Berichten

Op 16 september is in Arnhem op het Graaf Ottoplein, de eerste ‘stadsklimaatboom’ ter wereld geplant. Het is een jonge honingboom die symbolisch is omgedoopt to ‘stadsklimaatboom’. De boom is een initiatief van onder meer de gemeente Arnhem naar aanleiding van de presentatie in november vorig jaar van het boek ‘Het weer in de stad’ van Sanda Lenzholzer, verbonden aan de Universiteit van Wageningen en zelf bewoner van de wijk. In haar boek zet Sanda Lenzholzer uiteen op welke manieren in het ontwerp van steden rekening gehouden kan worden met ‘thermisch comfort’. Kortom: hoe richten we onze steden zo in dat het in de zomers niet te warm en in de winters niet te koud is.
Urban heat island effect
Het Sonsbeekkwartier is een wijk die kampt met hitteproblemen, het zogenoemde ‘urban heat island effect’(hitte-eiland effect). Hieronder wordt het fenomeen verstaan dat de temperatuur in een stedelijk gebied gemiddeld hoger is dan in het omliggende landelijk gebied. De belangrijkste oorzaken van het urban heat island effect zijn de absorptie van zonlicht door de in de stad aanwezige donkere materialen en de relatief lage windsnelheden.
‘Deze zomer hebben velen weer last gehad van de stadse hitte: vaak was het te warm om te werken of te slapen. Dat is een van de gevolgen van stedelijke hitte-eilanden. “Maar er zijn manieren om dit aan te pakken,” zegt Sanda Lenzholzer. “Een van de meest effectieve daarvan is het planten van bomen. Bomen geven schaduw en verhinderen zo de opwarming van de stad. Ze verdampen water via de huidmondjes, wat de temperatuur extra tempert. Daarnaast zorgt een boom voor het filteren van fijn stof en andere luchtvervuiling. Een boom beïnvloedt het stadsklimaat dus heel positief.”
Mini symposium
Wethouder Henk Kok, namens Groenlinks verantwoordelijk voor het dossier duurzaamheid, mocht de boom feestelijk inwijden. Daarna volgde een mini-symposium over het stadsklimaat in de wijk, waar lokale sprekers inzicht gaven in veelbelovende manieren om het stadsklimaat te verbeteren.
 
Foto: Han Koppers (www.hankoppers.nl)

Op donderdag 11 september organiseert DLV Plant in samenwerking met het Praktijknetwerk Duurzame aanpak van ziekten, plagen en onkruiden en ZLTO de innovatiedag ‘Bomen voor de toekomst’ bij boomkwekerij Ebben BV in Cuijk. De dag is bedoeld voor iedereen die actief is in de groenketen en staat in het teken van een duurzame toekomst van het openbaar groen. Tijdens het ochtendprogamma geven enkele prominente mensen uit de groenketen hun visie en is er een forumdiscussie. Tijdens het middagprogramma zijn diverse innovaties te bekijken.
Een groene omgeving bevordert de leefbaarheid, draagt bij aan het welzijn van mensen en is dus belangrijk voor de toekomst. In de praktijk krijgt groen echter niet altijd de aandacht die het verdient. De inkoop van plantmateriaal en de aanleg en onderhoud van het openbaar groen is dikwijls een sluitpost in veel projecten en bij het huidige aanbestedingsbeleid is de inkoopprijs vaak leidend. Dit gaat ten koste van de kwaliteit, duurzaamheid en kosten op de lange termijn. In de praktijk hebben gemeenten en groenvoorzieners te maken met het moeilijk aanslaan van bomen en planten en veel uitval.
“Dit kan beter”, vindt Henk Raaijmakers, vicevoorzitter van de LTO vakgroep Bomen en vaste planten. Hij is één van sprekers op de Innovatiedag ‘Bomen voor de toekomst’ en zal samen met andere forumleden en aanwezige bezoekers discussiëren over de toekomst van duurzaam openbaar groen. Raaijmakers vindt dat niet prijs maar kwaliteit leidend moet zijn bij aanbestedingen. Ook Peter Henssen van Henssen BV, een cultuurtechnisch bedrijf in Schinnen (L), heeft deze mening. Henssen vindt dat er meer gekeken moet worden naar Total Cost of Ownership. “Nu op een goede manier de planning, inkoop en aanplant van kwalitatief goed groen oppakken, betekent op de lange termijn kosten besparen.” Naast Raaijmakers en Henssen nemen ook gedeputeerde Johan van den Hout van de Provincie Noord-Brabant, Harm Horlings voorzitter van de Vereniging Duurzame Boomkwekers Nederland en Leendert Koudstaal van de gemeente Den Haag en deel aan het forum.
Toekomstbestendig en duurzaam sortiment
Leendert Koudstaal, beleidsmedewerker groen van de Gemeente Den Haag en tevens voorzitter van het de themawerkgroep Bomen van de Vereniging Stadswerk is overtuigd dat overheden geld kunnen besparen op onderhoud door bij de aankoop meer te kijken naar kwaliteit en betere plantomstandigheden. “We moeten naar een toekomstbestendige en klimaatbestendige stad. Dat betekent enerzijds dat er al in de tekentafelfase nagedacht moet worden over een optimaal plantgat. Anderzijds moeten er andere keuzes gemaakt worden als het gaat om sortiment. Denk aan warmte- en windbestendige soorten. Maar ook variatie en afwisseling als het gaat om soorten. Tijdig de juiste keuzes maken, betekent kosten besparen op de langere termijn”, aldus Koudstaal.
Harm Horlings houdt als voorzitter van de vereniging Duurzame Boomkwekers Nederland een korte inleiding over de rol van keurmerken bij de inkoop van duurzaam groen. In 2008 hebben overheden de ambitie geformuleerd om in 2015 100% duurzaam te gaan inkopen. De gemeenten Boxtel en Schijndel namen in 2008 het voortouw met de inkoop van duurzaam geproduceerd plantmateriaal. Inmiddels zijn enkele jaren verstreken. Maar kwekers van duurzaam geteeld plantmateriaal zoals Milieukeur, Groenkeur, MPS QualiTree of EKO zien ondanks deze ambities dat de vraag naar duurzaam groen beter kan. Ondanks deze constatering heeft het bestuur van DBN besloten om van Milieukeur over te stappen naar Groenkeur. Horlings gaat tijdens het forum in op de beweegredenen.
Aansluitend aan de forumdiscussie kunnen bezoekers via een rondleiding kennismaken met Boomkwekerij Ebben BV. Het ochtendprogramma wordt afgesloten met een netwerklunch.
Demonstraties van innovaties
De innovatiedag bestaat uit een apart ochtend en middagprogramma. Tijdens het middagprogramma zijn er rondleidingen langs demonstraties en proeven en is er een infomarkt waar diverse innovaties worden getoond op het gebied van o.a. duurzame onkruidbestrijding, bodemoptimalisatie, verbetering plantomstandigheden, schoon water en een duurzame aanpak van ziekten en plagen. Ook zijn er enkele lezingen. Jan P. Mauritz van Mauritz adviseurs & Taxateurs BV gaat in op het toekomstbestendige sortiment en gebruikt daarbij als voorbeeld een tiental bomen van Boomkwekerij Ebben. Henri Kuppen, adviseur bij Terra Nostra, geeft een innovatieve en toekomstbestendige kijk op openbaar groen. Ook vinden er inleidingen plaats over groeiplaatsverbetering.
Het middagprogramma is interessant voor uitvoerenden in het openbaar groen of in de boomkwekerij, maar ook voor beleidsmakers, ambtenaren openbaar groen, hoofd-groenvoorzieners en boomkwekerijondernemers die graag de nieuwste ontwikkelingen in de praktijk willen zien.
Geïnteresseerden kunnen hier meer informatie vinden over de innovatiedag op internet of zich opgeven voor deelname.

Amsterdam gaat deze zomer onderzoek doen naar de invoering van een lokaal smogalarm, naar aanleiding van een voorstel van de Partij voor de Dieren. Volgens deze partij informeert Nederland zijn inwoners nauwelijks actief over luchtvervuiling, terwijl de gezondheid van risicogroepen zoals longpatiënten extra te lijden heeft onder de aanwezigheid van bijvoorbeeld fijnstof en stikstofoxiden. Juist bij stedelijke verkeersaders komen deze stoffen soms in grote hoeveelheden in de lucht voor. In de gemeenteraadsvergadering van 2 juli is besloten dat de gemeente zelf het initiatief moet nemen om Amsterdammers te informeren over gevaarlijke vormen van luchtvervuiling. Het college komt na de zomer met een voorstel.
Amsterdam voldoet niet aan de Europese normen voor luchtkwaliteit die vanaf 2015 overal gaan gelden. In september 2013 vroegen ruim 10.000 Amsterdammers de gemeenteraad daarom via een petitie van Milieudefensie om hardere maatregelen te nemen voor schone lucht. Johnas van Lammeren, fractievoorzitter van de Partij voor de Dieren Amsterdam: ‘De Amsterdamse lucht is nog steeds ongezond. Ondanks de petitie zijn maatregelen die het probleem bij de bron aanpakken, zoals uitbreiding van de milieuzone, nog steeds niet ingevoerd. Financiële belangen hebben steeds aan het langste eind getrokken. En dat terwijl mensen hun gezondheid het allerbelangrijkste vinden. We zijn ingehaald door steden als Utrecht en Rotterdam die wel strengere milieuzones hebben ingevoerd. Met een smogalarm kunnen we er nu in elk geval voor zorgen dat mensen hun dagindeling kunnen aanpassen aan de situatie van de lucht. Dat komt de gezondheid Amsterdammers enorm ten goede. Wij blijven ons daarnaast inzetten voor aanpak bij de bron, zoals we dat de afgelopen jaren ook hebben gedaan.’
 
 
 
 
 
 
Bron: Partij voor de Dieren Amsterdam