De ont­wik­ke­ling van een regi­o­naal Bij­en­land­schap in Zuid-Hol­land

Samen met bur­gers, bedrijfs­le­ven, boe­ren en over­he­den ont­wik­ke­len Alter­ra, EIS Ken­nis­cen­trum Insec­ten en de Vlin­der­stich­ting een regi­o­naal Bij­en­land­schap in de regio Zoe­ter­wou­de in Zuid-Hol­land. Dit pro­ject maakt onder­deel uit van het samen­wer­kings­ver­band Groe­ne Cir­kels, tus­sen pro­vin­cie Zuid-Hol­land, Hei­ne­ken en Alter­ra, dat als doel heeft het ont­wik­ke­len van een kli­maat­neu­tra­le brou­we­rij, een duur­za­me eco­no­mie én een aan­ge­na­me leef­om­ge­ving in de regio Zoe­ter­wou­de.

“Op dit moment zijn we in het gebied Lei­den — Zoe­ter­meer — Alp­hen aan den Rijn een bij­zon­der land­schap aan het ont­wik­ke­len,” zegt pro­ject­lei­der Sabi­ne van Rooij van Alter­ra. “Een land­schap waar een diver­si­teit aan bestui­ven­de insec­ten duur­zaam voor­komt, waar­in honing­bij­en vol­op voed­sel kun­nen vin­den en dat aan­trek­ke­lijk is voor men­sen om in te wonen, te wer­ken en te recre­ë­ren.”
Om te zor­gen dat het land­schap deze drie land­schaps­dien­sten levert, is Groe­ne Cir­kels gestart met het bou­wen van een breed soci­aal net­werk van acto­ren. Bur­gers, bedrijfs­le­ven, boe­ren en over­he­den zijn de direct betrok­ke­nen, omdat zij niet alleen een groot deel van het land­schap behe­ren, maar ook pro­fi­te­ren van de baten die dat ople­vert. Groe­ne Cir­kels faci­li­teert bij­een­kom­sten voor sta­ke­hol­ders, onder­steunt hen bij het ont­wik­ke­len van ini­ti­a­tie­ven, en zorgt voor afstem­ming tus­sen hun ini­ti­a­tie­ven zodat er een samen­han­gend ruim­te­lijk net­werk ont­staat. Alter­ra levert de ken­nis die nodig is om dat ruim­te­lij­ke net­werk voor bestui­vers te rea­li­se­ren.
Er komen hon­der­den soor­ten wil­de bij­en, zweef­vlie­gen en vlin­ders in het gebied voor. Sabi­ne van Rooij: “Daar­om wer­ken we met ‘eco­pro­fie­len’, groe­pen insec­ten die onge­veer dezelf­de ruim­te­lij­ke voor­waar­den nodig heb­ben. Voor iede­re groep heb­ben we ‘bouw­ste­nen’ ont­wik­keld waar­mee het Bij­en­land­schap gestal­te kan krij­gen. Deze vari­ë­ren in groot­te van leef­ge­bie­den van 10 ha die we ‘Bed & Break­fast­ge­bie­den’ noe­men, tot klei­ne plek­jes die het hui­di­ge land­schap beter over­brug­baar maken voor bestui­vers, de ‘Bij-tank­sta­ti­ons’. Zo kan iede­re sta­ke­hol­der zelf iets bij­dra­gen, of in samen­wer­king met zijn buren een gro­te­re bouw­steen rea­li­se­ren.
De door Alter­ra samen met EIS en de Vlin­der­stich­ting ont­wik­kel­de ken­nis over bestui­vers, eco­pro­fie­len, bouw­ste­nen en het daar­voor beno­dig­de beheer is beschik­baar in een hand­rei­king en een trai­ning. Deze is gra­tis op te vra­gen zodat ieder­een een bij­dra­ge kan leve­ren. Met de ‘Con­tour­en­kaart Bij­en­land­schap’ kan ieder­een de rea­li­sa­tie van het Bij­en­land­schap vol­gen: de gere­a­li­seer­de en lopen­de ini­ti­a­tie­ven, de poten­tie van een plek voor een bouw­steen, en waar wel­ke scha­kels in het ruim­te­lij­ke net­werk nog ont­bre­ken. Door deze con­tour­en­kaart kan het soci­a­le net­werk rond bij­en zelf stu­ring geven aan ini­ti­a­tie­ven en loca­ties.
In totaal heb­ben op dit moment 22 orga­ni­sa­ties in de regio een over­een­komst onder­te­kend waar­in ze afspre­ken om zich in te zet­ten om de ach­ter­uit­gang van wil­de bij­en te stop­pen door het land­schap bij­vrien­de­lij­ker te maken door meer voed­sel- en nest­ge­le­gen­heid te bie­den en door behoed­zaam om te gaan met che­mi­sche bestrij­dings­mid­de­len. En hoe­wel in ande­re delen van Neder­land ande­re bestui­vers voor­ko­men, kan de werk­wij­ze over­al toe­ge­past wor­den. Sabi­ne van Rooij: “In dit proef­pro­ject heb­ben we geleerd hoe we een soci­aal net­werk en een ruim­te­lijk net­werk in wis­sel­wer­king met elkaar kun­nen opzet­ten.”
Bron: Uni­ver­si­teit Wage­nin­gen