Berichten

De Groene Agenda: wetenschappelijk onderzoek voor een gezonde toekomst

Groen is gezond. Groen maakt gelukkig. Groen levert geld op. We weten het allemaal, maar… wetenschappelijk onderzoek blijft nodig om iedereen te overtuigen van het belang van groen. Twee grote spelers uit de groene sector besloten de koppen bij elkaar te steken en gezamenlijk een voorstel voor een onderzoeksprogramma in te dienen bij de Topsector Tuinbouw en Uitgangsmaterialen. In december 2014 kwam er goed nieuws: De Groene Agenda, het onderzoeksprogramma dat werd ingediend door de stichting iVerde en FloraHolland, kreeg – hoe toepasselijk – groen licht en financiële steun voor het programma. Inmiddels zijn we bijna een jaar verder en zijn de eerste vier onderzoekthema’s van start gegaan. Tijd voor een gesprek met de vertegenwoordigers van de twee organisaties áchter de Groene Agenda: Leon Smet van iVerde en Albert Haasnoot die FloraHolland vertegenwoordigt.

Wat gaat er de komende jaren precies gebeuren?
Smet: ‘We zijn gestart met vier projecten: ‘Van Groen naar Gezond’, ‘Ecosysteemdiensten van Boomkwekerijproducten’, ‘Groen voor Grijs’ en ‘Groene Gezonde ziekenhuizen’. Elk van deze projecten is een publiek-private samenwerking tussen bedrijven en kennisinstellingen. De focus ligt op groen in en om de bebouwde omgeving met als belangrijk aandachtspunt de positieve effecten van groen op gezondheid en welbevinden. Het doel van het onderzoek is om helder te krijgen welk groen op welke manier functioneel is op welke locatie. Haasnoot: ‘Wij krijgen zo goed op het netvlies waar de marktkansen liggen. Het is vervolgens aan de sector om deze kansen te pakken en op die manier nieuwe verdienmodellen te creëren. Onze boodschap: ‘Investeer in groen!’ krijgt door dit onderzoeksprogramma een nog steviger fundament’.
Samenwerking met natuurlijke partners
Waar moeten we precies aan denken bij een project als Groene Gezonde Ziekenhuizen? Smet legt uit: ‘Groene Gezonde Ziekenhuizen is het eerste project dat van start is gegaan (link naar persbericht) en bestaat zelf ook weer uit een aantal deelprojecten. Daarbinnen werken we samen met partners om specifieke groene interventies te onderzoeken. Onze partners in dit project zijn o.a. het Tergooi Ziekenhuis in Hilversum en Blaricum, het bureau Natuur voor mensen, IVN en de Vrije Universiteit.’
Wat staat er nog meer op stapel?
Smet: ‘We zijn gestart met vier onderzoeksterreinen, maar in de toekomst worden er meer projecten benoemd en toegevoegd aan de Groene Agenda. We hebben vier nieuwe voorstellen ingediend, onder andere voor een project met als werktitel ‘De Groene Health Check’. We verwachten veel van deze tool, die het effectief gebruik van stadsgroen door planners, ontwerpers, ontwikkelaars, hoveniers en groenvoorzieners ten behoeve van maatschappelijke doelstellingen (gezonde woon-/werk-/leefomgeving) moet stimuleren. Genoemde professionals krijgen met de GHC beter inzicht in waar en welk groen welk gezondheidseffect op welk doelgroep heeft, en worden daarmee uitgenodigd die kennis te benutten in hun plannen en projecten. Dit levert een gezondere stedelijke samenleving op, en maakt dat de economische waarde van het groen duidelijker wordt meegenomen in de besluitvorming over de inrichting en het beheer van de stad. Kijk, dan heb je een tool waar een bestuurder echt iets mee kan.’ Haasnoot vult aan: ‘Daarnaast focussen we binnen de Groene Agenda op het binnengroen. Planten zijn erg belangrijk voor een gezond binnenklimaat. Zo ligt er ook een voorstel op tafel waarin we op scholen en kantoren met groen aan de slag willen. Dat is echt een gebied waar nog een hoop kennis te halen valt.’
De groene sleutel
Steeds meer mensen willen in de stad wonen en het ziet er naar uit dat deze trend van verstedelijking zich alleen maar blijft doorzetten in de komende jaren. Bestuurders worstelen met vragen zoals: ‘hoe houd ik mijn stad leefbaar?’ en ‘hoe ga ik vervuiling tegen?’. Meer en doordachte toepassing van groen biedt dé sleutel tot de oplossing van veel van de huidige milieuproblematiek in steden. Haasnoot: ‘Wij hebben als groene sector een belangrijke verantwoordelijkheid naar de maatschappij toe. Het is aan ons om de boodschap dat groen meer is dan decoratie, te blijven verkondigen. In de stichting iVerde hebben wij als FloraHolland een natuurlijke partner gevonden om deze handschoen op te pakken. We zijn maar een klein land, maar als we de handen ineen slaan kunnen we een hoop bereiken!’
Op de hoogte blijven van De Groene Agenda? Op De Groene Stad wordt regelmatig verslag gedaan van de uitkomsten van de verschillende onderzoeken.

De Groene Stad toont Zorgeloos Groene beplanting tijdens Plantarium Boskoop

De Groene Stad zal van 26 tot en met 29 augustus met een stand aanwezig zijn op Plantarium in Boskoop. In de stand komt de boodschap tot uitdrukking dat groen niet alleen decoratie meer is, maar bijdraagt aan de kwaliteit van de leefomgeving, de biodiversiteit en de gezondheid van mensen.
In opdracht van iVerde, het samenwerkingsverband van de groene sector in Nederland dat De Groene Stad mogelijk maakt, is naar een ontwerp van tuinarchitect Anet Scholma van Buro Mien Ruys een aantrekkelijke groene omgeving gecreëerd volgens het concept ‘Zorgeloos Groen’. Het ontwerp is een voorbeeld voor gemeenten die de maatschappelijke voordelen van groen in de bebouwde omgeving onderkennen en tegelijk op de kosten moeten letten.
Van grijs naar groen
De Groene Stad-inzending vormt de verbinding tussen Hal 1 en Hal 2 van Plantarium. Bezoekers van De Groene Stad-hal zullen foto’s van een plek in de stad zien: één waarop alles grijs en versteend is en op de ander zien we dezelfde locatie, maar dan groen ingericht. Het laat een wereld van verschil zien. In de stand is onder andere het pamflet ‘De Groene Stad’ verkrijgbaar.
Gedachtegoed De Groene Stad
Het gedachtegoed van De Groene Stad wordt sinds 2013 voortgezet en uitgebouwd door de stichting iVerde (Anthos, Branchevereniging VHG, ZLTO). Er is een nieuwe website gelanceerd, een nieuw logo ontwikkeld en geïnvesteerd in de aanwezigheid op social media. Ook internationaal wordt de Green City filosofie verspreid door middel van deelnames aan congressen, lezingen en symposia. Door de deelname aan Plantarium wordt de groene boodschap verder verspreid naar de sector, beleidsmakers en andere geïnteresseerden. iVerde voert daarnaast in samenwerking met Flora Holland de Groene Agenda uit, waarin aan de hand van wetenschappelijk onderzoek nieuwe innovaties met groen worden ondersteund.

Roemeense architecten geïnteresseerd in Nederlandse boomkwekers

Op initiatief van iVerde, het samenwerkingsverband van de Nederlandse groensector, hebben vertegenwoordigers van Nederlandse boomkwekerijen eind juni deelgenomen aan de LAUD-conferentie in Boekarest, waar landschapsarchitecten uit een aantal landen de nieuwste inzichten op het gebied van groene architectuur uitwisselden. Namens iVerde bracht Leon Smet, secretaris van Anthos, de Koninklijke Handelsbond voor Boomkwekerij- en Bolproducten, de ideeën achter De Groene Stad over het voetlicht.
In nauwe samenwerking met de Nederlandse ambassade in de Roemeense hoofdstad kon iVerde tijdens netwerkbijeenkomsten voorafgaand aan de conferentie van LAUD (Landscape Architects and Urban Design) de Nederlandse boomkwekers in contact brengen met (landschaps-)architecten uit onder meer Roemenië, Duitsland en Turkije. De algemene indruk was dat er zeker in Roemenië (22 miljoen inwoners, EU-lid sinds 2007) op dit terrein sprake is van een inhaalslag. Er is veel vraag naar de kennis van groen in relatie tot stedelijke ontwikkeling en naar boomkwekerijproducten die geschikt zijn voor het daar heersende klimaat. In vervolg op een eerdere missie zijn enkele Nederlandse boomkwekerijen al actief op de Roemeense markt.
Anthos onderzoekt op dit moment, in samenwerking met de Nederlandse Ambassade te Boekarest en enkele Nederlandse bedrijven, de mogelijkheden voor een marktverkenning van Roemenië.

Groene boodschap valt in Bulgarije in goede aarde

Al op de eerste dag van zijn werkbezoek aan de Bulgaarse hoofdstad Sofia, 22 oktober 2014, kon Leon Smet (secretaris van de belangenorganisatie van boomkwekers Anthos en voorvechter van de Groene Stad) constateren dat de belangstelling in Bulgarije voor het concept de Groene Stad groot is. In een interview voor de Bulgaarse nationale radiozender kreeg Smet ruim gelegenheid om zijn visie te geven op de wenselijkheid en de mogelijkheden van een verdere vergroening van steden – ook in Bulgarije.
Juist in een snel ontwikkelend land als de nieuwe (sinds 2007) EU-lidstaat Bulgarije is aandacht voor vergroening  van levensbelang; dat geldt vooral voor de grotere steden. Milieu en gezondheid kunnen hand-in-hand gaan met economische groei, maar dat gaat niet altijd vanzelf en bovendien heeft het milieu in Bulgarije nog steeds niet de prioriteit die men er in het Westen aan geeft. In het radio interview benadrukte Smet dat voor grote internationale ondernemingen een ‘groen’ vestigingsklimaat een mede bepalende factor kan zijn bij beslissingen over nieuwe vestigingen. ‘Dan gaat het niet alleen over bomen, maar bijvoorbeeld ook bloembollen. Ook al heb ik kunnen zien, al fietsend van de radiostudio naar de ambassade, dat Sofia al mooie grote parken heeft.’
Later in die week heeft de Anthos secretaris nog overleg gevoerd met vertegenwoordigers van Bulgaarse gemeenten en heeft hij de Bulgaarse Vereniging van Gemeenten toegesproken tijdens haar 23ste jaarcongres in Pravets, 60 km van Sofia. Ook hield Smet presentaties voor een gezelschap van Bulgaarse landscapers, voor studenten en de Bulgaarse Bond van Boomkwekers.
In vervolg op de missie van de Anthos secretaris besloot de groene sector in Bulgarije een lokale versie van de Groene Stad van de grond te tillen. Vanuit Nederland zal deze Bulgaarse Groene Stad worden gesteund met kennis. Voor 2015 staat een symposium voor Bulgaarse en Nederlandse stakeholders op het programma.

Vier Groene Vragen aan … Henk Westerhof

Henk Westerhof
Voorzitter Anthos, Koninklijke Handelsbond voor Boomkwekerij- en Bolproducten
 
1. Waarom vindt u het belangrijk dat ‘De Groene Stad’ nieuw leven is ingeblazen?
Wij hebben, als groen bedrijfsleven, gemerkt dat het niet volstaat louter uitstekende producten te leveren. Je moet  er ook voor zorgen dat de rest van de wereld, vooral beslissers bij overheid en bedrijfsleven die keuzes moeten maken op het terrein van omgevingsbeheer, doordrongen raken van  de toegevoegde waarde van ‘groen’. Dat werkt het beste als het groene bedrijfsleven geïntegreerd, gezamenlijk zijn gezicht en zijn visie laat zien en daarvoor leent het thema van ‘De Groende Stad’ zich uitstekend.
 
2. Wat zijn voor Anthos de belangrijkste doelstellingen voor en van De Groene Stad?
Voor Anthos gaat het er vooral om dat mensen en instanties die bredere verantwoordelijkheden dragen, die niet dag-in dag-uit gefocust zijn op de mogelijkheden die ‘groen’ kan bieden, worden geattendeerd op wat wij te bieden hebben. Voor onszelf en onze collega’s lijkt het zo vanzelfsprekend: natuurlijk is ‘groen’ onmisbaar. Maar om de rest van de samenleving, de beslissers waar ik het over had, te informeren en zo mogelijk te overtuigen, heb je professionele communicatie nodig, die zich vanwege haar herkenbaarheid moet toespitsen op één duidelijk en herkenbaar thema.
 
3. Welke rol speelt Anthos in dit geheel?
Als Anthos kijken wij, dat spreekt vanzelf, vooral naar de cruciale plaats die boomkwekerij- en bolproducten moeten innemen in de ‘mix’ van groene activiteiten van omgevingsbeheerders – tot en met de particulier met zijn voortuin of zijn plantenbak. Bewust maken, bewust worden, daar gaat het om. Bovendien willen wij onderstrepen dat de Groene Stad een samenwerking behelst van alle relevante sectoren binnen het Nederlandse groene bedrijfsleven . Dat is ook de reden dat we als boomkwekerijsector samen met de hoveniers iVerde hebben opgericht en juist deze club is verantwoordelijk voor het uitdragen van de ‘groene ‘ boodschap. We staan naast elkaar, we hebben elkaar nodig, als leveranciers en dienstverleners. Dat ene gezicht laten zien, dat is onmisbaar voor effectieve communicatie.
 
4. Hoe ziet u de ambities van The Green City in dit verband?
Nederland staat nu al wereldwijd bekend als de beste, grootste exporteur van planten, bomen, bloembollen,  bloemen en de bijbehorende diensten . De voorbeelden kennen we allemaal. Maar juist op het gebied van de Groene Stad, The Green City, de rol van groen bij het leefbaar maken en houden van de bebouwde omgeving, ontbreekt er  nog wel het een en ander in diverse wereldsteden. Inwoners van die steden vinden gezondheid en welbevinden immers steeds belangrijker worden, want ze hebben geen zin meer om in een niet-groene of vervuilde omgeving te wonen. En als je dan bedenkt dat de mensen steeds meer naar de steden trekken, zal de roep om meer groen alleen maar groter worden. Daar, in de voorlichting aan buitenlandse doelgroepen, ligt een taak voor The Green City. Eenvoudig is het niet, de wereld is groot en je zult moeten focussen, selecteren. Maar de kansen zijn enorm, dus de uitdagingen ook. We gaan er samen met het bedrijfsleven voor!