Berichten

Prettige Plekken – Handboek mens & openbare ruimte

Hoe maak je een succesvolle openbare ruimte? Rosemarie Maas en Kyra Kuitert geven in het Handboek Prettige Plekken, vooral bestemd voor bestuurders en ambtenaren, antwoord op deze vraag. Zij schreven dit boek, omdat ze hadden gemerkt dat er te weinig concrete informatie beschikbaar was over de relatie tussen het gebruik en inrichting van de openbare ruimte – juist nu overal in het land gemeentebesturen vaststellen dat hun gemeente moet ‘vergroenen’. Doelstellingen genoeg (wie wil er niet een gezonde, groene openbare ruimte?), maar de concrete kennis die nodig is om deze doelstellingen te realiseren, ontbrak nog dikwijls.
Aan de hand van zeven thema’s benoemen Kuitert en Maas in ‘Prettige Plekken’ ruim 500 ontwerprichtlijnen. Deze richtlijnen zijn ingedeeld naar schaalniveau (blok, buurt, stad) voor parken en pleinen. Ze zijn gebaseerd op hun jarenlange werkervaring in planning en ontwerp van de openbare ruimte, het bestuderen van vele locaties en een uitgebreid literatuuronderzoek. De zeven thema’s zijn: 1. aantrekkelijk, 2. sociaal veilig, 3. toegankelijk en bereikbaar, 4. beweegvriendelijk, 5. sociaal, 6. kindvriendelijk en 7. groen.
Praktisch
Er staan in het boek leuke weetjes, unieke richtlijnen en foto’s van projecten en plekken uit meer dan 50 steden in binnen- en buitenland. Een expertgroep, met onder andere hoofd landschapsarchitectuur Gemeente Den Haag, Jantje Beton en het Kenniscentrum Sport, heeft feedback gegeven op specifieke onderdelen van het boek en de richtlijnen getoetst aan de eigen praktijkervaring. Maas en Kuitert baseren de richtlijnen op de behoeften van de (toekomstige) gebruiker; wat wil hij doen, zien en ervaren in de openbare ruimte? Vanuit dit uitgangspunt formuleren de auteurs vier basisvoorwaarden waaraan elke plek moet voldoen: 1. veiligheid, 2. variatie, 3. verblijf en 4. verplaatsing.
 Sfeer en gebruikswaarde
Rosemarie Maas formuleert twee rollen voor ‘groen’ in de openbare ruimte: “Allereerst moet het groen bijdragen aan een prettige sfeer. Prettig voor het oog, voor het aanzien van de straat; er moet een logische samenhang zijn tussen groen en inrichting.” De tweede rol die groen in de visie van Rosemarie heeft is gelegen in de gebruikswaarde. De gebruikswaarde kan variëren van tuinieren in volkstuinen tot sporten of spelen in het park. In de nabije toekomst verwacht Maas een sterke vergroening van de bebouwde omgeving, onder meer als gevolg van de toegenomen aandacht voor het klimaat. Zij benoemt in dat verband de positieve effecten van groen tegen hittestress en het waterbufferend vermogen.
Veilig
Rosemarie Maas signaleert dat eind jaren zeventig, begin jaren tachtig van de vorige eeuw, veel gemeenten grootschalig groen hebben verwijderd of omgevormd vanwege het onveilige karakter. Men vond deze groene openbare ruimtes onoverzichtelijk: door (verwilderd) struikgewas bood het vaak te weinig doorzicht. Zij benoemt de oplossing: “Meer werken met diverse soorten gras en wilde bloemen. Zo blijft het groen laag, aantrekkelijk en behoudt de groene plek een open en veilig karakter”.

www.prettigeplekken.nl.

Net verschenen boek 'Prettige Plekken' interessant boek over belang van groen in openbare ruimte 

De openbare ruimte speelt een belangrijke rol in het dagelijks leven van mensen en de aantrekkelijkheid van steden. Een prettige, groene, gezonde, veilige, kind- en beweegvriendelijke openbare ruimte is essentieel voor de leefbaarheid van steden en draagt bij aan gezondheid, duurzaamheid en een aantrekkelijke woon- en werkomgeving.
Omdat er weinig informatie ‘bij elkaar’ bleek te zijn over de relatie tussen gebruik en ontwerp en inrichting van ‘openbare ruimte’ hebben Rosemarie Maas en Kyra Kuitert, gebaseerd op eigen kennis en ervaring, literatuur- en locatieonderzoek en de input van een brede expertgroep, het boek ‘Prettige Plekken – Handboek Mens & Openbare Ruimte’ geschreven.
Prettige Plekken biedt honderden concrete richtlijnen over hoe je een plezierige en goed gebruikte openbare ontwerpt en aanlegt. Deze worden aangevuld met feiten, achtergrondinformatie en foto’s uit ruim 50 steden in binnen- en buitenland. Focus is daarbij steeds het ‘kijken door de bril van de gebruiker’. Prettige Plekken richt zich in eerste instantie op planologen, stedenbouwkundige en landschapsarchitecten, maar ook andere sectoren, zoals welzijn, veiligheid en sport, kunnen er mee uit de voeten.

Verkiezing 'Beste openbare ruimte van Nederland' van start

Voor de zevende keer wedijveren gemeenten in Nederland met elkaar om dé erkenning voor de publieke ruimte: de verkiezing voor de Falco Award Beste Openbare Ruimte 2015. Gezocht worden openbare ruimtes die aanspreken, toegankelijk zijn en bijdragen aan het welbevinden van de bezoekers. Ter illustratie: de afgelopen jaren waren de winnaars de campus van de Rotterdamse Erasmusuniversiteit, het Wilhelminaplein in Leeuwarden, de binnenstad van Venray en Park Sonsbeek in Arnhem.
Drie finalisten
Op de website staan de criteria waar de ruimte aan moet voldoen. Wie weet behoort u dit jaar tot de drie finalisten die zich de eerste dag van het Landelijk Congres Openbare Ruimte 2015 op 19 november in Schiedam mogen presenteren. Op 9 december tijdens de tweede dag van het congres in Tilburg wordt de winnaar bekendgemaakt.
Meet the jury
Een viertal deskundige juryleden gaan alle inzendingen beoordelen en uiteindelijk de winnaar kiezen. Het zijn mensen die gepokt en gemazeld zijn in de branche en dus in staat zijn om een goede afweging te maken. Wij stellen aan u voor: Huub Juurlink (Juurlink+Geluk), Peter de Bois (BNSP), John van Vilsteren (Vereniging Straatmeubilair) en Jos van de Lindeloof (NVTL)
Gratis inschrijven
Gemeenten, woningcorporaties, binnensteden, bewoners- ondernemingsinitiatieven et cetera kunnen kosteloos hun openbare ruimte aanmelden. Alle voorwaarden en het inschrijfformulier staan op de congreswebsite.
U kunt tot uiterlijk maandag 5 oktober 2015 uw openbare ruimte inzenden. Aan deelname zijn verder geen kosten verbonden. Voor meer informatie en vragen rondom de award kunt u contact opnemen met Yadi Dragtsma via y.dragtsma@elba-rec.nl of via 06-48386739.

Dakpark Rotterdam: meervoudig grondgebruik op 9 meter hoogte

Deze zomer werd een wel heel bijzonder stadspark geopend. Het Dakpark bevindt zich op 9 meter hoogte en ligt bovenop het dak van een winkelboulevard in één van de dichtstbevolkte wijken van Rotterdam. Om de beschikbare ruimte zo goed mogelijk te benutten – en daarbij de werkgelegenheid te bevorderen- is gekozen voor meervoudig grondgebruik: Dakpark Rotterdam is zodoende waterkering, park, winkelcentrum en parkeerplaats in één.
Een van de bijzondere aspecten, is de rol die buurtbewoners hebben gespeeld bij de ontwikkeling en totstandkoming van het park. Rik de Nooijer, als landschapsontwerper bij de gemeente Rotterdam vanaf het begin betrokken bij het project, vertelt dat het lang geduurd heeft voordat het park daadwerkelijk van de tekentafel kwam. De verschillende functies die het park zou krijgen zorgden voor veel verschillende belangen, wat het besluitvormingsproces flink vertraagde. De periode van ontwerp tot opening van het park besloeg maar liefst vijftien jaar. Het park bestaat uit een grote openbare Mediterrane tuin, een speeltuin en een buurttuin waar buurtbewoners samen kunnen stadstuinieren.
Hoewel het park op hoogte ligt, is het toch goed toegankelijk voor mensen in rolstoelen en kinderwagens. Dat was één van de eisen van de kant van de bewoners. Ook de mogelijkheid om in het park te barbecueën, picknicken en spelen met water, waren ideeën uit de koker van de buurtbewoners.
Het park wordt intensief gebruikt door jonge én oude Rotterdammers. Vanuit de Stichting Dakpark, die bestaat uit een groep enthousiaste, actieve bewoners, wordt momenteel nagedacht hoe op meerdere plekken nieuwe, gelijksoortige vormen van wijkontwikkeling kunnen ontstaan.
 
Voor een leuke video over Dakpark Rotterdam, klik hier.

Harderwijkse bezuinigingen leiden tot groene burgerinitiatieven

Het college van burgemeester en wethouders van de Gelderse gemeente Harderwijk legt de gemeenteraad nieuwe plannen voor om met bestaande middelen de openbare ruimte op een hoger kwaliteitsniveau te krijgen. In het integraal beheerplan ‘Samen kleuren we de Stad’ wordt de voorstellen voor wijkaanpak beschreven en komen alle facetten van de openbare ruimte aan de orde, zoals groen, wegen, riolering en straatmeubilair. Het beheerplan wordt elke 4 jaar geëvalueerd en opnieuw vastgesteld door de gemeenteraad. Het nieuwe plan geldt voor de periode 2015 tot 2019 en wordt binnenkort in de gemeenteraad besproken.
Onder druk van de bezuinigingen heeft de gemeenteraad van Harderwijk 4 jaar geleden moeten besluiten dat het onderhoudsniveau van de openbaar ruimte omlaag moest. Destijds is er voor gekozen dat dit lagere onderhoudsniveau geldt voor heel Harderwijk. De praktijk leerde echter dat er op verschillende locaties, zoals parken, binnenstad en de entree van Harderwijk, andere behoeftes zijn voor onderhoud. Daarom legt het college nu plannen voor aan de gemeenteraad.
In het nieuwe plan wordt voorgesteld om op de meeste plekken in de gemeente eenvoudige onderdelen en materialen te gaan gebruikt. Het gaat om materialen die goedkoper zijn in het aanleggen en beheren, bijvoorbeeld gazon. Daarbij worden duurdere typen, die aan vervanging toe zijn, vervangen door de goedkopere varianten. Hierdoor komt er geld vrij om bijzondere plekken op een hoger niveau te onderhouden, zoals de Hortus en het strandeiland.
Het college juicht toe dat er initiatieven ontstaan bij inwoners en bedrijven om delen van de leefomgeving zelf te willen onderhouden. Groenstroken, speelplekken en straatmeubilair kunnen worden geadopteerd en onderhouden. Het college wil steeds meer ruimte geven aan bewoners en bedrijven om vrijwillig de regie te pakken in de openbare ruimte en doet daarom diverse voorstellen aan de gemeenteraad. Bij voorkeur wordt gebruik gemaakt van natuurlijke middelen en een duurzame inrichting. Zo worden er zo min mogelijk chemische middelen gebruikt. Hierdoor wordt er een beter leefgebied gecreëerd voor insecten en vogels. In dit plan wil het college ook voorstellen om mensen, die zonder ondersteuning niet aan het werk komen en minder kansen hebben, blijvend te betrekken bij het beheer van de openbare ruimte.
Het integraal beheerplan wordt op op 16 oktober besproken in de openbare vergadering van de commissie Ruimte en daarna behandeld in de raadsvergadering van november. Bewoners van Harderwijk zijn hier van harte welkom om samen met de gemeenteraad te praten over hun buurt voor meer gezamenlijke kleur.
 
Bron: Gemeente Harderwijk