingreep sneller als ze aan beweging doen. Ook als ze eenmaal zijn opgeknapt, hebben ze baat bij lichamelijke oefeningen. Je voorkomt er namelijk nieuwe afwijkingen en ongevallen mee. En in deze vorm kan dat ook nog eens op een sociale manier.
Bron: stad-en-groen.nl

Groene revolutie in de ouderenzorg

Met het programma Grijs, Groen & Gelukkig wil IVN, Instituut voor Natuureducatie en duurzaamheid, een ‘groene revolutie’ ontketenen in de ouderenzorg. Door ‘beleeftuinen’, moestuinbakken en rollatorpaden bij instellingen voor ouderenzorg in te richten, komen bewoners meer buiten en worden zij actiever, betoogt projectleider Bastiaan Verberne.
De heilzame werking van een groene omgeving dringt ook door in de ouderenzorg. Onlangs werd in woonzorgcentrum Pennemes in Zaandam de aftrap gegeven voor het programma Grijs, Groen & Gelukkig. De Zaanse instelling voor ouderenzorg doet al veel aan ‘groen’. Er zijn bijenkasten, vogelhuizen voor gierzwaluwen en groene daken. Zij is de eerste van in totaal tien koplopers en moet anderen enthousiast maken om zich ook aan te melden als koploper voor het programma Grijs, Groen & Gelukkig. Het IVN beoogt met het project uiteindelijk honderd zorgorganisaties te interesseren om meer groen voor hun bewoners in te richten en ze daarmee te activeren.
Ouderen in beweging brengen
Het ‘groene’ project is van start gegaan dankzij geld van de Nationale Postcodeloterij. Daarmee kunnen ‘beleeftuinen’ worden ingericht en moestuinen en plantenwanden worden aangelegd. ‘Uit onderzoek is bekend dat ouderen in woonzorgcentra heel weinig buiten komen’, vertelt projectleider Bastiaan Verberne. ‘Ze zitten veel stil, de verwarming staat hoog. Door het buiten aantrekkelijker te maken, komen ze meer in beweging.’
Advies en financiële ondersteuning
Zorginstellingen die interesse hebben, krijgen van IVN expertise, advies en financiële ondersteuning, bijvoorbeeld voor het maken van een goed tuinontwerp. ‘Maar het vraagt ook inzet van de zorginstelling zelf, zoals het onderhoud en het instrueren van medewerkers om de bewoners zoveel mogelijk bij de tuin te betrekken. En we willen graag gebruikmaken van de talenten en ervaringen van de ouderen zelf. Velen hebben vroeger zelf een moestuin gehad. Anderen zijn misschien op een boerderij groot gebracht.’
Natuurkoffer voor dementerenden
Buiten meer naar binnen brengen, en andersom. Dat is de bedoeling van Grijs, Groen & Gelukkig. Daarbij worden ook zogeheten Groene Zorgproducten ingezet, waaronder de Natuurkoffer, om mensen met dementie te prikkelen met natuurlijke geuren, kleuren en geluiden, en de Plantenwand. ‘Soms ruik je op bepaalde afdelingen in een ouderenzorginstelling een pregnante lucht. Samen met de Universiteit Leiden hebben we speciaal planten gekozen die de lucht zuiveren. Zo’n plantenwand wordt nu getest op een gesloten afdeling van Pennemes.’
Economisch rendabel
Samen met de tien koplopers bekijkt IVN ook hoe de Groene Zorgproducten economisch rendabel kunnen zijn. ‘We staan met een peloton medewerkers klaar om alle twijfelaars over de streep te trekken’, zegt Verberne.
Grijs, Groen & Gelukkig loopt tot en met 2018. ‘Hopelijk doen er dan zoveel organisaties voor ouderenzorg mee dat we nog jaren bezig zijn.’
bron: zorgvisie.nl

Hoe draagt groen bij aan de kwaliteit van leven van kwetsbare ouderen?

Een consortium van 12 partners gaat onder leiding van Alterra Wageningen UR onderzoek doen naar de effecten van een kwalitatief hoogwaardige groene leefomgeving op kwetsbare ouderen, hun mantelzorgers, en de besparingen die dat de maatschappij kan opleveren. In eerder onderzoek is al aangetoond dat groen een positief effect heeft op de gezondheid van mensen.

Er zijn al aangetoonde effecten van groen op het fysieke vlak (bewegen, beter slapen), het mentale vlak (natuur helpt tegen somberheid) en het sociale vlak (natuur is goed voor de sociale contacten). “Wij gaan nu het effect onderzoeken van een groene interventie, de aanleg van belevingsgericht groen en het gebruik ervan,” zegt projectleider Jana Verboom van Alterra. “Dat doen we door vóór de groene ingreep, direct erna, en enige jaren later in kaart te brengen wat de kwaliteit van leven is van kwetsbare omwonende ouderen, hoe de belasting is van hun mantelzorgers, en hoe hun aanspraak op professionele zorg en voorzieningen is. In ons onderzoek ontwikkelen we innovatieve groenconcepten voor versteende wijken met kwetsbare ouderen, en kwantificeren we kosten en baten voor de kwaliteit van leven van alle betrokkenen. We verwachten de eerste resultaten in 2017.”

Een model voor de kwaliteit van leven van ouderen is het draagkracht-draaglast model. Draagkracht wordt bepaald door genetische aanleg, financiële en gezinssituatie, maar ook door omgevingsfactoren. Dat geldt ook voor de draaglast. Beide hebben fysieke, mentale en sociale componenten. Als draagkracht en draaglast in disbalans zijn, heeft dat gevolgen voor de kwaliteit van leven van de persoon in kwestie, maar ook voor de mantelzorger(s) en het beroep dat wordt gedaan op professionele zorg en gemeentelijke voorzieningen (WMO). Contact met groen heeft gevolgen voor het fysieke, mentale en sociale welbevinden van mensen, en kan daardoor zowel de draagkracht verhogen als de draaglast verlagen. Het helpt dus om deze twee in balans te houden. Zo kan zorgvraag voorkomen of verlaagd worden met als gevolg dat  mantelzorgers minder snel overbelast raken en dat kosten voor zorg en WMO positief beïnvloed worden.

Het onderzoek is aangevraagd door FloraHolland en stichting iVerde als onderdeel van hun gezamenlijke programma De Groene Agenda, dat wordt gefinancierd door de Topsector Tuinbouw en Uitgangsmaterialen en het Productschap Tuinbouw. Het project wordt uitgevoerd in nauwe samenwerking met de Nature Assisted Health Foundation. De missie van de Nature Assisted Health Foundation is het verbeteren van de kwaliteit van leven van mensen vanuit cross overs op het gebied van groen en gezondheid. NAHF werkt hierbij vanuit het principe van ‘social innovation’, het creëren van maatschappelijke en economische meerwaarde, door nieuwe samenwerkingsverbanden tussen de zogenaamde ‘triple helix’ (Overheid, Ondernemers, Onderwijs en Onderzoek). NAHF verbindt daarmee wetenschap en ondernemerschap, door business claims met betrekking tot de relatie tussen natuur en gezondheid te onderbouwen met wetenschappelijk bewijs. Op basis van innovatieve verdienmodellen wordt zowel maatschappelijke (kwaliteit van leven) als economische (reductie zorgkosten) waarde gecreëerd. Andere partners zijn Tilburg University, HAS hogeschool, gemeente Oisterwijk, en lokale partners zoals een Wijkraad. De Provincie Noord-Brabant is één van de financiers.

Bron: Alterra Wageningen

Volkstuin houdt ouderen gezond

Mensen van boven de 62 die in het bezit zijn van een volkstuin, zijn significant gezonder dan mensen zonder volkstuin. In het algemeen hebben mensen die een volkstuin hebben in alle leeftijdsgroepen meer lichamelijke beweging. Dat blijkt uit onderzoek van Agnes van den Berg dat onlangs is gepubliceerd in Environmental Health.

Nederland telt ongeveer 240.000 volkstuinen, verspreid over zo’n 1000 complexen en parken. De volkstuin is een bijproduct van de achttiende-eeuwse industrialisering en de daaruit voortkomende trek naar de stad. Volkstuintjes werden verhuurd aan fabrieksarbeiders met een schamel loon die zo hun eigen groenten en fruit konden telen. Tegenwoordig is volkstuinieren vooral een vorm van openluchtrecreatie.

Er is een toenemende beleidsmatige aandacht voor de gezondheidsbevorderende functie van volkstuinieren, hoewel dat gezondheidsaspect nooit echt was onderzocht. Daar is nu verandering in gekomen. 

 

 
Meer lichaamsbeweging
Aan het onderzoek deden 121 volkstuinders mee. Als controlegroep fungeerden 63 van hun buren zonder volkstuin. Agnes van den Berg: “Daaruit bleek onder andere dat volkstuinders in de zomer gemiddeld 32 uur per week op hun volkstuin zijn, en dat zij daardoor veel meer lichaamsbeweging krijgen dan hun buren zonder volkstuin. Zij gingen op de fiets naar de tuin, waren actief met schoffel en schep, gingen de strijd aan met onkruid. Dit actief bezig zijn was voor de helft van hen ook een zeer belangrijke reden om een volkstuin aan te houden.”

Verrassing
Bovenstaande conclusie klinkt logisch, maar toch liepen de onderzoekers tegen een verrassing aan. Volkstuinders jonger dan 62 jaar bleken op het gebied van gezondheid en welzijn helemaal niet te verschillen van hun buren zonder volkstuin. Bij oudere volkstuinders was er wel een duidelijk verschil. “Maar,” relativeert Agnes, “je moet hierbij wel bedenken dat ouderen die het tuinieren niet meer volhouden, daardoor buiten de selectie vallen. Daarnaast was de controlegroep wat jonger, beter opgeleid en welgestelder dan de ouderen, dus gemiddeld wellicht gezonder. Dat maakt de bewijsvoering op basis van dit onderzoek lastig. Ik vermoed dat we bij beter vergelijkbare groepen hadden gevonden dat zowel jongere als oudere tuinders gezonder en gelukkiger zijn dan hun buren. Reden genoeg dus voor de overheid om, met name in het licht van de vergrijzing, voor deze doelgroep de aanleg van volkstuincomplexen te stimuleren.”

Klik hier voor het artikel ‘Allotment gardening and health’ »

Bron:
Alterra

Ouderen mijden parken omwille van veiligheid

Uit onderzoek van TNO blijkt dat mensen de omgeving mijden waarvan ze zeggen dat ze er graag gaan wandelen. Zo toonde onderzoeker Jeroen Borst van TNO aan dat ouderen graag in parken en bij water wandelen, maar dat ze in de praktijk juist drukke straten opzoeken.

Belemmerende factoren waardoor parken slecht scoren zijn hangjongeren, slechte verlichting en onoverzichtelijke situaties. Maar ook hondenpoep en straatvuil worden als belemmerd ervaren. Winkels zijn daarentegen een positieve factor, zegt Sanne de Vries, een van de betrokken onderzoekers.

Wandelgedrag bevorderen
Gemeenten en stedenbouwkundigen zijn zeer geïnteresseerd in deze gegevens, omdat zij graag het wandelgedrag willen bevorderen. Want wandelen is veilig en laagdrempelig.

Lees hier het volledige artikel ‘Lopen langs de lange lindelaan » 

 


Discussie
Ontwerpers van parken dienen rekening te houden met deze onderzoekgegevens, want in een park moet iedereen zich veilig en prettig kunnen voelen.Wat vindt u hiervan? Laat uw mening achter »

Bron:
TNO Magazine