Berichten

Vijf weetjes over hitte in de stad

De eerste hittegolf van deze zomer hebben we alweer achter de rug. En na een periode van slecht weer, ziet het er naar uit dat de zomer langzaam terugkomt. Met name in de steden kunnen mensen echter overlast ondervinden van de hitte. Omdat hittegolven steeds vaker, langduriger en intenser zullen voorkomen, presenteert de Universiteit van Wageningen vijf weetjes over hitte in de stad.
Weetje 1: In de stad kan het tot 7 graden warmer zijn dan op het platteland
Op warme zomerdagen kan het temperatuurverschil tussen stad en platteland wel 7 graden zijn. Maar ook binnen de stad zijn er flinke temperatuurverschillen. De weersvoorspelling kan er dan behoorlijk naast zitten, afhankelijk van de plaats waar je bent. Wageningse meteorologen meten de invloed van bebouwing, vegetatie, water, wind en schaduw op de lokale temperatuur.
Weetje 2: Je kunt op je mobiel de mate van hittestress in de gaten houden
De nieuwe app ‘Weerbeleving’ toont hoe je het weer op elke plek in Nederland zult ervaren. De Android app geeft met kleuren en symbolen aan hoe warm het weer buiten wordt beleefd en drukt dat uit in mate van ‘thermische stress’. De app is ontwikkeld door een Wageningse student in samenwerking met de meteorologen van Wageningen University.
Weetje 3: De toenemende verstening van tuinen zorgt er voor dat het in steden nóg warmer wordt
De toenemende betegeling van tuinen draagt bij aan het hitte-eilandeffect in steden. Bovendien kan regenwater niet makkelijk weg. In Operatie Steenbreek wordt nagegaan wat het effect is van versteende tuinen op stadshitte en wateroverlast.
Weetje 4: Onderzoekers werken aan een hittevoorspelling op straatniveau
In het project ‘Summer in de City’ werken Wageningse meteorologen aan computermodellen die het weer op straatniveau meer in detail kunnen voorspellen. Daarvoor worden er in verschillende Nederlandse steden (waaronder Amsterdam en Wageningen) weermetingen gedaan. Ook wordt met een speciaal daartoe uitgeruste bakfiets metingen gedaan, door lussen te rijden in de stad om temperatuurverschillen tussen de wijken in kaart te brengen. In nieuwbouwwijken en industriegebieden kunnen grote warmte-eilanden ontstaan doordat op die plekken veel verstening is.
Weetje 5: Groen in de stad helpt tegen hittestress en is goed voor waterafvoer bij extreme buien
Groen in de stad verbetert het milieu, zorgt voor een rijke biodiversiteit, vermindert luchtvervuiling, zorgt voor waterberging, dempt geluidshinder en verkoelt in warme periode. Kortom, groen is essentieel voor een klimaatbestendige en duurzame omgeving.
 
Bron: Alterra Wageningen

Hoe we onze steden klimaatbestendig kunnen houden

Europese steden zijn nog niet genoeg aangepast aan klimaatverandering, en lopen dus extra risico onder extreme weersomstandigheden zoals overstromingen of hittegolven. De verantwoordelijkheid voor aanpassing moet helder verdeeld worden. Dat schrijft promovenda Heleen Mees van de Universiteit Utrecht in haar proefschrift.

Kwetsbaar

Steden in Europa krijgen steeds meer te maken met overlast van klimaatextremen door klimaatverandering, zoals hevige regenbuien, hittegolven en extreme droogte. Deze extreme weersomstandigheden gaan de komende jaren alleen maar toenemen in intensiteit en in frequentie. Omdat een stad heel veel mensen, kapitaal en vitale infrastructuur herbergt, is ze extra kwetsbaar voor dit soort veranderingen. Ook speelt mee dat steden vaak dichtbij zee en rivieren liggen en dat ze door de verstening nog heter worden en moeilijker grote hoeveelheden regenwater kunnen verwerken.

Groeiend probleem

Het achterblijven van stedelijke aanpassing aan het veranderende klimaat is een groeiend probleem. Dat blijkt wel uit het verleden: de hittegolf van 2003 kostte 15 duizend Parijzenaren het leven, en orkaan Sandy veroorzaakte in 2012 voor bijna 70 miljard dollar aan schade in New York en omstreken. Desalniettemin zijn Europese steden nog maar mondjesmaat begonnen met het maken van plannen en het nemen van maatregelen.

Verantwoordelijkheid

Zonder een duidelijke afgebakende verdeling van verantwoordelijkheden tussen burgers, bedrijven en gemeenten komt die aanpassing niet van de grond, schrijft promovenda Heleen Mees in haar proefschrift. “Mijn onderzoek laat zien dat daar waar steden in actie komen, gemeenten nu veel verantwoordelijkheid op zich nemen”, vertelt ze. “En burgers en bedrijven beperken zich tot het uitvoeren van enkele maatregelen. Maar door de toenemende effecten van klimaatverandering zal de druk op de gemeenten toenemen en zullen ze de hulp van bedrijven en burgers moeten inschakelen. Ik heb voor mijn promotie een methode ontwikkeld om die verantwoordelijkheden op een afgewogen manier en in samenspraak met belanghebbende private partijen te kunnen verdelen.”

Verdeelmethode

“Mijn methode laat beleidsmakers bewust nadenken over bij wie ze bepaalde verantwoordelijkheden neer kunnen leggen, op basis van een gebalanceerde set van belangrijke maatschappelijke overwegingen”, vervolgt Mees. “Dat voorkomt dat men terugvalt op de gebaande paden en routines, en zorgt voor een verantwoorde verdeling van verantwoordelijkheden tussen de gemeenten , burgers en bedrijven. Daarmee kunnen steden uiteindelijk klimaatbestendig gemaakt worden.”

Bron: Universiteit Utrecht