Berichten

De Groene Stad is partner in Groene Cirkel Bijenlandschap

Ook in de bebouwde stedelijke omgeving geldt het verhaal van de bloemen en de bijen. De rol van bijen, vooral wilde bijen, bij de jaarlijkse cyclus van bloei, groei en vruchtafzetting – bij het voortbestaan van onze groene omgeving, is van cruciaal belang. Zonder bijen geen groen, ook geen groene stad. Wat lag dan ook meer voor de hand dan de inzet van De Groene Stad in de strijd om behoud en verbetering van de stand van de wilde bijen in Nederland? Want, we hebben het uitgebreid kunnen volgen in de media, het toegenomen gebruik van bepaalde soorten bestrijdingsmiddelen in de landbouw heeft voor een groot aantal insecten, ook wilde bijen, fatale gevolgen gehad. Er moet worden gestreden voor het overleven en de groei van het aantal wilde bijen en de Groene Cirkel Bijenlandschap loopt voorop in die strijd.
Tijdens een succesvolle bijeenkomst van de Groene Cirkel Bijenlandschap bij Heineken in Zoeterwoude, konden de bijenliefhebbers het feit vieren dat, naast onder andere enkele gemeenten, waterleidingbedrijf Dunea en enkele scholen nu ook De Groene Stad is toegetreden tot deze Groene Cirkel Bijenlandschap, door het onderschrijven van de visie van de Groene Cirkel.
Namens De Groene Stad verwoordde Mireille van Velde haar motivatie om aansluiting te zoeken bij het Bijenlandschap: ‘Niet veel mensen weten dat een Groene Stad de beste bijenbiotoop is die je kan hebben. Er is veel meer diversiteit aan soorten dan je vindt in de monoculturen in het buitengebied. Daarom willen bewoners en gemeenten, dus de Groene Stad, zich daarvoor inzetten!
De Groene Stad stimuleert een meer doordachte inzet van ‘groen’ bij projecten die zich richten op de oplossing van lucht- en waterproblematiek, maar ook op het tegengaan van sociale en maatschappelijke verloedering in stedelijke gebieden. In onze visie kan ‘groen’ een belangrijke bijdrage leveren aan het vitaliseren onze binnensteden en – ruimer gedefinieerd – ook aan stedelijke regio’s. Groen draagt bij aan attractievere, leefbaardere en gezondere steden. Een aantrekkelijke woonomgeving speelt een positieve rol bij de economische ontwikkeling van het stedelijk gebied. Ook liggen er volop kansen om bedrijfsterreinen te vergroenen, wat leidt tot een attractievere, gezondere werkomgeving. Dat alles vergt een vernieuwing in het planologisch denken op lokaal, regionaal en landelijk niveau, mede vanuit een groene dimensie

Gemeente Alphen werkt mee aan 'bij-vriendelijkere' omgeving

De gemeente Alphen aan den Rijn doet actief mee aan de grote regionale campagne die laatst is gelanceerd door de Groene Cirkel Bijenlandschap.
Onder de slogan “Bee Friendly” wordt ingezet voor een ‘bij-vriendelijker’ omgeving. Dit om de bijensterfte tegen te gaan die de voedselketen bedreigt.
De Groene Cirkel heeft al veel plaatselijke overheden, bedrijven en burgers achter zich en breidt dit netwerk steeds verder uit.
Gemeente Alphen aan den Rijn heeft Marcel van der Veen, regisseur bij de afdeling Beheer Openbare Ruimte, ingezet om goede leefomstandigheden voor wilde bijen te realiseren. Van der Veen zegt dat er op dit moment wordt gekeken wat er daadwerkelijk nodig is. “Het is ook een bewustwordingsproces bij onszelf.”
De gemeente ontwikkelt door bij-vriendelijk maaibeheer bloemrijke bermen en parken en is partner in de Beedeal Boskoop. Samen met onder meer de kwekers wordt daar gekeken naar betere leefomstandigheden voor bestuivers.
Archeon
Museumpark Archeon heeft een functie als Bed & Breakfast voor veel insecten en vormt een verbinding tussen stad en polder. Dit is mogelijk door het zeer diverse landschap en het ontbreken van kunstmest en insectenverdelgers. Er wordt actief gewerkt aan het optimaliseren van het leefklimaat voor bijen en vlinders.
Op korte termijn wordt een doorgang van planten met veel nectar en pollen gemaakt naar de ingang van het museumpark. Hier komen bijen op af. Ook wordt in het park het programma over de geschiedenis van de bij verder uitgewerkt.
Avifauna
Vogelpark Avifauna doet mee met een excursie over bijen en imkerij. Door het park heen zijn kleine insectenhotels, ook een in de vogelvriendelijke tuin. Binnenkort komt daar een groter bijenhotel bij.
Avifauna tuiniert insect- en milieuvriendelijk door geen gif of kunstmest te gebruiken en er zijn nectarplanten aangeplant. Met publieksactiviteiten over diervriendelijk tuinieren wordt aandacht besteed aan natuurbehoud ‘voor je deur’.
Bron: Alpens.nl

Heel Zuid-Holland op de bres voor de bij

Gedeputeerde Han Weber van de provincie Zuid-Holland en wethouders van vijf gemeenten ontvingen op 24 maart 2016 hun eigen ‘adoptiebij’ uit handen van Laila Driessen, burgemeester van Leiderdorp en voorzitter van de Groene Cirkel Bijenlandschap.
Het uitreiken van adoptiebijen bij Naturalis is de start van de campagne om de omstandigheden voor wilde bijen en andere bestuivers in Zuid-Holland merkbaar te verbeteren. Het komende jaar kan het publiek deelnemen aan uiteenlopende activiteiten, van excursies tot cursussen, om te ervaren wat men zelf kan doen om de omgeving bijvriendelijk te maken.
Bestuivers nodig voor ons voedsel
Het gaat niet goed met de bestuivers. Doordat ons landschap steeds eentoniger en minder bloemrijk wordt kunnen ze slecht aan voedsel komen en vinden ze minder plekken om te nestelen. “Meer dan 70% van ons groente en fruit is afhankelijk van bestuiving. Daar gaan miljarden in om”, gaf Koos Biesmeijer, wetenschappelijk directeur van Naturalis, in een korte presentatie aan om het belang van deze insecten te duiden.
Bijvriendelijke provincie
Dat het onderwerp leeft is wel duidelijk, met 160 deelnemers aan de bijeenkomst en 22 partijen die de visie Bijenlandschap ondertekenden. Provincie Zuid-Holland, gemeenten, Rijkswaterstaat, Archeon, imkerverenigingen, Naturalis, Alterra, EIS Kenniscentrum Insecten, De Groene Klaver, Fonds 1818, Hoogheemraadschap van Rijnland, Zuid-Hollands Landschap, De Vlinderstichting, en het IVN onderstrepen zo dat zij bijdragen aan het verbeteren van de omstandigheden voor bijen en hommels. Dit doen zij door meer voedsel en nestgelegenheid te bieden, het landschap aantrekkelijker en kleurrijker te maken en door behoedzaam om te gaan met chemische middelen. Het netwerk rondom de Groene Cirkel Bijenlandschap groeit. “En dat is hard nodig”, zo vindt ook gedeputeerde Han Weber van de provincie Zuid-Holland. “Het belang van de bij voor de biodiversiteit is enorm. De provincie investeert hier ook echt in. Laten we samen van Zuid-Holland de meest bijvriendelijke provincie maken.”
Alle gemeenten een eigen bij
De zes verschillende adoptiebijen zijn tijdens een nulmeting in 2015 aangetroffen op grondgebied van de Provincie Zuid-Holland en de gemeenten Zoetermeer, Leiderdorp, Leiden, Alphen aan den Rijn en Zoeterwoude. Het is de bedoeling dat de aantallen van deze bijen tijdens de tweede meting in 2018 omhoog zijn gegaan door alle bijvriendelijke activiteiten die nu ontplooid worden.
Groene Cirkel Bijenlandschap
In de Groene Cirkel Bijenlandschap werkt een groot aantal partijen samen aan een bijenlandschap in het Land van Wijk en Wouden. Ander beheer en een bijvriendelijke inrichting moeten zorgen voor een netwerk van verbindingen met voldoende voedsel en nestgelegenheid voor bestuivende insecten. De Groene Cirkel Bijenlandschap is voortgekomen uit Groene Cirkels, het samenwerkingsverband van Heineken, provincie Zuid-Holland en kennisinstituut Alterra Wageningen UR, gericht op een klimaatneutrale Heineken-brouwerij, een duurzame economie en een aangename leefomgeving in de regio Zoeterwoude.
Bron: Groene Cirkel Bijenlandschap

‘Bijen zijn een goede graadmeter voor de gezondheid van de natuur…!’

Interview met voorzitter Laila Driessen en programma manager Hannie Korthof
Dat stelt Laila Driessen, burgemeester van Leiderdorp en enthousiast voorzitter van De Groene Cirkel Bijenlandschap. We spreken haar samen met Hannie Korthof, programmamanager
Driessen: ‘Even een stukje geschiedenis: Groene Cirkels zijn een initiatief van Heineken, de provincie Zuid Holland en kennispartner Alterra Wageningen. De oorspronkelijke ambitie van Heineken was om vanuit het duurzaamheid denken een volledig klimaat neutrale brouwerij te bouwen én een aangename leefomgeving in de regio Zoeterwoude te creëren. Zo ontstond een overlegplatform dat later de ‘Groene Cirkel’ is gaan heten’.
Inmiddels is de Cirkel uitgebreid met andere bedrijven, gemeenten en agrarische organisaties. Er worden programma’s opgezet rond de onderwerpen energie, water, grondstoffen, mobiliteit en leefomgeving. Daarbij is de natuur telkens het uitgangs- en ijkpunt. De Groene Cirkel functioneert nu als een platform voor bedrijven, ondernemers en kennisinstellingen in de regio. Door het verbinden van partijen worden er – in de woorden van mevrouw Driessen – ‘unieke projecten van wereldklasse ontwikkeld’.
Vijf thema’s en de kracht van de natuur
Een duurzame samenleving leeft van hernieuwbare energiebronnen en heeft haar materiaalstromen in kringlopen georganiseerd, vergelijkbaar met een natuurlijk ecosysteem. Groene Cirkels zetten  daarom ecosysteemdiensten centraal, waarbij de natuur wordt verbonden met private en publieke belangen.
Programmamanager Korthof: ‘om een duurzame regio te creëren, moet er op meerdere terreinen tegelijk worden gewerkt. De Groene Cirkel kiest als strategie: klein beginnen, groot eindigen’.
De partnership wordt uitgebouwd rond vijf thema’s:

  1. Stimuleren van duurzame energie en reductie broeikasgasemissies
  2. Verzekeren van voldoende en goed water
  3. Sluiten van grondstofkringlopen
  4. Verduurzamen mobiliteit en logistiek
  5. Verbeteren van de leefomgeving en versterken van biodiversiteit

De Groene Cirkel Bijenlandschap
In de Groene Cirkel Bijenlandschap wordt thema nr. 5 uitgewerkt. In deze cirkel werken wetenschap, overheden, bedrijfsleven, beheerders van gebieden en maatschappelijke organisaties samen met boeren, imkers en burgers. Het doel is om de wintersterfte van de Honingbij en de achteruitgang van de Hommel en Wilde Bij terug te dringen. Dat kan door meer voedsel en nestgelegenheid te bieden, het landschap aantrekkelijker te maken, kleur te geven en behoedzaam om te gaan met chemische middelen.
Laila Driessen spreekt over de ambities van de cirkel. ‘We willen tot een brede samenwerking komen en werken aan een regionaal netwerk met bloemrijke tuinen, erven, parken, bermen, bedrijfsterreinen, recreatie- en natuurgebieden en nestgelegenheid voor insecten. Een netwerk dat honing oplevert en er mooi uit ziet. We hebben een concreet doel: we gaan er samen voor zorgen dat in het gebied Alphen – Zoetermeer – Leiden de wintersterfte onder Honingbijen onder de 10% komt te liggen. Daarmee willen we de bestuiving van landbouwgewassen en van wilde planten in de regio voor de toekomst veilig stellen. Zo werken we samen aan de versterking van de natuurlijke hulpbronnen in de regio. Het verhaal is eenvoudig: bijen zijn een kritische soort. Als het goed gaat met de bijen, gaat het goed met natuur!’.
Wintersterfte bijen baart zorg
Hannie geeft aan dat de jarenlange hoge wintersterfte van de Honingbij veel zorgen baart. ‘Ook wilde bijen en hommels zijn in delen van ons gebied nauwelijks meer te vinden. Dat komt doordat nectar- en stuifmeelrijke planten en bloemen zijn verdwenen. Maar ook door het gebruik van bestrijdingsmiddelen en het verdwijnen van geschikte nestgelegenheid. Onze Cirkel Bijenlandschap vindt dat het de hoogste tijd is om het tij te keren. De rol van bijen is bestuiven, nu en in de toekomst. Daarvoor zijn verschillende soorten bestuivende insecten belangrijk. In Nederland komen ca. 350 verschillende wilde bestuivende insectensoorten voor. Door variatie in bloemvormen, kelkdiepte en bloeiseizoen zijn er ‘gespecialiseerde insecten’ nodig. Ook moeten de dieren tegen een stootje kunnen. Goed en slecht weer, een vroeg of laat voorjaar enz. Daarom is een grote diversiteit aan bijen, hommels en zweefvliegen belangrijk. Daarmee is bestuiving toekomstbestendig’.
Driessen: ‘Dat is zeker heel belangrijk, maar daarnaast is diversiteit ook gewoon heel mooi. Bloemrijke bermen, graslandjes, hagen en bomen zijn niet alleen een voedselbron voor bestuivende insecten. Ze geven kleur en geur aan de omgeving waarin we leven en maken die interessanter. We zullen er ook steeds meer soorten vlinders en vogels zien. Ik vind dat een concept als ‘de levende tuin’ dat door de groene sector wordt gepropageerd, op een geweldige manier aansluit op het denken binnen onze Cirkel’.
Bijen spreken tot de verbeelding
Iedereen kent de honingbij als producent van honing. En veel mensen zijn bezorgd over de achteruitgang van de honingbij. Door een bijvriendelijk landschap te ontwikkelen scheppen we voorwaarden voor de overleving van deze soort en kunnen we blijven genieten van honing uit eigen streek.
De Groene Cirkel Bijenlandschap wil met zijn programma laten zien dat het niet heel erg moeilijk is iets voor bestuivers doen. Burgers, gemeentes, provincies en bedrijven tuinen, parken, bedrijventerreinen of stukken natuur beheren, kunnen een bijdrage leveren. Het gazon bloemrijk inzaaien helpt al. Echt zoden aan de dijk zet het wanneer er door meerdere partijen wordt samengewerkt bij het bijvriendelijker maken van tuinen of bedrijfsterreinen. Idealiter ontstaat er in een regio door samenwerking op landschapsniveau een robuust netwerk voor bijen, hommels en zweefvliegen waardoor de bestuiving en daarmee de productie van honing verzekerd wordt.
Nieuwe vorm van samenwerking
Driessen: ‘we werken aan een voor Nederland nieuwe vorm van samenwerken in een regio. Overheden, bedrijven, burgers, wetenschap, terreinbeheerders enz. nemen samen hun verantwoordelijkheid. De basis voor de samenwerking is het gedeelde besef – een gevoel van urgentie – dat er energiek en resultaatgericht moet worden samengewerkt als we de bijensterfte willen keren. Voor mij als bestuurder is dat een heel interessante ontwikkeling waaraan ik graag bijdraag’.
De Groene Cirkel Bijenlandschap heeft al een aantal projecten ontwikkeld en uitgevoerd. Via onze site ‘De Groene Stad’ zullen wij u van deze projecten op de hoogte houden!
Zie ook Groene Cirkels: http://www.groenecirkels.nl/nl/groenecirkels.htm