Henk Raaijmakers over de missie van De Groene Stad

‘Onze kracht is dat we kennis weten toe te passen in de praktijk!’
We spreken met Henk Raaijmakers, bestuurslid van De Groene Stad over het werk van de stichting. Raaijmakers is een echte praktijkman die naast het werk in zijn bedrijf, veel ideëel en bestuurlijk werk doet. Zijn bedrijf – kwekerij ‘De Oude Aa’ – ligt in Deurne. Het kweken en vermeerderen van Camellia, Rododendron en verschillende soorten klein-fruitplanten is het specialisme van dit klassieke familiebedrijf.
Wat is het verhaal van De Groene Stad?
De Groene Stad bepleit het beter benutten van de potentie van groen. We kampen in de Nederlandse steden met waterbergingsproblemen, hittestress, fijnstof, vervuiling door verkeer en zo meer. Groen draagt belangrijk bij aan de oplossing ervan. We hameren op het belang van doordachte toepassing van meer groen in de steden. Bij het maken van plannen moeten parken, plantsoenen geen stoffering zijn die je achteraf aanbrengt, maar moet van meet af aan onderdeel zijn van stedelijke plannen. We richten ons op de lokale politiek, gemeentelijke diensten en hun adviseurs. Bedrijven en gemeenten vormen onze achterban.
Dat doen we niet op basis van vage idealen of aannames. Ons appèl is en onze adviezen zijn gefundeerd. We hebben als Groene Stad samen met Wageningen alle bestaande onderzoek naar de effecten van groen op een rij gezet. Het project heet De Groene Agenda. Ze zijn gepubliceerd op onze site www.degroenestad.nl onder het kopje ‘Factsheets’. Die inzichten samen met de praktijkervaring van onze achterban, maken ons verhaal sterk.
Is stichting De Groene Stad toe aan een ‘next level’?
Was dat maar waar! Je ziet wel dat er een voorhoede ontstaat van grote gemeenten, bedrijven, stadsplanologen en architecten die ‘om’ zijn. Maar we zijn er nog lang niet. Bovendien men kan het idee van vergroening wel omarmen, maar gaat er tijd zitten in de integratie van een nieuwe visie in het dagelijks doen en laten van een organisatie. Verder constateren we dat onze Groene Stad boodschap bij veel middelgrote en wat kleinere gemeenten nog niet echt is doorgedrongen.
Kan dat, het ‘vergroenen’ van steden? 
Jazeker! Als Groene Stad onderscheiden we twee uitdagingen voor onze steden. Voor uitbreidingsplannen, nieuwe wijken is het eenvoudig: groen behoort een integraal onderdeel van de planvorming te zijn. Vanaf het eerste moment. Daar ligt een verantwoordelijkheid voor stadsontwerpers en de lokale politiek. Moeilijker is het ‘vergroenen’ van bestaande steden, daar is de ruimte beperkt. Dat vergt creatieve, innovatieve oplossingen. Je moet groen aanbrengen op plaatsen waar het nooit heeft gestaan. Denk aan binnentuinen, groene daken, maar ook aan groen binnen in de gebouwen.
Wat is het verhaal naar de burgers?
Bewoners moeten accepteren dat het doordacht toepassen van meer groen in hun stad veel voordelen, maar ook een aantal nadelen heeft. Meer groen geeft meer schaduw, dempt temperatuurstijgingen, vangt fijnstof af, zuivert de lucht, verfraait enz. Die voordelen zijn op het esthetische na, vaak onzichtbaar. Wel voelbaar trouwens. Maar er zijn ook een paar nadelen. Bomen verliezen bladeren, in de zomer heb je mogelijk meer insecten en ze hebben ruimte nodig. In onze visie moeten burgers álle facetten van groen accepteren. Dat ik vind dat de voordelen het ruim winnen van de nadelen, verbaast u vast niet… We moeten slim zijn, gebruik maken van onze kennis. We moeten steden helpen die in de praktijk toe te passen.
Daar komen de Chartaleden in beeld?
Het bijzondere is dat we als stichting De Groene Stad een brug weten te slaan tussen wetenschap en de praktijkervaring van onze Chartaleden. Dat zijn vooral bedrijven en gemeenten. We kunnen kennis koppelen aan de vraag. Verder hebben we een groot netwerk van bevlogen adviseurs, politici, journalisten en topambtenaren. En we hebben toegang tot veel goede, gerealiseerde praktijkvoorbeelden. Dat geeft ons een bijzondere, ik durf zelfs te zeggen unieke positie. Met de juiste insteek en kennis van zaken aan de slag gaan, adviseren… dat is onze meerwaarde.
En de toekomst? 
We schenken veel aandacht aan openbaar groen. En aan groen rond zorginstellingen, scholen en bedrijven. Dat is prima, maar ik zie voor de toekomst een groter accent richting woningbouwcorporaties, particuliere huizenbezitters. Samen bezitten ze een groot oppervlak aan grond. Bewoners kunnen eisen stellen aan de gemeente als het om de kwaliteit van de woonomgeving gaat. Druk van onderaf dus. Verder geloof ik in gezamenlijke initiatieven van bewoners. Dat kunnen buurtinitiatieven zijn zoals stadstuinbouw of het onderhouden van delen openbaar groen. Het samen bezig zijn met groente en fruit ‘uit eigen tuin’ verbindt mensen. Het zal ook het respect voor het vakwerk dat Nederlandse tuinders, boerenbedrijven en fruittelers al zoveel jaren leveren, vergroten. Burgers gaan immers zelf ervaren wat er allemaal bij komt kijken voordat je uit eigen tuin groenten of fruit kunt oogsten.
Dus het werk van De Groene Stad is nog niet afgerond?
Nog lang niet. Het gaat de goede kant op met de waardering van groen als het gaat om het oplossen van eigentijdse stadsproblemen, maar er is nog een wereld aan groen te winnen. We zijn erg blij dat een groeiend aantal toonaangevende bedrijven De Groene Stad ondersteunt. Het geeft veel nieuwe, positieve energie.
 
 
 

Klankbordgroep Groene Stad Charta-leden

Op woensdag 4 april jl. kwam De Groene Stad Charta klankbordgroep voor het eerst bijeen. Deze groep van Charta-leden geeft het bestuur van Stichting De Groene Stad advies over inhoudelijke vraagstukken en treedt op als klankbord. De eerste vergadering stond niet alleen in het teken van kennismaken. Al snel gingen de aanwezigen onder leiding van Leon Smet de diepte in. Er werd een stand van zaken opgemaakt, belangrijke stakeholders werden benoemd, thema’s voor Groene Stad bijeenkomsten werden aangereikt en belangrijke events genoemd. Op meer strategisch niveau werd stilgestaan bij de ‘bouwopgave’ en de kansen die dat biedt. Gemeenten en woningbouwcorporaties staan in de komende jaren voor de enorme taak om aanzienlijk meer woningen te realiseren. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat ‘groen’ vanaf het begin – vanaf het schets- en het tenderstadium – in de planvorming wordt meegenomen?
De klankbordgroep zal 3 – 4 maal per jaar bij elkaar komen en staat in principe open voor alle Groene Stad Charta-leden.

Bent u al chartapartner van de Groene Stad?

Wat is De Groene Stad Charta?

Deze tijd stelt bijzondere eisen aan verantwoordelijke bestuurders en ondernemers in ons land. De uitdaging is om bij een groeiende bevolking de leefbaarheid van onze steden op peil te houden en de landelijke gebieden te ontzien en vitaal te houden en om onze welvaart te bestendigen. De aanzienlijke groei van onze bevolking vergt het bouwen van ca. 900.000 nieuwe woningen, het in banen leiden van de toenemende verkeersstromen, ruimte te geven aan ondernemers en zo voort. Dat alles met in het achterhoofd de ambitie om de klimaatdoelen van Parijs te halen. Dat vergt veel aandacht voor innovatieve technologische ontwikkelingen op het gebied van energie, mobiliteit, lucht- en waterkwaliteit en de woon- en werkomgeving. Er bestaat groeiende maatschappelijke consensus over de noodzaak onze natuur en het klimaat te ontzien. Maar ook neemt het vertrouwen toe dat we op basis van goede samenwerking en de gevoelde noodzaak om tot oplossingen te komen, deze uitdagingen het hoofd kunnen bieden. Duurzaam ondernemen, klimaatadaptatie en het bevorderen van biodiversiteit zijn verschillende invalshoeken voor het bereiken van één doel: het leefbaar houden van ons land in een tijd waarin het intensieve gebruik van onze ruimte toeneemt.
Stichting De Groene Stad
Wij gebruiken het begrip De Groene Stad in overdrachtelijke zin. Een groene stad of een groene stedelijke regio is meer dan een stad met veel plantsoenen en parken. Het is een woon- en werkomgeving waarin bewust wordt stilgestaan bij de toegevoegde waarde van natuurlijk groen aan de gezondheid, de omgeving van scholen en zorginstellingen, bedrijventerreinen en het vitaliseren van binnensteden. Stichting De Groene Stad neemt dan ook met respect kennis van de vele verduurzamingsinitiatieven. De Groene Stad is er echter ook ervan overtuigd dat ‘natuurlijk groen’ op een kosteneffectieve manier een belangrijke bijdrage kan leveren aan het realiseren van de ambities. Ze stelt zich ten doel haar kennis over en ervaring met de toepassing van ‘groen’ samen te vatten, toegankelijk te maken en actief te communiceren. Het doel is niet alleen het stimuleren van ‘groener denken’ bij verantwoordelijke bestuurders, politici en ondernemers, maar ook het leveren van inhoudelijk bijdragen aan lopende programma’s en projecten.
Kennis- en inspiratie
Stichting De Groene Stad is een kennis- en inspiratieplatform. In het begrip De Groene Stad komt ons streven naar een attractieve, gezonde leefomgeving tot uitdrukking. Door het geven van voorlichting via verschillende kanalen en platforms, het uitlichten van succesvolle praktijkvoorbeelden, het monitoren en communiceren van de nieuwste wetenschappelijke inzichten stimuleren we de toepassing van ‘natuurlijk groen’.
Voor wie?
We richten ons op de gemeentelijke en provinciale politiek, op beleidsmakers, adviseurs en (organisaties van) bedrijven die bezig zijn met de planning en ontwikkeling van het stedelijke gebied en van stedelijke regio’s. In feite op iedereen die invloed heeft op de aankleding van onze leefomgeving. Dat geldt dus ook voor initiatieven van betrokken burgers.
Natuurlijk groen
De Groene Stad stimuleert een meer doordachte inzet van ‘groen’ bij projecten die zich richten op de oplossing van lucht- en waterproblematiek, maar ook op het tegengaan van sociale en maatschappelijke verloedering in stedelijke gebieden. In onze visie kan ‘groen’ een belangrijke bijdrage leveren aan het vitaliseren onze binnensteden en – ruimer gedefinieerd – ook aan stedelijke regio’s. Groen draagt bij aan attractievere, leefbaardere en gezondere steden. Een aantrekkelijke woonomgeving speelt een positieve rol bij de economische ontwikkeling van het stedelijk gebied. Ook liggen er volop kansen om bedrijfsterreinen te vergroenen, wat leidt tot een attractievere, gezondere werkomgeving. Dat alles vergt een vernieuwing in het planologisch denken op lokaal, regionaal en landelijk niveau, mede vanuit een groene dimensie
Groen als investering
Doordacht aangelegd en goed onderhouden groen levert veel op. Niet alleen voelen burgers zich prettiger in een groene omgeving, maar er zijn ook opbrengsten die in geld kunnen worden uitgedrukt. Wij investeren – samen met anderen – in de verdere ontwikkeling van meetinstrumenten die op een verantwoorde manier de meer concrete baten van groen in kaart brengen. Die liggen op economisch en op sociaal vlak. Groen afdoen als een luxe is ‘oud denken’ en strookt niet met de uitkomsten van onderzoek. Integendeel, investeringen in groen betalen zichzelf terug. Direct in geld of door aantoonbare besparingen. 
Succesvolle projecten
In de afgelopen jaren heeft De Groene Stad, al dan niet samen met andere partijen, een aantal succesvolle projecten gerealiseerd. Een voorbeeld hiervan is het programma De Groene Agenda waarin kennisinstellingen samen met ondernemers innovatieve groenconcepten ontwikkelen en testen. De Groene Stad werkt hierin samen met Royal Flora Holland en vooraanstaande kennisinstellingen zoals de WUR en de VU.
Uitgave DGS-factsheets
In deze serie publicaties worden de uitkomsten van wetenschappelijk onderzoek naar het effect van groen op onze woonomgeving, leerprestaties, gezondheid en werkomgeving op een toegankelijke manier beschreven. In deze factsheets komt naar voren dat groen niet alleen een mooi decor biedt maar ook meerwaarde levert op verschillende maatschappelijke terreinen. Op de internetsite van De Groene Stad kunnen bezoekers doorklikken naar de achterliggende wetenschappelijke studies.
Toekomstige projecten
In de toekomst zullen workshops worden georganiseerd rond thema’s zoals ‘Groen en de reductie van fijnstof’, ‘Vergroening van bedrijfsterreinen in de praktijk’ en ‘Groen en Gezondheid’, ‘De economische baten van groen’, ‘Groen en waterberging’ enz. In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2018 zal De Groene Stad pleiten voor meer aandacht voor de aanleg en het onderhoud van groen, de positieve rol die groen kan spelen bij verschillende milieuproblemen in en rond steden en de potentie van groen bij het verbeteren van onderwijsprestaties en sociale cohesie.
Verbreding
De initiatiefnemers van De Groene Stad willen nu komen tot een groter draagvlak voor hun inspanningen. Ze staan open voor samenwerking met bedrijven uit andere sectoren, met gemeentelijke en provinciale overheden en met kennisinstellingen die geen specifiek ‘groene’ achtergrond hebben.
De Groene Stad Charta
Deze ambitie heeft geleid tot de introductie van De Groene Stad Charta. Door zich aan te sluiten bij de Charta ondersteunen bedrijven en overheden de doelstellingen en het werk van De Groene Stad. Ze ondersteunen ook het tot stand komen van regionale DGS Charta netwerken. Deze regionale initiatieven zien we niet als ‘al weer een nieuwe’ op zichzelf staande activiteit. Nadrukkelijk wordt samenwerking gezocht met al bestaande netwerken van ondernemers, initiatieven van banken en samenwerkingsverbanden. Tijdens bijeenkomsten wordt – toegespitst op een stad of regio – kennis en inzicht in de mogelijkheden voor vergroening gedeeld. Dat geldt ook voor de VNG en andere samenwerkingsverbanden van gemeenten. Aangezien die laatsten veelal zijn gebaseerd op de omvang van gemeentes (G4, G32), ligt een thematische meer dan een regionale benadering voor de hand. In de Charta netwerken worden contacten gelegd en worden ideeën en initiatieven ontwikkeld voor een aantrekkelijker, leefbaarder, veiliger en beter bereikbare woon- en werkomgeving. De Groene Stad Charta netwerken zijn onafhankelijk, beleidsvrij en gericht op samenwerking. Het delen van kennis van ervaring toegespitst op een bepaalde regio of thema is het doel.
Ondertekening
Met de ondertekening van De Groene Stad Charta geven de ondertekenaars aan dat zij deze uitgangspunten onderschrijven en een samenwerking willen aangaan voor een groenere toekomst van Nederland.
Wat betreft de bewustwording van het belang van vergroening van steden speelt stichting De Groene Stad een belangrijke rol. De Groene Stad geeft al jaren voorlichting, belicht succesvolle praktijkvoorbeelden en deelt nieuw wetenschappelijk inzichten met beleidsmakers, politici en bestuurders. De Groene Stad stimuleert op deze manier een grotere, effectieve inzet van groen in onze steden. Zie hiervoor onze website www.degroenestad.nl of volg ons op Facebook https://www.facebook.com/degroenestad/
 
Voor meer informatie kunt u ons bereiken via het Projectbureau De Groene Stad info@degroenestad.nl in Den Haag of telefoonnummer 0612409669.
 
 
 
 

Foto impressie introductie De Groene Stad Charta

Dinsdag 28 november jongstleden hebben o.a. VNO-NCW, Topsector T&U en NLGreenlabel en een serie bedrijven de eerste De Groene Stad Charta ondertekend! Hierbij een foto impressie van deze feestelijke bijeenkomst.