Berichten

Henk Raaijmakers over de missie van De Groene Stad

‘Onze kracht is dat we kennis weten toe te passen in de praktijk!’
We spreken met Henk Raaijmakers, bestuurslid van De Groene Stad over het werk van de stichting. Raaijmakers is een echte praktijkman die naast het werk in zijn bedrijf, veel ideëel en bestuurlijk werk doet. Zijn bedrijf – kwekerij ‘De Oude Aa’ – ligt in Deurne. Het kweken en vermeerderen van Camellia, Rododendron en verschillende soorten klein-fruitplanten is het specialisme van dit klassieke familiebedrijf.
Wat is het verhaal van De Groene Stad?
De Groene Stad bepleit het beter benutten van de potentie van groen. We kampen in de Nederlandse steden met waterbergingsproblemen, hittestress, fijnstof, vervuiling door verkeer en zo meer. Groen draagt belangrijk bij aan de oplossing ervan. We hameren op het belang van doordachte toepassing van meer groen in de steden. Bij het maken van plannen moeten parken, plantsoenen geen stoffering zijn die je achteraf aanbrengt, maar moet van meet af aan onderdeel zijn van stedelijke plannen. We richten ons op de lokale politiek, gemeentelijke diensten en hun adviseurs. Bedrijven en gemeenten vormen onze achterban.
Dat doen we niet op basis van vage idealen of aannames. Ons appèl is en onze adviezen zijn gefundeerd. We hebben als Groene Stad samen met Wageningen alle bestaande onderzoek naar de effecten van groen op een rij gezet. Het project heet De Groene Agenda. Ze zijn gepubliceerd op onze site www.degroenestad.nl onder het kopje ‘Factsheets’. Die inzichten samen met de praktijkervaring van onze achterban, maken ons verhaal sterk.
Is stichting De Groene Stad toe aan een ‘next level’?
Was dat maar waar! Je ziet wel dat er een voorhoede ontstaat van grote gemeenten, bedrijven, stadsplanologen en architecten die ‘om’ zijn. Maar we zijn er nog lang niet. Bovendien men kan het idee van vergroening wel omarmen, maar gaat er tijd zitten in de integratie van een nieuwe visie in het dagelijks doen en laten van een organisatie. Verder constateren we dat onze Groene Stad boodschap bij veel middelgrote en wat kleinere gemeenten nog niet echt is doorgedrongen.
Kan dat, het ‘vergroenen’ van steden? 
Jazeker! Als Groene Stad onderscheiden we twee uitdagingen voor onze steden. Voor uitbreidingsplannen, nieuwe wijken is het eenvoudig: groen behoort een integraal onderdeel van de planvorming te zijn. Vanaf het eerste moment. Daar ligt een verantwoordelijkheid voor stadsontwerpers en de lokale politiek. Moeilijker is het ‘vergroenen’ van bestaande steden, daar is de ruimte beperkt. Dat vergt creatieve, innovatieve oplossingen. Je moet groen aanbrengen op plaatsen waar het nooit heeft gestaan. Denk aan binnentuinen, groene daken, maar ook aan groen binnen in de gebouwen.
Wat is het verhaal naar de burgers?
Bewoners moeten accepteren dat het doordacht toepassen van meer groen in hun stad veel voordelen, maar ook een aantal nadelen heeft. Meer groen geeft meer schaduw, dempt temperatuurstijgingen, vangt fijnstof af, zuivert de lucht, verfraait enz. Die voordelen zijn op het esthetische na, vaak onzichtbaar. Wel voelbaar trouwens. Maar er zijn ook een paar nadelen. Bomen verliezen bladeren, in de zomer heb je mogelijk meer insecten en ze hebben ruimte nodig. In onze visie moeten burgers álle facetten van groen accepteren. Dat ik vind dat de voordelen het ruim winnen van de nadelen, verbaast u vast niet… We moeten slim zijn, gebruik maken van onze kennis. We moeten steden helpen die in de praktijk toe te passen.
Daar komen de Chartaleden in beeld?
Het bijzondere is dat we als stichting De Groene Stad een brug weten te slaan tussen wetenschap en de praktijkervaring van onze Chartaleden. Dat zijn vooral bedrijven en gemeenten. We kunnen kennis koppelen aan de vraag. Verder hebben we een groot netwerk van bevlogen adviseurs, politici, journalisten en topambtenaren. En we hebben toegang tot veel goede, gerealiseerde praktijkvoorbeelden. Dat geeft ons een bijzondere, ik durf zelfs te zeggen unieke positie. Met de juiste insteek en kennis van zaken aan de slag gaan, adviseren… dat is onze meerwaarde.
En de toekomst? 
We schenken veel aandacht aan openbaar groen. En aan groen rond zorginstellingen, scholen en bedrijven. Dat is prima, maar ik zie voor de toekomst een groter accent richting woningbouwcorporaties, particuliere huizenbezitters. Samen bezitten ze een groot oppervlak aan grond. Bewoners kunnen eisen stellen aan de gemeente als het om de kwaliteit van de woonomgeving gaat. Druk van onderaf dus. Verder geloof ik in gezamenlijke initiatieven van bewoners. Dat kunnen buurtinitiatieven zijn zoals stadstuinbouw of het onderhouden van delen openbaar groen. Het samen bezig zijn met groente en fruit ‘uit eigen tuin’ verbindt mensen. Het zal ook het respect voor het vakwerk dat Nederlandse tuinders, boerenbedrijven en fruittelers al zoveel jaren leveren, vergroten. Burgers gaan immers zelf ervaren wat er allemaal bij komt kijken voordat je uit eigen tuin groenten of fruit kunt oogsten.
Dus het werk van De Groene Stad is nog niet afgerond?
Nog lang niet. Het gaat de goede kant op met de waardering van groen als het gaat om het oplossen van eigentijdse stadsproblemen, maar er is nog een wereld aan groen te winnen. We zijn erg blij dat een groeiend aantal toonaangevende bedrijven De Groene Stad ondersteunt. Het geeft veel nieuwe, positieve energie.
 
 
 

De Groene Stad speelt centrale rol bij belangenbehartiging groene sector

LTO Nederland is een van de organisaties die hun schouders hebben gezet onder De Groene Stad. Henk Raaijmakers is voorzitter van de vakgroep Bomen en Planten binnen LTO. Voor De Groene Stad beantwoordde hij een aantal vragen.
Kunt u kort uitleggen wat LTO doet en wat de missie van het bedrijf is?
LTO Nederland is de belangenorganisatie van agrarisch Nederland, die bevordert dat agrarische ondernemers belangrijke bijdragen kunnen blijven leveren aan maatschappelijke behoeften op het terrein van voeding, gezondheid, welbevinden, ruimte, energie, water en klimaat. Wij staan voor een sterke economische en maatschappelijke positie van agrarische ondernemers in Nederland en we vormen een hecht netwerk van leden die willen investeren in een toekomstbestendige sector bomen en vaste planten. Ons product, bomen en planten, vormt de basis voor een groene, gezonde, veilige en prettige leef-, werk- en thuisomgeving in Nederland en ver daar buiten. Wij merken dat het besef van het belang van ‘groen’ in de bebouwde omgeving steeds sterker leeft bij overheden, bedrijven en particulieren en wij zijn blij met de centrale rol daarbij van De Groene Stad, als communicatieplatform.
U bent de voorzitter van de vakgroep Bomen en Planten bij LTO, wat doet LTO voor de teelt van bomen en vaste planten?
De circa 2750 Nederlandse boom- en vaste plantenkwekers die hun producten kweken op ongeveer 17.000 ha land werken in een sterk concurrentiegevoelige sector, waar bovendien ‘duurzaamheid’ een steeds grotere rol speelt. Grootwinkelbedrijven eisen in toenemende mate duurzaam gekweekte producten van hoge kwaliteit – het hele jaar door. De gevraagde levertijd wordt steeds korter en de prijs moet steeds scherper. Dat vraagt om schaalvergroting en meer samenwerking binnen de sector. Ongeveer 75% van onze producten wordt geëxporteerd en het is van belang dat kwekers producten kunnen leveren met de gevraagde gegarandeerde kwaliteit en gezondheid – bij de minste verdenking wordt de grens gesloten.
Daarnaast dienen kwekers te voldoen aan de in Nederland geldende productievoorwaarden. LTO Nederland staat de telers bij door met overheden en waterschappen te overleggen over bestemmingsplannen, waterbeheerplannen en vergunningseisen. Aan de andere kant speelt de organisatie een coördinerende rol in het overleg tussen ketenpartijen en afnemers.
Wat doet de sector zelf op het gebied van duurzaamheid?
Op het gebied van duurzaamheid heeft de sector al veel bereikt. Zo is het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen ten opzichte van 1998 met ongeveer 85 procent afgenomen. Containerkwekers gebruiken minder water door de inzet van recirculeringstechnieken en sparen zo het milieu. LTO zet zich in om deze inspanningen beter in beeld te brengen bij afnemers en consumenten. Tegelijk blijft de organisatie zich hardmaken voor het beschikbaar houden van de noodzakelijke, niet schadelijke gewasbeschermingsmiddelen. De laatste jaren zien we in de boom- en vaste plantenteelt in toenemende mate risico’s die onze teelt bedreigen. De Oost-Aziatische boktor, Xanthomonas arboricola, sneeuw- en vorstschade zijn hiervan enkele voorbeelden. De LTO Vakgroep probeert de kwekers te beschermen tegen  deze bedreigingen.
Wat is de reden geweest voor LTO om zich aan te sluiten bij het platform De Groene Stad?
Het doel van De Groene Stad is het informeren en stimuleren van de belangstelling bij overheden, organisaties en bedrijven die professioneel bezig zijn met de planning en ontwikkeling van het stedelijke gebied, zodat groen de waardering en dus prioriteit krijgt die het verdient. Groen moet op een creatieve, vernieuwende manier worden ingezet. Bewustwording, kennis en voorlichting zijn de trefwoorden. Daarnaast is De Groene Stad een serieuze inhoudelijke partner voor de overheid, wetenschap en politiek.
De Groene Stad wil het maatschappelijke besef over de baten van groen verder te laten groeien. Het is onze ambitie om door het geven van voorlichting, het belichten van succesvolle praktijkvoorbeelden en het delen van nieuwe wetenschappelijke inzichten ‘groener denken’ te stimuleren.
De filosofie van De Groene Stad is veelomvattend. Allereerst springt het openbare groen in het oog, zoals parken en plantsoenen, maar er zijn veel meer invalshoeken. Denk aan de aanleg van groen rondom scholen en zorginstellingen, het groen in en rond de werkplek, particuliere tuinen enz. Ook krijgt men steeds meer zicht op de rol die groen kan spelen in de strijd tegen fijnstof, als windkering en als geluiddempend element.
Doordacht aangelegd en goed onderhouden groen is een investering die veel oplevert. Niet alleen voelen burgers zich prettiger in een groene omgeving, maar er zijn ook opbrengsten die in geld kunnen worden uitgedrukt.
Groen is dan ook geen kostenpost of luxe, maar een investering die geld oplevert. Groen doet goed!

Groene Stad filosofie slaat ook aan in China

Vorige maand bracht Henk Raaijmakers, LTO- en tevens iVerde-bestuurslid, een bezoek aan de Chinese steden Nanjing en Shanghai. Hij was daar op uitnodiging van enkele grote Chinese organisaties die zich bezighouden met landschapsarchitectuur en groene stedelijke vernieuwing. Aan de hand van enkele presentaties heeft Raaijmakers de Nederlandse aanpak binnen het kader van de Groene Stad filosofie verder op de kaart gezet in China.
Nanjing
Tijdens de presentatie in Nanjing, die werd bezocht door zo’n 250 stadsplanologen, architecten, designers en andere groene professionals, passeerden de onderwerpen burgerparticipatie, sociale cohesie, luchtverontreiniging, hittestress, waterbuffering en biodiversiteit de revue. Ook sprak Raaijmakers met enkele van de grootste hoveniersbedrijven van Nanjing over het thema dak- en gevelgroen, een trend die op het moment ook in China volop aanslaat. Ook werden attracties bezocht als het door de stad Eindhoven geschonken ‘Van Gogh dorp’, waarin een watermolen, een boerderij en kerk op ware schaal zijn nagebouwd met daar rondom een park met prachtig bloeiende bloembollen.
Shanghai
Vervolgens bracht Raaijmakers een bezoek aan China’s grootste stad: Shanghai, voor een presentatie aan de ‘Shanghai Urban Construction School’ en de ‘Society of Shanghai Landscape Architecture’. Inspirerend bleek een bezoek aan een tuincentrum, gelokaliseerd op de achtste verdieping van een 10.000 m2 groot gebouw, gevuld met showtuinen die waren bedoel om mensen – behorend tot de steeds rijker wordende Chinese bovenlaag- te inspireren meer groen te gebruiken in en rondom hun huizen. Bij een bezoek aan een arboretum met een prachtige ‘Flower Expo 2015’ viel verder de hoge kwaliteit op en het feit dat alles tot in de perfectie leek te zijn uitgewerkt.
Follow-up
Volgens Raaijmakers kan dit bezoek worden gezien als een mooie verdere stap in de Chinees-Nederlandse betrekkingen op groen gebied. De Nederlandse kennis en aanpak met betrekking tot de inzet van groen bij problemen zoals luchtverontreiniging en hittestress, wordt in China dan ook met veel interesse opgenomen en gedeeld. Zo zullen er, naar aanleiding van dit bezoek, een aantal artikelen over de Groene Stad filosofie verschijnen in een Chinees landelijk vakblad en zal er vanuit Nederlandse hoek input en kennis worden geleverd voor een nieuw te ontwikkelen stadswijk van ongeveer 1 miljoen inwoners.