Berichten

Crisistijd leidt tot versnelde verandering en grotere creativiteit in groensector

Aan de wetenschap dat groen waarde heeft, wordt niet getornd. Ook niet in crisistijd. Maar om te kunnen blijven investeren in groen moeten burgerinitiatieven meer ruimte krijgen, belemmerende bureaucratie en regelgeving worden ingeperkt, andere samenwerkingsverbanden worden gesmeed, en nieuwe verdienmodellen worden geïmplementeerd.

Daarmee hoeft een crisis niet te leiden tot sombere vooruitzichten voor het groen, maar is het een impuls voor versnelde verandering en grotere creativiteit. Dat was de uitkomst van het forum ‘Stedelijk groen in crisistijd’ op de Nationale Groendag georganiseerd door Platform 31/Nicis Institute, de VNG en Entente Florale Nederland op 26 september in Ermelo.

Coproducties vormen
Er is in onze gemeente niet vreselijk veel discussie over investeren in groen’’, zegt wethouder Sander Dekker van Den Haag. En dat is opmerkelijk in crisistijd. Al is Dekker wel realistisch: bezuinigen is nodig. Den Haag wil daarom zoveel mogelijk coproducties vormen waarbij bewoners en organisaties participeren in groene investeringen. Dat betekent dat de gemeente een andere rol moet innemen. ,,We leggen niet meer alleen aan wat makkelijk is voor de gemeente. We willen luisteren naar wat de mensen zelf willen en moeten ruimte geven aan meer variëteit.’’

Beperkende regelgeving
Meer variëteit betekent ook dat beperkende regelgeving soms soepeler moet kunnen worden toegepast, vindt Mirjam Sijmons van de ANWB. Dat is nu nog niet altijd het geval, merkte ze bij de aanleg van het eerste ANWB Groenplein in Krommenie dat zaterdag 29 september zal worden geopend. Regels worden soms leidend waardoor goede ideeën verzanden in bureaucratie. ,,En dat is jammer want het gaat er juist om dat alle partijen het einddoel voor ogen houden: ,,een groene voorziening voor de gemeenschap die gedragen wordt door stakeholders uit de buurt.’’

Einddoel voor ogen houden
Het gezamenlijk voor ogen houden van het einddoel wordt ook steeds belangrijker voor bouwonderneming Ballast-Nedam, merkt Romeo Malizia.  ,,Opdrachtgevers geven steeds vaker een brede, meerjarige opdracht waarbij het niet alleen gaat om bouwen, maar groen een integraal onderdeel is van een project.’’ Het bouwbedrijf moet verantwoording afleggen over het eindresultaat dat hij levert. ,,Vlug nog wat jong groen in de grond stoppen en zeggen: over een jaar of tien zijn het prachtige bomen, daar neemt niemand meer genoegen mee.’’ Bij de oplevering van een project gaat het om lifecycle denken: als partner in een project ben je verplicht om een resultaat af op te leveren dat ook toekomst heeft.

Olympic Parc in Londen
David Thompson, directeur van LDA Design, de ontwerper van het Olympic Parc in Londen, kan daar over meepraten. Om te voorkomen dat na de Spelen een verlaten terrein met ongebruikte gebouwen zou resteren, werd al van tevoren bedacht hoe het park in de toekomst gebruikt moet worden: een enorm project waarbij tal van organisaties en belangengroeperingen zijn geraadpleegd.

Nieuwe verdienmodellen
Die betrokkenheid van partijen maakt het ook mogelijk dat nieuwe verdienmodellen worden geïmplementeerd, meent wethouder Olaf Prinsen van Apeldoorn. Hij overhandigde aan Rob van Brouwershaven van het ministerie van EL&I het boekje ‘Groen loont met TEEB Stad’. Met de kennis dat de maatschappelijke baten van groen 1,5 tot 2 keer hoger zijn dan de kosten kunnen gesprekken worden aangegaan met baathouders. Daarmee wordt het groen in en om de stad niet meer per definitie een overheidsopgave waar andere partijen van profiteren, maar een opgave waarin andere partijen participeren en nieuwe verdienmodellen worden geïmplementeerd.

Programma bekend van Nationale Groendag met als thema Stedelijk Groen in Crisistijd

Op woensdag 26 september organiseren de VNG, Platform31/Nicis Institute, het ministerie van EL&I en Entente Florale Nederland de Nationale Groendag 2012 in Ermelo. Centraal thema is Stedelijk Groen in Crisistijd. Het ochtendprogramma staat in het teken van het congres, waarin het thema zowel op macro- als op microniveau aan de orde komt.

In de middag vindt de prijsuitreiking plaats van de nationale groencompetitie Entente Florale. Welke gemeenten winnen dit jaar de titel Groenste stad of dorp van Nederland?

Doel van het congres
Het doel van het congres  is om de aanwezige bestuurders en uitvoerende handvatten en ideeën aan te reiken hoe groen kan worden ingezet ten bate van welzijn en welbevinden van de inwoners, waarbij het woord “bate” ook verwijst naar baten: een doordachte inzet van groen levert namelijk op!

Prijsuitreiking Entente Florale / TEEB Stad
Het middagprogramma is samengesteld uit diverse elementen. Centraal staat de prijsuitreiking van de nationale groencompetitie Entente Florale, maar daarnaast ook de presentatie van het rapport The Economics of Ecosystems and Biodiversity (TEEB) Stad. Agnes van Ardenne, voorzitter Productschap Tuinbouw, is spreker tijdens het middagprogramma en zal de prijzen overhandigen.

Sprekers

  • Lian Merkx, Programmamanager Platform31/Nicis Institute, zij schetst het kader voor het congres naar aanleiding van het kennisatelier ‘Stedelijk groen in crisistijd’
  • Key-note speech door David Thompson, Director LDA Design, over het unieke project Olympic Park in Londen. Hoe kun je een gedeeltelijk vervallen gebied in het hart van de stad her ontwikkelen en tegelijk de gemeenschappen in de omringende stadsdistricten een beter toekomstperspectief bieden met sociale, economische en ecologische duurzaamheid op lange termijn? LDA design is ingeschakeld om namens de Olympic Authority dit park te leveren

Forum over Stedelijk Groen in Crisistijd met

  • Sander Dekker, wethouder gemeente Den Haag
  • Mirjam Sijmons, lid hoofddirectie ANWB
  • Romeo Malizia, Chief Operating Officer (COO) en Lid van de Raad van Bestuur bij Ballast-Nedam

TEEB Stad

  • Presentatie van het eerste TEEB Stad boek en toelichting door wethouder Olaf Prinsen, gemeente Apeldoorn

Prijsuitreiking Entente Florale

  •  Toespraak door Agnes van Ardenne, voorzitter Productschap Tuinbouw                        
  • Juryvoorzitter Gerard de Wagt van Entente Florale geeft toelichting op de jurering 2012 gevolgd door presentatie van de deelnemers

Datum en locatie
Stedelijk groen in crisistijd vindt plaats op donderdag 26 september in Hotel & congrescentrum Royal Tulip Heerlickheijd van Ermelo, Staringlaan 1 in Ermelo.

Inschrijven
U kunt zich aanmelden via de congreskalender van het Congres- en Studiecentrum VNG, dat de deelnemersregistratie verzorgt voor dit congres.

Doelgroep
De nationale groendag is bedoeld voor bestuurders en ambtenaren van de gemeentelijke overheid, de bouwwereld, medewerkers uit de groensector en anderen die zich op beslissings- of beleidsvoorbereidingsniveau bezig houden met de inrichting van het stedelijk gebied.

Kosten
Voor de doelgroep zijn geen kosten verbonden aan deelname.

Deelnemers aan de groencompetitie 2012
In de categorie steden nemen deel:

  • Haarlem
  • Nunspeet
  • Roosendaal
  • Weert

In de categorie dorpen en kleine steden (> 15.000 inwoners) nemen deel:

  • Bergeijk
  • Valkenburg (kern Schin op Geul)
  • Someren
  • Wierden
  • Woudenberg

 De Nationale Groendag wordt mogelijk gemaakt door

  • Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie
  • Entente Florale Nederland
  • Vereniging van Nederlandse Gemeenten
  • Platform31/Nicis Institute
  • ANWB
  • Plant Publicity Holland (PPH)
  • Productschap Tuinbouw
  • Branchevereniging VHG
  • Hoveniers Informatie Centrum (HIC)
  • Groenforum Nederland
  • Natuurmonumenten
  • Groei & Bloei
  • Vereniging  Stadswerk
  • NVTL
  • Groenkeur

Netwerk ‘De Vitale Groene Stad’
Entente Florale, Vereniging van Nederlandse Gemeenten, Platform31/Nicis Institute en ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie participeren in het programma ‘De Vitale Groene Stad’. Dit programma  heeft tot doel het woon-, werk- en leefklimaat (in de stedelijke omgeving) te verbeteren en het besef van de toegevoegde waarde van het groen te stimuleren. Een goede uitvoering hiervan vraagt om visie, creativiteit, meerjarenbeleid en met name een integrale aanpak vanuit de verschillende disciplines, om zo te komen tot een stedenbouwkundige visie (architect en landschapsarchitect) waarbij de groene component gelijk is aan grijs (infrastructuur), rood (steen) en blauw (water).

Download de uitnodiging »

 

Vooraankondiging Nationale Groendag, met als thema stedelijk groen in crisistijd

Op woensdag 26 september organiseren de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), Platform31 (voormalig Nicis Institute), het ministerie van EL&I en Entente Florale Nederland de Nationale Groendag 2012. Centraal thema is Stedelijk groen in crisistijd.

In het ochtendgedeelte zullen de volgende vragen aan bod komen: Wat is de rol van groen in crisistijd? Is dat een kostenpost of juist een instrument dat kan en móet worden ingezet om economische en maatschappelijke redenen? Levert groen op? Zo ja, hoe dan?

Prijsuitreiking Entente Florale
Tijdens de middag vindt de prijsuitreiking plaats van de nationale groencompetitie Entente Florale. Welke gemeenten winnen dit jaar de titel Groenste stad of dorp van Nederland?

Aanmelden
Klik hier voor meer informatie »

Verslag van kennisatelier 'How to… Stedelijk Groen in Crisistijd'

Kaders stellen en effectief verwachtingsmanagement zijn belangrijk om als gemeente stedelijk groen met inzet van burgers mogelijk te maken. Het blijkt een effectieve strategie te zijn om bewoners te wijzen op de kans op waardestijging van hun gebied door aanwezig groen. Bewoners lijken zich meer in te willen spannen voor eetbaar groen dan voor esthetisch groen. Dit zijn enkele van de conclusies van het Nicis kennisatelier ‘How to… Stedelijk Groen in Crisistijd’, dat onlangs plaatsvond in Amersfoort.

Lucas Bolsius, burgemeester van Amersfoort, wil burgers nadrukkelijk informeren over de mogelijkheid van waardestijging van (vastgoed in) een gebied dankzij stedelijk groen. Dit vooruitzicht biedt een goede startpositie om bewoners zich te laten inzetten voor aanleg en beheer van stedelijk groen. Bewoners hebben immers zelf baat bij waardestijging van hun woning en woongebied.

Verwachtingsmanagement
De gemeente Arnhem presenteert haar project ‘Reizende Tuinen’, waarmee op tijdelijk braakliggende terreinen een tijdelijke tuin/groenvoorziening wordt gecreëerd. Bewoners mogen hiervoor zelf ideeën aandragen en uitvoeren. Voorwaarde is dat er altijd sprake moet zijn van een gemeenschappelijke functie. De grond blijft eigendom van de gemeente. Daarom is het van groot belang dat vanaf het begin duidelijk is dat de gemeente haar rechten op de grond behoudt en het groen verdwijnt wanneer er bouwplannen worden uitgevoerd.

Eetbaar groen trekt meer mensen aan
Uit een van de presentaties van de dag blijkt dat eetbaar groen (groente- en fruitplanten, kruidentuinen, et cetera) aantrekkingskracht heeft op een grotere en meer diverse groep mensen dan esthetisch groen. Op die manier kan eetbaar groen positief uitwerken op de sociale cohesie in een gebied. Eetbaar groen kent diverse vormen, onder meer volkstuinen en productie op stadsdaken.

Download hier het volledige verslag »

Bron:
Nicis Institute

Kennisatelier 'How to… Groen in Crisistijd'

Groen is geen kostenpost, groen loont! Woningen en bedrijfspanden in een aantrekkelijke omgeving leveren meer geld op, nodigen bewoners uit tot ontmoeten, en een groene functie kan leegstaande ruimte weer een zinvolle invulling geven. Het Kennisatelier ‘How to… Groen in Crisistijd’ vindt plaats op  vrijdag 25 mei 2012 en wordt georganiseerd door Nicis Institute.

De budgetten voor stedelijke vernieuwing en de inrichting van bedrijventerreinen zijn door de crisis opgedroogd. Er is sprake van grote leegstand op bedrijventerreinen. Het risico van verloedering ligt op de loer. Al dan niet tijdelijke groene invullingen van leegstand en braakliggende bouwgronden kunnen een oplossing bieden en sociale en economische meerwaarde toevoegen aan gebieden. Werken aan maatschappelijke opgaven en creëren van waarde door het gebruik van groen kan de overheid niet alleen. Krimpende budgetten maken het noodzakelijk om te werken aan nieuwe coalities, of het opnieuw uitvinden van de oude. De centrale vraag is hoe en vanuit welke rollen overheid, bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en burgers kunnen samenwerken aan groene oplossingen voor maatschappelijke opgaven.


Participanten
Het kennisatelier  maakt deel uit van het kennisprogramma ‘Vitale stad, groene stad’ waarin ook het ministerie van EL&I, VNG en Entente Florale participeren. Het gastheerschap van de bijeenkomst ligt in handen van burgemeester Lucas Bolsius (Amersfoort).

Meer informatie over het programma en aanmelden »