Berichten

Regenbestendig wonen. Droge voeten in de wijk van 2030? Dat vraagt om slim samenwerken!

Wereldwijd is het gemiddeld 0,9 graden Celsius warmer dan in 1900. Op sommige plekken is de temperatuurstijging nog veel groter, in de poolgebieden zelfs viermaal zo groot (bron: Wageningen Universiteit). We willen allemaal daar iets aan doen, maar het systeem is daar vaak nog niet klaar voor. Door de vele procedures, regels en afdelingen waar een voorstel langs moet gaan blijft het klimaat soms liggen. Dat is jammer, want de oplossingen zijn er al. Het is een kwestie van slim samenwerken.
De casus
We nemen je mee naar de Bellamystraat in Amsterdam Oud-West. Deze straat ligt een halve meter onder het waterpeil en ligt een stuk lager dan de rest van de buurt. Hierdoor loopt het regenwater van de hele buurt naar deze weg (bron: Amsterdam Rainproof). De bewoners hebben hier veel last van: bij piekbuien staat de hele straat onder water. Daarom willen ze een klimaatbestendige oplossing en gaan ze met deze vraag naar de gemeente. De gemeente ziet het belang, buigt zich over het probleem maar komt hier zelf niet uit. Het gebrek aan kennis en het budget zit hen in de weg.
Waar beginnen we?
Voor bewoners is het vaak erg fijn om een expert in te schakelen waar ze hun vragen kwijt kunnen. In de Bellamystraat is bijvoorbeeld Amsterdam Rainproof een goed eerste aanspreekpunt.  De organisatie en de bewoners kunnen samen een voorstel maken voor de gemeente, maar dit kunnen zij niet alleen.
Hoe komt het eruit te zien?
Het kernprobleem ‘wateroverlast’ moet worden aangepakt en het ontwerp moet er goed uitzien. Steeds meer urbanplanners zijn bezig met het klimaatbestendig inrichten van openbare ruimtes. De bewoners vinden het concept van het waterplein interessant. Ze willen watermanagement met het oog op de menselijke normen en waarden.
De volgende stap is het product. Welke precieze producten ga je toepassen in dit ontwerp? De keuze is breed. De bewoners vinden het leuk als water zichtbaar geïntegreerd wordt in het ontwerp. Na goed onderzoek kwamen ze bij opties als: een waterscherm, een slimme regenton en het afkoppelen van de regenpijp. Ook vonden ze het idee dat de kinderen met het water kunnen spelen leuk. Ze zouden een slimme regenton kunnen combineren is met een groene wand. Klimaatbestendige Ebb en Flood-tegels vangen het water op en laten het zichtbaar infiltreren naar de grond.
We moeten het samen doen
Je leest het al: oplossingen in overvloed. De Bellamystraat kan met een gerust hart aan de slag want de klimaatbestendige oplossing is binnen handbereik.  Een aantal kleine initiatieven kunnen samen een grote impact maken. De mindset is er al, nu is het een kwestie van gewoon doen!

auteur Ruth Pasternak van Rain(a)way

Bronnen
https://www.wur.nl/nl/show-longread/Klimaatverandering-longread.htm
https://www.rainproof.nl/hoe-rainproof-ons-riool
http://degroenewand.nl/
http://www.slimmeregenton.nl/
https://www.amsterdam.nl/projecten/bellamybuurt/
https://www.amsterdam.nl/projecten/bellamybuurt/rainproof-samen/
https://amsterdamwest.groenlinks.nl/nieuws/bellamy-en-borgerbuurt-wordt-groen-en-mooi
https://www.rainproof.nl/wat-kan-ik-doen/buurt
https://www.rainproof.nl/article-type/water-de-stad

De Ebb en Flood-tegels

Investeren in klimaatbestendige maatregelen fiscaal aftrekbaar

Bedrijven die investeren in technieken of producten die op de Milieulijst staan, kunnen tot maximaal 36% van de investeringskosten aftrekken van hun fiscale winst. Al eerder waren investeringen in duurzame maatregelen opgenomen op de Milieulijst, zoals vegetatiedaken, gevelbegroeiingssystemen en muurbegroeiingssystemen. Nu zijn daar dan ook maatregelen aan toegevoegd in het kader van De Levende Tuin.
Het gaat om investeringen waarmee de directe omgeving van een pand beter is afgestemd op de weersinvloeden en aantrekkelijker wordt voor mens en dier. Voorbeelden zijn maatregelen om hemelwater op te vangen en op te slaan en maatregelen die de biodiversiteit in de omgeving bevorderen, zoals het planten van bomen, struiken en hagen.
 
 

De Groene Stad geïnspireerd door geslaagde tweede editie TEDxZwolle

Op 28 januari vond de tweede editie van TEDxZwolle plaats in de Nieuwe Buitensocieteit. Een inspirerende dag vanuit de TED-filosofie van ‘ideas worth spreading’, die dit maal in het teken stond van klimaatbestendige steden. Veertien binnen- én buitenlandse sprekers deelden hun visie op klimaat, water en duurzaamheid met het publiek.
Thema’s
Superstormen, hevige regenbuien of juist periodes van extreme droogte: het lijdt geen twijfel dat ons klimaat aan het veranderen is. Om onze steden waterproof en klimaatbestendig te maken, zijn nieuwe, slimme oplossingen nodig. Tijdens TEDxZwolle 2015 passeerde een flink aantal voorlopers op dit gebied, de revue.
Zo liet Tracy Metz, journalist van onder andere NRC Handelsblad, tijdens haar TEDxTalk een aantal Nederlandse innovaties zien: van het waterplein in Rotterdam tot de in de Kampense stadsmuren ingebouwde waterkering, die bij hoog water geactiveerd kan worden. Ook Henk Ovink, als senior adviseur verbonden aan de Hurricane Sandy Rebuilding Task Force in New York, zette aan tot denken met zijn verhaal over de manier waarop in de New York/New Jersey regio gewerkt wordt aan de klimaatbestendige wederopbouw nadat de orkaan Sandy er in 2012 flink huishield.
Groene klimaatbestendige steden
Na de pauze was het woord aan Niek Roozen, internationaal vermaard landschapsarchitect en mede initiator van de Groene Stad filosofie. Hij hield een inspirerend verhaal over zijn ontwerpen voor grootschalige groenprojecten in Chinese miljoenensteden. Aan de hand van prachtige foto’s, hield Roozen de zaal een kant van China voor die je niet elke dag te zien krijgt. Enorme stadsparken van kilometers in omtrek – in minder dan twee jaar uit de grond gestampt- zorgen voor een aanzienlijke verlaging van het “urban heat island effect” in de drukke, hete steden. Roozens inspirerende verhaal wierp de vraag op of Nederland misschien leren zou moeten trekken uit de Chinese aanpak.
Deze editie van TEDxZwolle werd, in samenwerking met enkele partners waaronder De Groene Stad, georganiseerd door de waterschappen Rijn en IJssel, Groot Salland, Reest en Wieden, Vallei en Veluwe, Vechtstromen, Zuiderzeeland, de gemeente Zwolle en het ministerie van Infrastructuur en Milieu.

Stedelijk groen voor leefbaarheid

Steden zijn kwetsbaar voor de effecten van klimaatverandering. Het vergroten van de klimaatbestendigheid van steden is het meest efficiënt bij veel relatief kleine en lokale maatregelen. Die kunnen vaak tegelijkertijd met groot onderhoud of renovaties worden uitgevoerd. Dat blijkt uit het deze week verschenen eindrapport van het onderzoekprogramma Climate Proof Cities.

Climate Proof Cities (CPC) heeft veel kennis opgeleverd om Nederlandse steden klimaatbestendig te maken, met een focus op hittestress en wateroverlast door piekbuien. De leerstoelgroepen Meteorologie en Luchtkwaliteit en Landschapsarchitectuur hebben samen met Alterra een prominente rol in het CPC-onderzoek gespeeld. ”Wij hebben een essentiële bijdrage geleverd aan het uitvoeren en analyseren van meteorologische metingen op alle schaalniveaus in de stad,” zegt mede-auteur Bert van Hove van Wageningen University. “Ook hebben wij belangrijke bedrage geleverd aan de verdere ontwikkeling van weersmodellen om de invloed van het toekomstige klimaat op het weer tot op wijkniveau te voorspellen. Met metingen en modelsimulaties hebben we het huidige en toekomstige stadsklimaat voor Nederlandse steden in kaart gebracht en zijn we de processen die het klimaat en thermisch comfort in de stad bepalen beter gaan begrijpen.”

Stedelijk groen voor leefbaarheid

Essentieel in het CPC-project was ook de Wageningse inbreng met betrekking tot het ontwerp van stedelijk groen. Daarbij stond de vraag centraal: hoe kunnen we stedelijk groen zo effectief mogelijk inzetten om de leefbaarheid in de stad  onder een veranderend klimaat met meer hittestressdagen en extreme buien  te behouden? Daarnaast is Wageningen betrokken bij de ontwikkeling van handreikingen en hulpmiddelen voor beleidsmakers en stadsontwikkelaars: om het klimaatbestendig en water-robuust inrichten van de stad ‘handen en voeten’ te geven (www.ruimtelijkeadaptatie.nl).

Consortium universiteiten en kennisinstellingen

Het programma is uitgevoerd door een consortium van tien universiteiten en kennisinstellingen. Behalve uit Wageningen University en Alterra bestond het consortium uit TNO, Deltares, TU Eindhoven, TU Delft, Universiteit Utrecht, Radboud Universiteit, Unesco-IHE, KWR en de Universiteit van Amsterdam. Om antwoorden te geven op praktijkvragen is nauw samengewerkt met Rotterdam, Den Haag, Amsterdam, Utrecht, Arnhem, Rijswijk, Tilburg, Noord-Brabant, de STOWA, Hoogheemraadschap van Delfland, Waternet, Waterschap Hollandse Delta, Hoogheemraadschap Schieland en de Krimpenerwaard en het Deltaprogramma Nieuwbouw en Herstructurering.
Climate Proof Cities is onderdeel van het nationale onderzoekprogramma Kennis voor Klimaat, mede gefinancierd door het ministerie van Infrastructuur en Milieu.
 
Bron: Wageningen UR