Hoe we onze ste­den kli­maat­be­sten­dig kun­nen hou­den

Euro­pe­se ste­den zijn nog niet genoeg aan­ge­past aan kli­maat­ver­an­de­ring, en lopen dus extra risi­co onder extre­me weers­om­stan­dig­he­den zoals over­stro­min­gen of hit­te­gol­ven. De ver­ant­woor­de­lijk­heid voor aan­pas­sing moet hel­der ver­deeld wor­den. Dat schrijft pro­mo­ven­da Hel­een Mees van de Uni­ver­si­teit Utrecht in haar proef­schrift.

Kwets­baar

Ste­den in Euro­pa krij­gen steeds meer te maken met over­last van kli­maat­ex­tre­men door kli­maat­ver­an­de­ring, zoals hevi­ge regen­bui­en, hit­te­gol­ven en extre­me droog­te. Deze extre­me weers­om­stan­dig­he­den gaan de komen­de jaren alleen maar toe­ne­men in inten­si­teit en in fre­quen­tie. Omdat een stad heel veel men­sen, kapi­taal en vita­le infra­struc­tuur her­bergt, is ze extra kwets­baar voor dit soort ver­an­de­rin­gen. Ook speelt mee dat ste­den vaak dicht­bij zee en rivie­ren lig­gen en dat ze door de ver­ste­ning nog heter wor­den en moei­lij­ker gro­te hoe­veel­he­den regen­wa­ter kun­nen ver­wer­ken.

Groei­end pro­bleem

Het ach­ter­blij­ven van ste­de­lij­ke aan­pas­sing aan het ver­an­de­ren­de kli­maat is een groei­end pro­bleem. Dat blijkt wel uit het ver­le­den: de hit­te­golf van 2003 kost­te 15 dui­zend Parij­ze­na­ren het leven, en orkaan San­dy ver­oor­zaak­te in 2012 voor bij­na 70 mil­jard dol­lar aan scha­de in New York en omstre­ken. Des­al­niet­te­min zijn Euro­pe­se ste­den nog maar mond­jes­maat begon­nen met het maken van plan­nen en het nemen van maat­re­ge­len.

Ver­ant­woor­de­lijk­heid

Zon­der een dui­de­lij­ke afge­ba­ken­de ver­de­ling van ver­ant­woor­de­lijk­he­den tus­sen bur­gers, bedrij­ven en gemeen­ten komt die aan­pas­sing niet van de grond, schrijft pro­mo­ven­da Hel­een Mees in haar proef­schrift. “Mijn onder­zoek laat zien dat daar waar ste­den in actie komen, gemeen­ten nu veel ver­ant­woor­de­lijk­heid op zich nemen”, ver­telt ze. “En bur­gers en bedrij­ven beper­ken zich tot het uit­voe­ren van enke­le maat­re­ge­len. Maar door de toe­ne­men­de effec­ten van kli­maat­ver­an­de­ring zal de druk op de gemeen­ten toe­ne­men en zul­len ze de hulp van bedrij­ven en bur­gers moe­ten inscha­ke­len. Ik heb voor mijn pro­mo­tie een metho­de ont­wik­keld om die ver­ant­woor­de­lijk­he­den op een afge­wo­gen manier en in samen­spraak met belang­heb­ben­de pri­va­te par­tij­en te kun­nen ver­de­len.”

Ver­deel­me­tho­de

“Mijn metho­de laat beleids­ma­kers bewust naden­ken over bij wie ze bepaal­de ver­ant­woor­de­lijk­he­den neer kun­nen leg­gen, op basis van een geba­lan­ceer­de set van belang­rij­ke maat­schap­pe­lij­ke over­we­gin­gen”, ver­volgt Mees. “Dat voor­komt dat men terug­valt op de gebaan­de paden en rou­ti­nes, en zorgt voor een ver­ant­woor­de ver­de­ling van ver­ant­woor­de­lijk­he­den tus­sen de gemeen­ten , bur­gers en bedrij­ven. Daar­mee kun­nen ste­den uit­ein­de­lijk kli­maat­be­sten­dig gemaakt wor­den.”

Bron: Uni­ver­si­teit Utrecht