Berichten

Terugblik Congres Building Green, Smart en Healthy

“Duurzaamheid gaat vaak over techniek, regelgeving procedures en finance. Maar vandaag niet.” Dagvoorzitter Bram Adema viel tijdens het congres Building Green, Smart en Healthy met de deur in huis. Er is weinig duurzamer dan groen om je heen, daar is geen business case voor nodig, vervolgt hij, waarna hij de zaal meegeeft niet op een groenblauwe wolk naar huis te gaan.
Het congres, georganiseerd door DGBC, Royal FloraHolland en De Groene Stad, stond volledig in het teken van de bijdrage van groen en blauw aan belangrijke opgaven in de gebouwde omgeving: gezondheid, welbevinden, waterretentie, hittestress, luchtkwaliteit.

Groen en blauw: het nieuwe normaal

Het zijn begrippen waar ook de kersverse deltacommissaris Peter Glas de komende jaren geregeld mee in de weer zal zijn. In gesprek met Adema benadrukte hij het belang van het veilig en leefbaar houden van onze delta. Klimaatadaptatief bouwen is volgens Glas een opgave voor ons allemaal en moet ‘het nieuwe normaal’ worden. Dat vraagt om slimme oplossingen en biedt tegelijkertijd kansen voor het bedrijfsleven. “Kom met goede ideeën. Wij kijken graag of het mogelijk is om die ideeën te gebruiken in het kader van het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie of dat we ze op een andere manier kunnen ondersteunen”, aldus Glas. Steden moeten volgens de deltacommissaris waterrobuust en klimaatbestendig worden ingericht. Slimme omgang met water is volgens hem daarbij noodzakelijk: “Geen groen, zonder blauw.”

Handvatten

Het belang van groen in de stad is de rode draad in de recente werkzaamheden van onderzoeker Robbert Snep (WUR). Hij overhandigde een door de Groene Agenda gecreëerde Factsheet aan Glas, die zowel overheid als bedrijfsleven handvatten biedt bij het vergroenen steden. Vervolgens liet hij de zaal aan de hand van acht praktische en wetenschappelijke tips zien wat de mogelijkheden zijn. Een van de voorbeelden is een fraaie infographic die aantoont dat door de aanwezigheid van bomen in de steden het op bepaalde plekken tot negen graden koeler kan zijn. De kwantitatieve eisen voor een klimaatadaptieve stad nemen toe, maar Snep biedt de helpende hand. “Vanaf april is een toolbox voor een klimaatbestendige beschikbaar snel stappen gezet kunnen worden.”

Meer samenwerking nodig

Het klonk de volgende spreker waarschijnlijk als muziek in de oren. Ludo Steenmetser (gemeente Den Haag) drong tijdens zijn bijdrage aan op snelle structurele oplossingen. “Het Central Innovation District in Den Haag kampt met de spagaat waarin enerzijds de stads steeds groter wordt en tegelijkertijd groen en duurzaam moet zijn. En het liefst ook klimaatdaptief. “Vaak denkt men dat een overschot aan regenwater vanuit Den Haag zo de zee instroomt. Het tegendeel is waar”, laat Steenmetser weten. “Onze pompen draaien dan op volle toeren om te voorkomen dat lagergelegen gebieden niet onderlopen. Meer strategisch groen kan bijdragen aan een oplossing. En daar is samenwerking voor nodig”, aldus Steenmetser. “Het is belangrijk om gezamenlijk met de markt en ontwerpers een instrumentarium vorm te geven om daadwerkelijk iets te realiseren.”

Hand in hand met groen

Niet alleen buiten, maar ook binnen de deuren van de gebouwde omgeving kan het groener. Bert van Duijn, hoogleraar plantenfysiologie en wetenschappelijk directeur van Fytagoras pleitte tijdens het congres voor grootschalige toepassing van groen in kantoren. “Planten reduceren schadelijke stoffen, ook in binnenruimtes. Planten op de werkvloer zijn dus niet alleen maar mooi.” Van Duijn gaf tijdens het begin van zijn pleidooi de plant naast hem een hand en liet daarbij weten dat een plant meer merkt en voelt dan wij denken. In het filmpje dat volgde werd zelfs duidelijk dat een plant op mensen reageert. “Ook in negatieve zin”, vervolgt van Duijn. “Een plan die onlangs verplaatst is zal schadelijke stoffen in een ruimte minder snel reduceren.” Maar planten zorgen niet alleen voor een gezonder binnenklimaat. Ze hebben ook daadwerkelijk invloed op het welzijn van de aanwezigen in de ruimte. Onderzoeksresultaten die hij deelde lieten zien dat de productiviteit en concentratie van werknemers omhooggaat. “Hoe meer planten, hoe beter mensen zich voelen. En niet alleen op kantoor. Dit geldt ook voor andere binnenruimtes als scholen en verzorgingstehuizen.”

Tijd voor actie

Waar grootschalig groen in de werkomgeving op succesvolle wijze is toegepast is goed te zien in het drie jaar geleden gerenoveerde hoofdkantoor van a.s.r.: zowel binnen als buiten. “Vanaf iedere plek is er uitzicht op groen”, volgens Lizzy Butink, duurzaamheidsmanager bij a.s.r.. Tegelijkertijd zorgt de dubbele gevel zorgt voor verkoeling in de zomermaanden en warmte tijdens de winters. Ook Butink pleit net als Steenmetser voor meer samenwerking op het gebied van groen. “We moeten samen plannen maken en zorgen dat er meer beleid en structuur wordt gecreëerd omtrent groene gebouwen. Maar, we moeten ook daadwerkelijk iets te gaan doen.”

Meters maken

DGBC-directeur Annemarie van Doorn maakt zich mede daarom hard om gezondheid en welzijn meer op te nemen in de bestaande systemen. “We hebben hier allemaal belang bij. Het is nu tijd om meters te maken. Dat kan als we dit soort thema’s integreren in bijvoorbeeld BREEAM  of andere meetsystemen.”
Na de motiverende woorden van Van Doorn konden de aanwezigen verschillende parallelsessies bijwonen waarin er met experts op specifieke thema’s dieper in werd gegaan. Ook was er de mogelijkheid om een stadswandeling te doen waarbij men keek hoe groen in Haagse buitenruimtes is toegepast.

Durf te dromen

Het slotakkoord van het congres kwam van de hand van Gideon Maasland, die de honneurs waarnam van Winny Maas. Als operational manager van MVRDV pleitte Maasland ervoor om meer buiten de gebaande paden te treden. “We zijn allemaal zo verschillend, waarom wonen en werken we dan allemaal in dezelfde gebouwen?” Hij zet zijn woorden kracht bij door enkele gewaagde projecten te tonen, waar MVRDV na enkele tegenslagen alsnog veel lof voor kreeg. Transparant en groen zijn sleutelwoorden in zijn presentatie. En dromen. “Durf te dromen, van gezondere en groene gebouwen”, drukte hij de zaal op het hart. Die droom lijkt uit te komen met het project The Valley in de Amsterdamse Zuidas. In samenwerking met Edge Technologies wordt er volgens Maasland gebouwd aan de ultieme plek waar wonen, werk, recreatie en groen samenkomen. Een groenblauwe wolk? Niets is minder waar, de oplevering staat gepland voor 2021.

Eerste boom Floriade Almere 2022 geplant

Burgemeester Franc Weerwind: ‘We laten zien dat Almere ertoe doet’
 Onder het mom ‘De beuk gaat erin!’ is 30 november op het Weerwatereiland in Almere de eerste boom van de Floriade geplant, een rode beuk. Het is het startsein voor de aanleg van het arboretum: een verzameling bomen en planten die samen het groene hart vormen van de wereldtuinbouwtentoonstelling in 2022 en van de stadswijk die daarna op het Floriadeterrein verrijst.
Van A tot Z
Het arboretum is een idee van architect en stedenbouwkundige Winy Maas, die het masterplan voor de expo ontwikkelde. Hij deelde het Floriadeterrein op in rechthoekige kavels. Tussen die kavels komen vier meter brede groenstroken met planten waarvan de botanische naam met dezelfde letter begint. Zo loopt de verzameling op van A tot en met Z. Samen voren deze bomen en planten het arboretum.
Gezonde, groene stad
Landschapsarchitect Niek Roozen: ‘Alle planten en bomen in het arboretum worden geselecteerd op basis van de bijdrage die ze leveren aan een groene, gezonde stad. Denk aan bomen die de luchtkwaliteit kunnen verbeteren of bomen die voedsel leveren, zoals tamme kastanjes of vruchten.’ Groen in de stad heeft een positief effect op het woon- en werkklimaat, zegt hij. ‘Mensen kunnen zich beter concentreren, patiënten in ziekenhuizen genezen sneller. Zonder groen kunnen we eigenlijk geen goede steden bouwen.’
Inzending Nederlandse kwekers
Het arboretum wordt gerealiseerd door Stichting De Groene Stad, Gemeente Almere en Floriade Almere 2022 B.V. Voorafgaand aan de eerste aanplant is deze bijzondere samenwerking bezegeld door de ondertekening van een convenant tussen deze drie partijen. Gelijktijdig is er een online portal gelanceerd (www.floriade.nl/inzendingsierteelt) waarop Nederlandse kwekers kunnen intekenen op het inzenden van bomen en planten voor het arboretum. Na het intekenen krijgt de kweker een bezoek en worden de bomen gekeurd. Bij goedkeuring zorgt een ervaren transporteur in opdracht van gemeente Almere voor het transport van de bomen en planten naar het Floriadeterrein. Een vakkundige groenaannemer zorgt vanaf februari 2018 voor de aanplant en de nazorg.
Bijzondere mijlpaal
De eerste aanplant van het arboretum is een bijzondere mijlpaal, vindt burgemeester Franc Weerwind. ‘De Floriade 2022 toont niet alleen welke schitterende producten en diensten onze Nederlandse tuinbouwsector kan leveren, maar gaat ook in op belangrijke vraagstukken, zoals voedselvoorziening of energiewinning in steden. Daarmee geeft de Floriade een beeld van de groene stad in de toekomst. De aanplant van deze boom is de eerste mooie grote stap daartoe.’
Over Floriade Almere 2022
Van april t/m oktober 2022 wordt in Almere de Floriade gehouden. Met een combinatie van groene attracties en groene evenementen wil Floriade bezoekers niet alleen informeren, maar vooral ook inspireren om groener en gezonder te leven.Bijzonder aan deze zevende editie van de wereldtuinbouwtentoonstelling is dat het tentoonstellingsterrein zich midden in de stad bevindt en dat het na afloop van de expo wordt getransformeerd tot een groene en gezonde stadswijk.

De Groene Stad geeft Workshop op Dag van de Stad: Meer biodiversiteit in de stad? Ja het kan!

De Stad van de Toekomst leeft en is groen. ‘Groen’ is een belangrijk thema tijdens de Dag van de Stad, op 30 oktober 2017 in de Werkspoorkathedraal in Utrecht. Welke planten en dieren verwelkomen we wel en welke niet in de stad en vooral: welke inzet is er nodig om de gewenste biodiversiteit te realiseren, welke zijn de randvoorwaarden? Deze en dergelijke onderwerpen komen aan de orde tijdens een werksessie, georganiseerd  door de Stichting De Groene Stad.
Deelnemers aan de discussie zijn in elk geval mensen uit de wetenschap en praktijk, zoals Robbert Snep van Wageningen Environmental Research, Jacqueline Baar van Biomygreen  en stadsecoloog Mischa Cilissen van de gemeente Tilburg.  In beginsel zijn alle bezoekers aan de Dag van Stad in Werkspoorkathedraal op 30 oktober welkom in het themapaviljoen van De Groene Stad met als enige restrictie|: vol is vol. De Workshop Biodiversiteit begint om 14.00 uur en zal ongeveer 45 minuten duren. Wij hopen u daar te ontmoeten!

Gezondheidsraad: Meer Groen in en om de stad

Recreatie in het groen is belangrijk voor de volksgezondheid in Nederland. De afgelopen decennia is de aanleg van ‘gezond groen’ achtergebleven bij de groei en veranderde samenstelling van de stedelijke bevolking. De Gezondheidsraad adviseert in en om steden meer groen voor recreatie aan te leggen. De Omgevingswet biedt gemeenten de gelegenheid om dit groen in te passen in hun plannen voor een gezonde, duurzame en klimaatbestendige stad. Zoals al langer bekend is, zijn met groene recreatie positieve gezondheidseffecten te bereiken. Nieuw zijn cijfers waaruit blijkt dat er een stijgend tekort is aan gelegenheden voor groene recreatie in de stedelijke omgeving. Dat tekort wordt alleen maar groter aangezien de bevolking verder groeit en vergrijst, waardoor meer mensen meer tijd hebben om buiten te verpozen. Volgens de Gezondheidsraad zijn er wettelijk geen beletsels om de mogelijkheden voor ‘groene recreatie’ in de stedelijke omgeving uit te breiden. De Omgevingswet biedt gemeenten in Nederland daartoe alle ruimte. Meer gezond ‘groen’ in en om de stad is volgens de raad niet alleen gezond, maar helpt ook bij de waterberging en verkoeling bij hittegolven. De publicatie Gezond groen in en om de stad (nr. 2017/05) is te downloaden van www.gezondheidsraad.nl.